 |
| Ông Nguyễn Xuân Thành, Giảng viên cao cấp Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright. Ảnh: Đinh Nhung/Mekong ASEAN |
Chia sẻ góc nhìn về tình hình vĩ mô tại Diễn đàn đầu tư Việt Nam năm 2026 diễn ra chiều ngày 11/6, ông Nguyễn Xuân Thành - Giảng viên cao cấp Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright cho biết, những cú sốc bên ngoài làm thay đổi lộ trình điều chỉnh lãi suất điều hành của các nền kinh tế lớn trên thế giới, đặc biệt là Mỹ. Điều này tác động ngay đến mặt bằng giá tài sản, điển hình là chứng khoán trong những tuần vừa qua.
Từ việc thị trường lao động Mỹ có tín hiệu tích cực, tỷ lệ lạm phát nước này đi ngang liên tục 3 tháng qua, vị chuyên gia cho rằng thị trường hiện cần chuẩn bị cho một kịch bản thận trọng hơn so với kỳ vọng trước đây. Không chỉ là khả năng Fed chưa thể cắt giảm lãi suất trong năm nay mà còn có khả năng tăng thêm 25 điểm cơ bản nếu áp lực lạm phát tiếp tục duy trì.
“Trong cuộc họp sắp tới dưới sự điều hành của Chủ tịch Fed mới, kịch bản được thị trường đánh giá có xác suất cao nhất vẫn là giữ nguyên lãi suất. Tuy nhiên, những diễn biến gần đây cho thấy Fed vẫn để ngỏ khả năng thắt chặt hơn nếu lạm phát không giảm về mục tiêu như kỳ vọng.
Nếu kịch bản này xảy ra, tác động sẽ xuất hiện ngay trên mặt bằng giá tài sản toàn cầu. Đối với Việt Nam, mối quan ngại lớn nhất không nằm ở tăng trưởng kinh tế mà là áp lực lên dòng vốn đầu tư quốc tế, đặc biệt là dòng vốn trên thị trường chứng khoán,” ông Nguyễn Xuân Thành nêu quan điểm.
Đối với Việt Nam, chuyên gia từ Fulbright đánh giá tác động từ cú sốc lạm phát và mặt bằng lãi suất toàn cầu ở mức cao vẫn nằm trong tầm kiểm soát của cơ quan điều hành. Vị chuyên gia kỳ vọng có thỏa thuận ở cuộc xung đột Trung Đông để giá dầu quay về mức 80 USD/thùng, có như vậy cuối năm mới không phải quá lo ngại đến lạm phát và lãi suất cao.
“Kỳ vọng là giá vàng cứ thấp như thế này hoặc thấp xuống nữa. Ở Việt Nam, khi giá vàng lên thì sẽ áp lực cho ngoại hối và tỷ giá,” vị chuyên gia nêu thêm kỳ vọng với thị trường vàng.
Cần những doanh nghiệp đầu tàu đủ sức dẫn dắt các chuỗi xuất khẩu
 |
| TS Phan Đức Hiếu tham gia thảo luận tại sự kiện. Ảnh: Đinh Nhung/Mekong ASEAN |
Cùng bàn về sự ảnh hưởng của các cú sốc bên ngoài với nền kinh tế trong nước, TS Phan Đức Hiếu - Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội khóa XVI, Đại biểu Quốc hội khóa XVI đề cập đến vấn đề xuất nhập khẩu.
Qua số liệu thống kê về xuất nhập khẩu của Việt Nam trong 4 năm qua, TS Phan Đức Hiếu nhận thấy xu hướng dù tổng kim ngạch tăng trưởng nhưng thặng dư thương mại lại giảm dần. 5 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch của Việt Nam đạt khoảng 445 tỷ USD, trong đó nhập khẩu chiếm khoảng 225 - 226 tỷ USD, dẫn đến mức nhập siêu khoảng 13,8 tỷ USD.
“Có ý kiến cho rằng đây là nguyên nhân tức thời do doanh nghiệp đẩy mạnh nhập nguyên liệu để sản xuất và tranh thủ xuất khẩu trước khi các chính sách thuế thay đổi. Dù lý do này có thể đúng một phần nhưng chúng tôi thực sự muốn giải quyết bài toán này tận gốc bằng một giải pháp toàn diện chứ không chỉ xử lý ở phần ngọn,” ông Hiếu nói.
Theo TS Phan Đức Hiếu, trong Nghị quyết kế hoạch kinh tế - xã hội 5 năm đã đề cập đến việc xây dựng lại chiến lược xuất nhập khẩu Việt Nam trong giai đoạn mới. Cá nhân ông mong muốn đây sẽ là một chiến lược toàn diện, bao quát cả hàng hóa và lĩnh vực dịch vụ với các bước đi bài bản, thay vì chỉ đơn thuần là mở rộng thị trường.
“Để tránh phụ thuộc vào khu vực FDI, tôi cho rằng cần tập trung xây dựng các chuỗi giá trị của Việt Nam. Chúng ta cần những doanh nghiệp đầu tàu đủ sức dẫn dắt các chuỗi xuất khẩu cả ở trong nước và quốc tế. Thậm chí, Việt Nam cần có chiến lược thúc đẩy đầu tư ra nước ngoài một cách chuyên nghiệp để hình thành chuỗi liên kết bền vững của riêng mình. Dù chúng ta không phủ nhận việc tham gia vào chuỗi của các đối tác ngoại, nhưng hiệu quả mang lại đến nay vẫn còn hạn chế và cần được giải quyết một cách căn cơ,” vị đại biểu Quốc hội nêu ý kiến.
 |
| Tổng giám đốc SHS Nguyễn Duy Linh tại sự kiện. Ảnh: Đinh Nhung/Mekong ASEAN |
Theo ông Nguyễn Duy Linh - Tổng giám đốc Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS), con số nhập siêu những tháng đầu năm 2026 đến từ hai nguyên nhân chính. Một là về giá, hai là tâm lý lo ngại đứt gãy chuỗi cung ứng do chiến tranh khiến doanh nghiệp chủ động nhập khẩu nguyên vật liệu nhiều hơn. “Lượng hàng nhập trong hai quý đầu năm này sẽ chuyển hóa thành năng lượng sản xuất cho quý 3 và quý 4 nên đây có thể xem là một yếu tố tích cực,” ông Linh lý giải.
Vị lãnh đạo doanh nghiệp đề cập đến điểm chưa tích cực là mức độ lan tỏa của dòng vốn FDI còn thấp do chất lượng doanh nghiệp nội địa chưa cao, chưa tham gia sâu vào chuỗi cung ứng giá trị. “Câu hỏi đặt ra không phải là chúng ta có năng lực thu hút FDI hay không mà là Việt Nam có năng lực hấp thụ vốn một cách hiệu quả hay không?,” ông Linh nêu vấn đề.
Để cải thiện, Tổng giám đốc SHS cho rằng Việt Nam buộc phải phát triển công nghiệp phụ trợ, nâng cao năng suất lao động và đổi mới công nghệ.
“Tôi rất tâm đắc với các chủ trương của Bộ Chính trị, tiêu biểu là Nghị quyết 57 về khoa học công nghệ để giải quyết điểm nghẽn hiện tại. Bên cạnh đó là mục tiêu xây dựng nhiều doanh nghiệp tư nhân lớn mạnh cùng FDI và Chương trình đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026 - 2035. Tôi tin rằng thị trường vốn và chứng khoán sẽ là đơn vị hưởng lợi lớn từ chiến lược cạnh tranh quốc gia với mục tiêu tăng trưởng hai con số này,” ông Linh nêu góc nhìn.
