 |
| Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng phát biểu giải trình cuối phiên thảo luận. Ảnh: Media Quốc hội |
Chiều ngày 24/11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Báo chí (sửa đổi). Cuối phiên thảo luận, Bộ trưởng Văn hoá, thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng phát biểu giải trình làm rõ một số vấn đề đại biểu quan tâm.
Đối với việc quản lý thông tin và các sản phẩm trên không gian mạng, nhiều đại biểu bày tỏ lo ngại về các sản phẩm do cá nhân, tổ chức sản xuất trên không gian mạng gây tác động tiêu cực, cạnh tranh với thị phần của báo chí và vi phạm bản quyền.
Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng nêu rõ, dự thảo Luật lần này không điều chỉnh việc đưa thông tin trên không gian mạng của các cá nhân, tổ chức mà chỉ tập trung quy định về tổ chức và hoạt động báo chí; quyền và nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia và có liên quan đến hoạt động báo chí. Các nội dung liên quan đến hoạt động của cá nhân, tổ chức trên không gian mạng đã được điều chỉnh đầy đủ tại Luật An ninh mạng và Nghị định 147/2024/NĐ-CP quy định về quản lý, cung cấp, sử dụng internet và thông tin trên mạng, trong đó đã có các chế tài xử lý cụ thể.
Liên quan đến các ý kiến của đại biểu về việc hình thành các cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện, Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng cho biết, theo quy định hiện nay, có 6 cơ quan báo chí chủ lực. Một số đại biểu đề nghị cần tạo điều kiện cho các cơ quan báo chí địa phương phát triển, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục trao đổi với các Bộ, ngành liên quan, sớm tổng kết quy hoạch báo chí và xây dựng chiến lược phát triển báo chí, báo cáo cấp thẩm quyền, sau đó đưa vào nghị định của Chính phủ.
Về ý kiến liên quan đến kinh tế báo chí, Bộ trưởng khẳng định dự án Luật không trực tiếp điều chỉnh vấn đề này nhưng có quy định về liên kết và cơ chế, chính sách để báo chí phát triển. Thời gian tới, Bộ sẽ hướng dẫn làm rõ trách nhiệm người đứng đầu, trách nhiệm của cơ quan báo chí và quy định để tư nhân không lợi dụng sản phẩm báo chí để trục lợi trong khi cơ quan báo chí - đơn vị sản xuất nội dung lại không được hưởng lợi.
Tránh vi phạm của phóng viên mới vào nghề
Về quyền lợi và nghĩa vụ của phóng viên, trong đó có quy định người được cấp thẻ nhà báo lần đầu phải qua lớp bồi dưỡng nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp, Bộ trưởng cho biết hiện cả nước có hơn 21.000 nhà báo được cấp thẻ. Trong số đó, 6.562 người tốt nghiệp đại học chuyên ngành báo chí (31,25%), còn lại 14.438 người (68,75%) tốt nghiệp các ngành khác nhưng đang hoạt động báo chí và được cấp thẻ.
Giải thích vì sao những người cấp thẻ lần đầu phải qua đào tạo bồi dưỡng, Bộ trưởng chia sẻ, quá trình xây dựng dự thảo Luật đã lấy ý kiến rộng rãi, đặc biệt là Hội Nhà báo Việt Nam và thống nhất xác định hai mục đích. Thứ nhất, bảo vệ uy tín nghề nghiệp, giữ vững chuẩn mực đạo đức, tránh vi phạm của phóng viên mới vào nghề. Thứ hai, trang bị kiến thức nền tảng, giúp phóng viên đủ bản lĩnh tác nghiệp trong môi trường ngày càng phức tạp.
Bộ trưởng dẫn chứng, cử nhân luật muốn trở thành luật sư hay công chứng viên đều phải qua lớp bồi dưỡng nghiệp vụ; tương tự, nhà báo được cấp thẻ lần đầu cũng cần tham gia đào tạo. Ông nhấn mạnh quy định này không phải “giấy phép con” mà nhằm trang bị kiến thức tốt hơn cho đội ngũ nhà báo.
Về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động báo chí, theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng, dự thảo Luật đã có quy định về vấn đề này. Theo đó, AI trước hết là công cụ hỗ trợ cho quá trình làm báo. Sản phẩm báo chí, dù do con người hay AI tạo ra, khi đăng tải, phát sóng thì người đứng đầu cơ quan báo chí và tác giả phải chịu trách nhiệm về nội dung.
