Chiều 7/10, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Điện lực (sửa đổi). Một số đại biểu đã bày tỏ ủng hộ chủ trương phát triển điện hạt nhân.

Tạo cơ sở pháp lý để phát triển điện hạt nhân

Phát biểu tại phiên thảo luận, đại biểu Hoàng Đức Chính (Đoàn ĐBQH tỉnh Hòa Bình) cho biết việc đưa quy định phát triển điện hạt nhân vào dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi) là bước tiến quan trọng trong định hướng phát triển năng lượng quốc gia. Điều này thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước trong việc đa dạng hóa nguồn cung năng lượng nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu thụ điện ngày càng tăng (khoảng 10%/năm) và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Đại biểu Hoàng Đức Chính (Đoàn ĐBQH tỉnh Hòa Bình). Ảnh: CTTĐT Quốc hội

Theo đại biểu, các dự án điện hạt nhân đảm bảo cung cấp năng lượng sạch, dài hạn cho sản xuất nhất là với các ngành công nghệ cao đòi hỏi nguồn điện ổn định.

“Tại Việt Nam đã từng có kế hoạch phát triển điện hạt nhân nhằm đáp ứng nhu cầu về năng lượng và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hoá thạch. Tuy nhiên, vào năm 2016, Chính phủ đã quyết định tạm dừng các dự án điện hạt nhân, đặc biệt là dự án nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận do có lo ngại về an toàn, chi phí đầu tư cao, vấn đề công nghệ cũng như diễn biến về tình hình năng lượng toàn cầu tại thời điểm đó,” đại biểu cho hay.

Để hoàn thiện dự án Luật, bao gồm phát triển điện hạt nhân bền vững, đại biểu đề xuất, trước hết là xây dựng các điều khoản rõ ràng về đầu tư, quản lý và vận hành nhà máy điện hạt nhân, tạo cơ sở pháp lý để phát triển điện hạt nhân trong thời gian tới.

Thứ hai, cần bổ sung những quy định về quản lý chất thải phóng xạ, các biện pháp đảm bảo an toàn cho cộng đồng và môi trường khi thực hiện các dự án nhà máy điện hạt nhân. Theo đại biểu, điều này nhằm tránh những lo ngại của người dân và tăng sự đồng thuận trong xã hội. Cùng với đó, ông cho rằng cần bổ sung các điều khoản về khuyến khích đào tạo, phát triển nguồn nhân lực và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực phát triển điện hạt nhân.

Cần có lộ trình cụ thể, tránh lãnh phí nguồn lực Nhà nước

Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp). Ảnh: CTTĐT Quốc hội

Nêu ý kiến tại hội trường, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp) cho biết việc phát triển điện hạt nhân hiện nay cũng là một trong những xu thế của thế giới. Trong bối cảnh thiếu hụt điện năng, các quốc gia trên thế giới đã có xu hướng tái khởi động hoặc phục hồi lại những nhà máy điện trước đây đã đóng cửa.

Do đó, đại biểu đề nghị Chính phủ nghiên cứu phương án có thể phục hồi lại dự án nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận hoặc khởi động dự án khác trong thời gian sớm nhất, với điều kiện phải bảo đảm an toàn về môi trường, sức khỏe của người dân và quốc phòng an ninh.

"Chúng ta sử dụng điện than, nhiệt điện và hai loại này không thân thiện với môi trường. Trong khi đó, chúng ta cam kết phát thải tới 2050 bằng 0. Bây giờ chúng ta cứ điện than mãi thì làm sao có thân thiện. Tôi nghĩ rằng chỉ có năng lượng về điện hạt nhân mới có thể phát triển và chúng ta đảm bảo được nhu cầu năng lượng của quốc gia," ông Hòa nhấn mạnh.

Đại biểu Đàng Thị Mỹ Hương (Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Thuận). Ảnh: CTTĐT Quốc hội

Trong khi đó, đại biểu Đàng Thị Mỹ Hương (Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Thuận) cho rằng, cần nghiên cứu xây dựng, hoàn thiện các quy định của pháp luật về điện hạt nhân cần đầy đủ, chặt chẽ, đồng bộ, thống nhất quy định các cơ chế, chính sách đặc thù để bảo đảm cơ sở pháp lý cho việc phát triển điện hạt nhân sao cho thành công, đạt hiệu quả cao. Đại biểu cũng đề nghị cần phải có lộ trình phát triển điện hạt nhân cụ thể, tránh làm lãng phí nguồn lực Nhà nước đã đầu tư.

“Việc đầu tư phát triển điện hạt nhân cần có chủ trương thống nhất triển khai thực hiện, bảo đảm tính nhất quán, đồng bộ, hiệu quả, tạo niềm tin cho nhân dân,” nữ đại biểu nói.

"Tạm dừng chứ chưa phải hủy bỏ"

Bộ trưởng Công Thương Nguyễn Hồng Diên. Ảnh: CTTĐT Quốc hội

Phát biểu giải trình cuối phiên thảo luận, Bộ trưởng Công Thương Nguyễn Hồng Diên khẳng định điện hạt nhân và những nguồn năng lượng mới trong tương lai dứt khoát phải có, nhưng để có trên thực tiễn thì ngay từ bây giờ trong luật phải được đề cập. "Có như vậy thì sau 10 năm chúng ta mới có những dự án điện hạt nhân," ông nói.

Bộ trưởng cho hay: "17 năm nay chúng ta đã quyết định chủ trương đầu tư nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận, chưa có luật thậm chí chưa có nghị định, chưa có quy định cụ thể mà chúng ta đã quyết định. Vào 7 năm trước, chúng ta mới tạm dừng, chưa phải hủy bỏ. Đến bây giờ, cấp có thẩm quyền đã cho phép nghiên cứu để khởi động lại, cho nên phải đề cập trong luật lần này ít nhất một điều rằng rằng nguồn điện đó, loại hình năng lượng đó được phép phát triển".

"Những bước đi cụ thể về phát triển điện hạt nhân sẽ giao cho Chính phủ. Ở đây không phải Chính phủ có quyền to đến mức không phải báo cáo Quốc hội mà phải báo cáo Quốc hội để chúng ta làm việc này," Bộ trưởng Diên nói.

Bộ Công Thương nói về việc tái khởi động dự án điện hạt nhân Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, Bộ đang nghiên cứu nhu cầu thực tiễn về điện hạt nhân để đánh giá việc có nên triển khai hay không, với quan điểm là khi đầu tư điện hạt nhân sẽ sử dụng công nghệ mới để đảm bảo an toàn tối đa.

Điều hành giá điện theo lộ trình phù hợp, tránh 'giật cục' Văn phòng Chính phủ vừa có Thông báo số 500 kết luận của Thường trực Chính phủ tại cuộc họp về tình hình triển khai các dự án quan trọng của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) về đảm bảo cung ứng điện, an ninh năng lượng.

Quốc hội thảo luận việc sửa đổi Luật Điện lực Theo Bộ trưởng Công Thương Nguyễn Hồng Diên, Luật Điện lực lần này sửa đổi căn bản những bất cập, vướng mắc phát sinh trong thực tế, kể cả vấn đề chế tài đối với các nhà đầu tư chậm tiến độ.