Một góc cảng nước sâu Lạch Huyện, Hải Phòng. Ảnh: Minh Phong - Mekong ASEAN

Theo báo cáo vĩ mô vừa được CTCP Chứng khoán DSC (HOSE: DSC) công bố, nền kinh tế Việt Nam tiếp tục ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực trong 5 tháng đầu năm 2026, khi các động lực tăng trưởng chủ chốt như sản xuất, đầu tư nước ngoài, tiêu dùng nội địa và đầu tư công cùng duy trì xu hướng cải thiện.

Số liệu cho thấy GDP quý 1/2026 tăng 7,83% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn đáng kể so với mức tăng của cùng kỳ năm 2025 (7,07%). DSC đánh giá đây là kết quả tích cực trong bối cảnh môi trường kinh tế quốc tế còn nhiều biến động, đồng thời phản ánh sự phục hồi của cả khu vực sản xuất và dịch vụ.

Đà tăng trưởng duy trì những tháng đầu quý 2, khi chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 5/2026 tăng 8,8% so với cùng kỳ và tăng 3,3% so với tháng trước. Chỉ số PMI đạt 52,8 điểm, mức cao nhất kể từ tháng 2, cho thấy hoạt động sản xuất vẫn trong trạng thái mở rộng. Theo DSC, việc PMI tăng trở lại phản ánh sự cải thiện của đơn hàng mới và hoạt động sản xuất.

Xét theo ngành, công nghiệp chế biến chế tạo tăng 9,54% trong 5 tháng đầu năm. Một số lĩnh vực ghi nhận mức tăng trưởng nổi bật như sản xuất kim loại tăng 20,21%, hóa chất tăng 16,88%, đồ uống tăng 15,08%, thực phẩm tăng 11,21% và cao su, nhựa tăng 10,86%. Những con số này cho thấy hoạt động sản xuất vẫn duy trì đà tăng trưởng trên diện rộng.

Bên cạnh sản xuất, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tiếp tục là điểm tựa quan trọng của nền kinh tế. Trong 5 tháng đầu năm, tổng vốn FDI đăng ký mới và điều chỉnh đạt 24,81 tỷ USD, tăng 34,9% so với cùng kỳ năm trước. Vốn FDI thực hiện đạt khoảng 9,75 tỷ USD, tăng 9,6% và là mức cao nhất trong 5 năm gần đây.

Theo DSC, Việt Nam vẫn duy trì sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư quốc tế nhờ vị trí chiến lược trong chuỗi cung ứng, chi phí cạnh tranh và môi trường đầu tư ổn định. Báo cáo cũng cho rằng các dự án mở rộng trong lĩnh vực điện tử, đặc biệt từ các nhà đầu tư Hàn Quốc, đang tiếp tục củng cố vai trò của Việt Nam như một trung tâm sản xuất và lắp ráp điện tử quan trọng trong khu vực.

Ở khu vực đầu tư công, vốn đầu tư thực hiện từ ngân sách nhà nước trong 5 tháng đầu năm đạt 253.573 tỷ đồng, tăng 14,1% so với cùng kỳ và hoàn thành 25,5% kế hoạch năm. Theo DSC, dù tiến độ giải ngân vẫn thấp hơn kỳ vọng, đầu tư công nhiều khả năng sẽ tiếp tục được đẩy mạnh trong nửa cuối năm và trở thành một trong những động lực tăng trưởng chính khi chính sách tiền tệ được điều hành theo hướng thận trọng hơn.

Những thách thức hiện hữu

Bên cạnh các động lực tăng trưởng, báo cáo của DSC cũng chỉ ra một số thách thức mà nền kinh tế đang phải đối mặt.

Áp lực lớn nhất hiện nay đến từ lạm phát. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5 tăng 5,6% so với cùng kỳ năm trước, vượt mục tiêu kiểm soát 4,5-5% của Chính phủ. Nhóm nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 0,96% so với tháng trước, trong khi nhóm giao thông tăng 0,83%.

Theo DSC, áp lực lạm phát vẫn chưa hoàn toàn được phản ánh hết vào số liệu hiện tại khi tác động từ việc điều chỉnh giá điện, nước sinh hoạt và chi phí năng lượng có thể còn tiếp tục xuất hiện trong các tháng tới. Tuy nhiên, trong kịch bản giá dầu thế giới ổn định, áp lực giá được kỳ vọng sẽ dần hạ nhiệt về cuối năm.

Cùng với lạm phát, cán cân thương mại đã chuyển sang trạng thái nhập siêu. Trong 5 tháng đầu năm, cán cân thương mại ghi nhận mức nhập siêu khoảng 13,8 tỷ USD, trái ngược với mức xuất siêu hơn 5 tỷ USD của cùng kỳ năm trước.

Dù vậy, DSC cho rằng diễn biến này một phần phản ánh nhu cầu nhập khẩu nguyên vật liệu, linh kiện điện tử và năng lượng gia tăng nhằm phục vụ hoạt động sản xuất và dự phòng rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng. Điều này cho thấy khu vực doanh nghiệp vẫn đang chuẩn bị nguồn lực cho các kế hoạch sản xuất trong thời gian tới.

Ở lĩnh vực tiền tệ, tăng trưởng tín dụng đến hết tháng 5 đạt 5,71%, thấp hơn cùng kỳ năm trước, trong khi mặt bằng lãi suất huy động bình quân duy trì quanh 6,13%/năm. Theo DSC, trong bối cảnh lạm phát tiếp tục ở mức cao, dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ không còn nhiều và trọng tâm điều hành sẽ tiếp tục là kiểm soát rủi ro, ổn định tỷ giá và định hướng dòng vốn vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh.

Nhìn chung, DSC đánh giá kinh tế Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn phục hồi và tăng trưởng. Dù môi trường bên ngoài còn nhiều biến động, các động lực như sản xuất, FDI, tiêu dùng và đầu tư công vẫn đang phát huy vai trò hỗ trợ nền kinh tế. Đây được xem là những nền tảng quan trọng để duy trì đà tăng trưởng trong các quý còn lại của năm 2026.