Hình ảnh minh họa thiết kế tàu tốc độ cao của VinSpeed. Ảnh: Vingroup.

Ngày 22/6, UBND TP Hà Nội khởi công đồng loạt 5 dự án đường sắt đô thị và 3 dự án nhà ở cho thuê. 5 dự án đường sắt do Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội làm chủ đầu tư; liên danh CTCP Vinhomes và CTCP Đầu tư và Phát triển Đường sắt cao tốc VinSpeed (thuộc Tập đoàn Vingroup) là tổng thầu EPC - nhà thầu chịu trách nhiệm toàn diện từ thiết kế, mua sắm vật tư, thiết bị đến thi công xây dựng và bàn giao một dự án hoàn chỉnh cho chủ đầu tư.

Năm tuyến đường sắt đô thị được khởi công gồm:

Tuyến số 1: Thường Tín - Tam Hưng - Thượng Phúc - Dân Hòa - Khu công nghiệp đường sắt - Ngọc Hồi - ga Hà Nội - Yên Viên - Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm - sân bay Nội Bài.

Tuyến số 2: Sân bay Nội Bài - Trần Hưng Đạo - Thượng Đình - Thường Tín - Tam Hưng - Thượng Phúc - Dân Hòa.

Tuyến số 8: Hòa Lạc - Sơn Đồng - Mai Dịch - Vành đai 3 - Lĩnh Nam - Dương Xá.

Tuyến số 10: Đông Anh - Võ Chí Công - Vành đai 3 - Vành đai 2,5 - Times City - Đông Anh.

Tuyến số 14: Cầu Thăng Long - Hồng Hà - Gia Lâm.

Các dự án được triển khai theo mô hình TOD (phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng), với tổng mức đầu tư hơn 1,3 triệu tỷ đồng. Đây là một phần trong quy hoạch mạng lưới 18 tuyến đường sắt đô thị của Hà Nội với tổng chiều dài khoảng 979 km.

Theo quy hoạch, các tuyến mới sẽ góp phần mở rộng không gian phát triển theo các hành lang Bắc - Nam, Đông - Tây; kết nối sân bay Nội Bài, ga Hà Nội với các cực tăng trưởng như Hòa Lạc, Thư Lâm, Cổ Loa, Gia Lâm và các địa phương trong Vùng Thủ đô, qua đó tăng cường liên kết vùng và hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội.

Trong số các dự án, tuyến số 8 có quy mô lớn nhất với chiều dài khoảng 91 km, trong đó 66 km nằm trên địa bàn Hà Nội và kết nối với Hưng Yên, Bắc Ninh. Tuyến số 1 dài khoảng 81 km, kết nối Ngọc Hồi - ga Hà Nội - Yên Viên - sân bay Nội Bài và dự kiến đi ngầm toàn tuyến. Tuyến số 2 dài khoảng 56,5 km; tuyến số 10 dài khoảng 43 km; tuyến số 14 dài khoảng 32 km, trong đó 27 km thuộc địa phận Hà Nội.

Theo UBND TP Hà Nội, việc triển khai đồng thời 5 tuyến metro đánh dấu bước chuyển trong cách thức đầu tư hạ tầng giao thông của Hà Nội, từ phát triển từng tuyến riêng lẻ sang triển khai đồng bộ nhiều tuyến nhằm đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện mạng lưới vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn.

Để chuẩn bị cho việc triển khai dự án, liên danh Vinhomes - VinSpeed cho biết đã thực hiện khảo sát các tuyến, làm việc với các nhà cung cấp thiết bị và chuẩn bị nguồn lực thi công.

Hiện liên danh đang phối hợp với các đơn vị tư vấn quốc tế từ châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc để hoàn thiện thiết kế chi tiết, đồng thời làm việc với các nhà thầu có kinh nghiệm thi công hầm bằng máy TBM (Tunnel Boring Machine) và các nhà cung cấp hệ thống vận hành, điều khiển, an toàn đường sắt.

Liên danh cũng đã đặt mua thêm các thiết bị máy đào tường vây, bổ sung hơn 200 dây chuyền thi công cọc khoan nhồi và tăng cường hàng nghìn đầu xe để vận chuyển đất đào mùn khoan.

Về năng lực triển khai, VinSpeed (CTCP Đầu tư và Phát triển Đường sắt cao tốc VinSpeed) là thành viên thuộc hệ sinh thái của Tập đoàn Vingroup, được sáng lập bởi tỷ phú Phạm Nhật Vượng. Doanh nghiệp này được thành lập với mục tiêu chính là đầu tư, xây dựng và phát triển các dự án hạ tầng giao thông đường sắt quy mô lớn tại Việt Nam. Doanh nghiệp hiện có vốn điều lệ 45.000 tỷ đồng.

VinSpeed hiện là chủ đầu tư hai dự án đường sắt tốc độ cao gồm tuyến Bến Thành - Cần Giờ (TP HCM) dài 54 km và tuyến Hà Nội - Quảng Ninh dài 120 km, với tốc độ thiết kế tối đa 350 km/h. Trong khi đó, Vinhomes là nhà phát triển bất động sản có kinh nghiệm phát triển và xây dựng các dự án quy mô lớn.

Các dự án đường sắt đô thị mới được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện hạ tầng giao thông, thúc đẩy phát triển đô thị theo mô hình TOD và đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng tăng của người dân Thủ đô.

Hiện nay, Hà Nội mới có hai tuyến metro đưa vào khai thác thương mại gồm tuyến Cát Linh - Hà Đông và đoạn trên cao tuyến Nhổn - ga Hà Nội. Các tuyến này chủ yếu do các tổng thầu và nhà thầu nước ngoài thực hiện, trong đó tuyến Cát Linh - Hà Đông do tổng thầu Công ty TNHH Tập đoàn Cục 6 Đường sắt Trung Quốc (China Railway 6th Group Co., Ltd) xây dựng.

Tuyến Nhổn - ga Hà Nội được triển khai với sự tham gia của nhiều nhà thầu từ Hàn Quốc và đơn vị cung cấp công nghệ từ châu Âu.