Nằm dọc theo Via Appia Antica về phía đông nam của Rome, Villa of the Quintilii được coi như một thành phố thu nhỏ với đầy đủ các công trình xa hoa bao gồm nhà hát riêng, đấu trường dành cho các cuộc đua xe ngựa và khu phức hợp nhà tắm với tường và sàn lót bằng đá cẩm thạch sang trọng.

Có nguồn gốc từ thế kỷ 2 sau CN, Villa of the Quintilii còn thu hút nhiều sự chú ý hơn nữa nhờ việc khai quật những gì còn sót lại của một xưởng sản xuất rượu phức tạp với quy mô chưa từng được thấy trước đây ở các địa điểm sản xuất thời cổ đại. Các kết quả khai quật được đăng tải trên tạp chí khảo cổ học Antiquity ngày 17/4.

Trên thực tế, việc phát hiện ra xưởng rượu La Mã cổ đại này hoàn toàn diễn ra một cách tình cờ. Theo Guardian, các nhà khảo cổ học từ Bộ Văn hóa Italy vốn đang trong quá trình tìm kiếm một trong những cổng xuất phát của đấu trường bên trong Villa of the Quintilii, công trình được xây dựng bởi hoàng đế La Mã Commodus.

Khoảng năm 182 – 183 sau CN, hoàng đế Commodus vốn khét tiếng bạo lực đã sát hại chủ sở hữu ban đầu của Villa là anh em nhà Quintilii giàu có. Sau đó, những thế hệ cai trị đế quốc tiếp tục mở rộng và sửa đổi Villa này qua nhiều thế kỷ. Xưởng sản xuất rượu sau này được xây dựng dựa trên một trong những cổng xuất phát của đấu trường. Vị hoàng đế xây dựng xưởng rượu được cho là Gordian III (238-244 sau CN) do tên của ông được khắc vào một thùng chứa rượu khổng lồ khai quật được.

Sàn lát đá cẩm thạch trang trí nhiều màu từ một trong những phòng ăn đặt xung quanh xưởng sản xuất rượu tại Villa of the Quintilii. Ảnh: Stefano Castellani

Ở thời cổ đại, xưởng rượu này nằm ngay bên ngoài thành Rome với cảnh quan bao quanh bao gồm vườn cây ăn quả, đất nông nghiệp, rải rác là những ngôi mộ hoành tráng và đặc biệt là biệt thự của những người giàu có.

Cụ thể, bên trong xưởng sản xuất có những khu vực làm bằng đá cẩm thạch được nô lệ sử dụng để đạp nát trái cây mới thu hoạch để ủ rượu. Sau khi được đạp nát, những quả nho được đưa đến hai máy ép cơ học có đường kính 2m được đặt gần đó và chảy qua 3 đài phun nước có các hốc hình bán nguyệt đặt trên tường.

Nho và nước nho sẽ chảy ra khỏi đài phun nước, sau đó chảy dọc theo các kênh mở vào một dụng cụ lưu trữ làm bằng gốm được gọi là dolia. Những chiếc lọ này sau đó sẽ được chôn trong lòng đất - một kỹ thuật sản xuất rượu vang tiêu chuẩn ở La Mã cổ đại do nó giúp tạo ra một môi trường vi mô ổn định và thúc đẩy quá trình lên men rượu.

Xung quanh khu vực sản xuất rượu vang là 3 mặt sân rộng rãi với các phòng ăn sang trọng có mái che với hữu các bức tường và sàn làm bằng đá cẩm thạch nhiều màu với các hoa văn hình học phức tạp. Theo giả thuyết của Tiến sĩ Emlyn Dodd, nhà khảo cổ học, chuyên gia về sản xuất rượu vang cổ đại và đồng thời là tác giả bài báo trên tạp chí Antiquity, hoàng đế có khả năng đã tổ chức các bữa tiệc linh đình tại đây trong khi thưởng thức toàn bộ quá trình sản xuất rượu cùng các thuộc hạ của mình.

Toàn bộ khu sản xuất rượu phức tạp này chính là minh chứng cho thấy cách những người La Mã thuộc giới thượng lưu kết hợp chức năng thực dụng với lối trang trí sang trọng để thể hiện địa vị chính trị và xã hội của mình.

Quang cảnh xưởng sản xuất rượu được khai quật tại Villa of the Quintilii, Rome, Italy. Ảnh: Stefano Castellani

Khu vực xưởng sản xuất rượu nhìn từ trên cao tại Villa of the Quintilii. Các khu vực sản xuất ở trên cùng (A–D) và tầng hầm (E) với các phòng ăn liền kề (F) ở nửa dưới của hình ảnh. Ảnh: Emlyn Dodd

Máy ép nho cơ học được phục dựng lại tại Villa of the Mysteries, Pompeii, Italy. Ảnh: Emlyn Dodd