Đại biểu Lê Hoàng Anh - Đoàn ĐBQH tỉnh Gia Lai. Ảnh: Media Quốc hội.

Sáng 27/11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi). Vấn đề ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện tại Điều 7 của dự thảo luật đã nhận được nhiều ý kiến đóng góp. Dự thảo hiện đã loại bỏ 25 ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Tuy nhiên, nhiều đại biểu cho rằng cần rà soát thêm để đảm bảo tính hợp lý và hiệu quả.

Đại biểu Lê Hoàng Anh - Đoàn ĐBQH tỉnh Gia Lai đồng tình với việc mạnh dạn bỏ các ngành nghề không còn phù hợp tại dự thảo luật. Tuy nhiên, qua rà soát, đại biểu cho rằng vẫn còn một số ngành nghề chủ yếu mang tính quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật chưa thật sự phù hợp với dự thảo Điều 7 và không cần thiết duy trì ở cấp Luật.

Đại biểu đề nghị rà soát và thu hẹp phạm vi các nhóm ngành nghề như: Kinh doanh thực phẩm khi đang bao trùm quá rộng, thực chất là tiêu chuẩn, quy chuẩn an toàn thực phẩm đã được Luật chuyên ngành quy định cụ thể. Đại biểu đề nghị thu hẹp ở cấp Luật, chỉ giữ ở khâu có rủi ro cao, toàn bộ điều kiện kỹ thuật chuyển xuống Nghị định và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia để đảm bảo linh hoạt.

Thương mại điện tử: Không nên bao trùm logistics, thanh toán, nền tảng nhỏ mà chỉ giữ với quy mô lớn có dữ liệu người tiêu dùng.

Nhóm thức ăn chăn nuôi, thủy sản, sản phẩm xử lý môi trường, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y, dịch vụ khảo nghiệm, thử nghiệm: Đây là hoạt động thuần túy về chất lượng, an toàn kỹ thuật, rủi ro đã được kiểm soát hiệu quả thông qua cơ chế đăng ký lưu hành, kiểm nghiệm, kiểm dịch và quy chuẩn kỹ thuật. Do đó, không cần thiết duy trì là ngành nghề có điều kiện ở cấp Luật, nên để Luật chuyên ngành hoặc Nghị định quy định chi tiết.

Nhóm dịch vụ xây dựng, thử nghiệm, đánh giá sự phù hợp: Thực chất là yêu cầu về năng lực chuyên môn, chứng chỉ hành nghề, không phải điều kiện kinh doanh theo nghĩa hạn chế quyền đầu tư kinh doanh. Đề nghị để pháp luật chuyên ngành về xây dựng, đo lường, tiêu chuẩn, quy chuẩn quy định cụ thể tiêu chí năng lực, quy trình cấp, thu hồi chứng chỉ và tăng cường hậu kiểm.

Đồng thời, đại biểu Lê Hoàng Anh đề nghị bổ sung cơ chế rà soát định kỳ 3 năm, ngành nghề không còn phù hợp thì tự động hết hiệu lực theo thông lệ Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD). Đặc biệt, đề nghị bỏ cụm từ "các yêu cầu khác" tại Khoản 6 Điều 7 để tránh phát sinh "giấy phép con" ẩn.

Đại biểu Phạm Văn Hoà - Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp. Ảnh: Media Quốc hội.

Đồng tình với ý kiến trên, đại biểu Phạm Văn Hoà - Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp đề nghị rà soát thêm trong 227 điều kiện kinh doanh có điều kiện hiện hành. Đại biểu cho rằng, dự thảo luật mới loại ra có 25 điều kiện, các điều kiện khác có liên quan đến các lĩnh vực chuyên ngành thì nên để các Bộ chuyên ngành quản lý và chịu trách nhiệm. Điều này giúp Bộ Tài chính cũng như Sở Tài chính ở địa phương không phải chịu trách nhiệm về vấn đề kinh doanh có điều kiện.

Đại biểu Phạm Văn Hoà cũng chỉ ra sự tương đồng trong các quy định bị loại bỏ và chưa loại bỏ, ví dụ kiểm toán đưa vào kinh doanh dịch vụ có điều kiện, còn dịch vụ kế toán lại loại ra. Đại biểu đề nghị Bộ Tài chính quan tâm và xem xét điểm này.

Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng. Ảnh: Media Quốc hội.

Giải trình sau phiên thảo luận, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, vừa qua Thủ tướng đã giao Bộ Tài chính phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành để rà soát cắt giảm tối đa ngành, nghề kinh doanh có điều kiện.

Tại dự thảo lúc đầu trình Quốc hội, Chính phủ đề xuất cắt giảm 25 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, tức là không cần xin giấy phép kinh doanh, gồm dịch vụ kế toán, xuất khẩu gạo, kinh doanh tạm nhập - tái xuất thực phẩm đông lạnh.

Theo luật hiện hành, 234 ngành, nghề cần xin cấp giấy phép mới được kinh doanh, trong đó không ít lĩnh vực có thể kiểm soát đầu ra bằng các tiêu chuẩn, quy chuẩn.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Tài chính nói rằng sau khi làm việc quyết liệt hơn, dự kiến cắt giảm được tối thiểu giấy phép kinh doanh với 50 ngành, nghề. "Như vậy, dự kiến tăng thêm 25 ngành, nghề so với dự thảo. Đây là một nỗ lực rất lớn," Bộ trưởng nói.

Theo Bộ trưởng, hiện nay trên cơ sở báo cáo của Bộ Tài chính, Thủ tướng vẫn giao bộ phối hợp với các Bộ, ngành tiếp tục yêu cầu cắt giảm thêm. Bộ cũng đưa ra thêm nhiều nguyên tắc thực hiện cắt giảm.

Sau khi luật có hiệu lực, Chính phủ sẽ giao cho các Bộ, ngành để sửa đổi tiếp điều kiện kinh doanh, chuyển sang cơ chế hậu kiểm, kiềm soát bằng tiêu chuẩn và quy chuẩn. Mục tiêu của việc này nhằm đảm bảo thực hiện đầy đủ, nhất quán quyền tự do kinh doanh của người dân, doanh nghiệp.