Metro Nhổn - Ga Hà Nội. Ảnh: Quách Sơn/Mekong ASEAN.

Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo số 549 kết luận của Thường trực Chính phủ về Đề án phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại TP Hà Nội, TP HCM đến năm 2035.

Trong đó, về mục tiêu của đề án, Thủ tướng lưu ý hoàn chỉnh mạng lưới đường sắt có tính kết nối với vùng thủ đô và TP HCM vào năm 2035.

Tiếp tục triển khai đầu tư các tuyến đường sắt đô thị, tàu điện ngầm có quy mô vận tải lớn tại Hà Nội, TP HCM và một số thành phố lớn khác. Giải quyết yêu cầu thực tế về giao thông vận tải tại Hà Nội, TP HCM, góp phần thúc đẩy tốc độ tăng trưởng trong thời gian tới.

Đề án phải thể hiện được tư duy hiện đại, tầm nhìn chiến lược với cách nghĩ và cách làm mới. Quy hoạch mạng lưới đường sắt đô thị 2 thành phố phải có tầm nhìn chiến lược, đồng bộ với tổng thể đường sắt quốc gia. Đa dạng hóa hình thức huy động vốn phù hợp với thực tế triển khai, đa dạng hóa các nguồn lực, trong đó tăng trần nợ công và bội chi ngân sách.

Công nghệ và phương thức quản trị phải hiện đại, thông minh và hiệu quả; nghiên cứu xây dựng ngay và ban hành hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật cho đường sắt đô thị bảo đảm thống nhất trong hệ thống để sử dụng chung.

Thường trực Chính phủ kiến nghị Bộ Chính trị đồng ý chủ trương triển khai đề án; đồng ý chủ trương có các cơ chế đặc thù, đặc biệt về chỉ định thầu tư vấn, giám sát và lựa chọn các nhà đầu tư, huy động nguồn lực; thống nhất cơ chế chính sách đặc thù cho đề án trước khi trình Quốc hội theo quy định; Đồng ý chủ trương tăng trần nợ công lên khoảng 80% GDP và bội chi ngân sách ở mức phù hợp. Giao UBND TP Hà Nội và UBND TP HCM làm chủ đầu tư các dự án trên địa bàn, được sử dụng ngân sách địa phương thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư theo quy định.

Cũng tại thông báo kết luận, Thủ tướng Chính phủ giao Phó thủ tướng Trần Hồng Hà trực tiếp chỉ đạo việc hoàn thiện và thực hiện đề án; các bộ, ngành, địa phương liên quan chủ động phối hợp tích cực với Bộ Giao thông vận tải trong quá trình hoàn thiện, trình Bộ Chính trị cho ý kiến và tổ chức thực hiện.

Trước đó, ngày 5/12 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban chỉ đạo Nhà nước các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải đã chủ trì cuộc họp với Bộ Giao thông vận tải (GTVT), UBND TP Hà Nội, TP HCM và các Bộ, ngành liên quan về Đề án hệ thống đường sắt đô thị Hà Nội và TP HCM chuẩn bị trình cấp có thẩm quyền.

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung thảo luận, phân tích bối cảnh, sự cần thiết đầu tư đồng bộ, hoàn chỉnh mạng đường sắt đô thị; bài học kinh nghiệm phát triển đường sắt đô thị tại các nước và Việt Nam; quan điểm, mục tiêu xây dựng đường sắt đô thị; lựa chọn công nghệ, tiêu chuẩn kỹ thuật và phương án phát triển mạng lưới đường sắt đô thị…

Phát biểu kết luận cuộc họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu cần xây dựng đề án với tư duy, cách nghĩ, cách làm hoàn toàn đổi mới, có tư duy đột phá, tầm nhìn chiến lược, lâu dài, cơ bản, hiện đại, tổng thể, bao trùm, mang lại hiệu quả cao; phải nghiên cứu, chuẩn bị thật kỹ càng, toàn diện, sâu sắc để khi triển khai được nhanh chóng, kịp thời, hiệu quả.

Đồng thời quan tâm phân cấp, phân quyền triệt để cho Hà Nội và TP HCM trong tổ chức thực hiện, huy động nguồn lực và xử lý các vấn đề liên quan; phát triển hệ thống đường sắt đô thị bao gồm cả trên cao và ngầm, đặt trong tổng thể phát triển giao thông của cả nước, nhất là tại các thành phố nêu trên.

"Bộ GTVT và các Bộ, ngành liên quan cùng Hà Nội, TP HCM phối hợp hoàn thiện quy hoạch đường sắt đô thị nói riêng và giao thông nói chung với tầm nhìn xa, theo hướng hiện đại, trên tinh thần 'qua sông thì bắc cầu, qua núi thì khoét núi, qua ruộng thì đổ đất'; tránh các khu dân cư, công trình ngầm, cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội để giảm tối thiểu giải phóng mặt bằng, cũng như ảnh hưởng tới dân cư, an ninh, quốc phòng, các hoạt động kinh tế - xã hội khác," Thủ tướng Phạm Minh Chính lưu ý.