Sông Hồng đoạn qua cầu Chương Dương, TP Hà Nội. Ảnh: Mekong ASEAN.

Nghiên cứu xây dựng 3 đập dâng phục vụ nhiều mục tiêu

Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) thống nhất chủ trương nghiên cứu, đề xuất đầu tư xây dựng 3 đập dâng trên sông Hồng, sông Đuống và sông Đà nhằm điều tiết nguồn nước mùa cạn, bảo đảm an ninh nguồn nước, cải thiện môi trường, phát triển giao thông thủy và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Phúc đáp đề nghị của UBND TP Hà Nội về việc đầu tư xây dựng các đập dâng trên sông Hồng, sông Đuống và sông Đà, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, chủ trương này phù hợp với quy hoạch phòng, chống thiên tai và thủy lợi thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 cũng như quy hoạch thủy lợi lưu vực sông Hồng - Thái Bình thời kỳ đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2050 đã được phê duyệt.

Bộ thống nhất nghiên cứu xây dựng đập Xuân Quan trên sông Hồng, đập Long Tửu trên sông Đuống và một đập trên sông Đà hoặc sông Hồng.

Các công trình được định hướng phục vụ nhiều mục tiêu, trong đó có điều tiết, kiểm soát dòng chảy và nâng mực nước trong mùa cạn; bảo đảm cấp nước cho sản xuất nông nghiệp, dân sinh; cải thiện môi trường nước các hệ thống thủy lợi.

Hỗ trợ phát triển giao thông đường thủy, du lịch, dịch vụ và làm “sống lại” một số dòng sông vùng đồng bằng sông Hồng như: sông Đáy, Nhuệ, Tô Lịch, Ngũ Huyện Khê... thông qua việc duy trì mực nước trên sông Hồng vào mùa cạn.

Các sự án góp phần điều tiết kiểm soát tỷ lệ phân lưu từ sông Hồng sang sông Đuống; kết hợp vận hành với các hồ thượng nguồn bảo đảm cấp nước phục vụ sản xuất và đẩy mặn khu vực hạ du sông Hồng - sông Thái Bình.

Đối với công trình trên sông Đà, mục tiêu là bảo đảm lấy nước qua cống Lương Phú để cấp nước cho sông Tích, sông Đáy và khai thác hiệu quả nguồn nước phục vụ dân sinh, sản xuất, phát điện, giao thông thủy, đồng thời không ảnh hưởng đến tiêu nước, thoát lũ trên sông Đà.

Đặt yêu cầu nghiêm ngặt về thoát lũ và an toàn đê điều

Bộ NN&MT đề nghị UBND TP Hà Nội nghiên cứu, triển khai đầu tư xây dựng 3 đập dâng bảo đảm hiệu quả kinh tế - kỹ thuật, góp phần tăng cường an ninh nguồn nước và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, quá trình nghiên cứu, thiết kế và đầu tư phải bảo đảm không làm ảnh hưởng đến khả năng thoát lũ, an toàn đê điều; không làm gia tăng nguy cơ thiên tai, sạt lở bờ sông; không làm hạ thấp mực nước phía hạ lưu đập, ảnh hưởng đến khả năng lấy nước, tiêu thoát nước của các công trình lấy nước, tiêu thoát nước ven sông; không gây bồi lấp phía thượng lưu đập ảnh hưởng đến môi trường sinh thái.

Riêng đối với đập dâng trên sông Đà, Bộ NN&MT yêu cầu tuyệt đối không gây ảnh hưởng đến mực nước thấp nhất (mực nước hạ lưu) của Nhà máy thủy điện Hòa Bình theo đúng thiết kế trong mọi trường hợp và chế độ vận hành.

Bên cạnh đó, việc nghiên cứu dự án cần đánh giá đầy đủ các tác động đến chỉnh trị sông, giao thông thủy, luồng cá đi, chất lượng nguồn nước, vận chuyển bùn cát. Đồng thời, phù hợp với các nội dung tại thông báo kết luận số 467/TB-(BNNMT-UBTPHN) ngày 6/5/2026 của Bộ NN&MT và UBND TP Hà Nội tại buổi làm việc thực hiện Dự án đầu tư xây dựng trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.