Lễ hội được tổ chức là dịp để ôn lại và tri ân công đức của Đệ nhất tổ Quốc sư Thủy Nguyệt đối với Phật giáo Việt Nam - vị Tổ khai sáng Thiền phái Tào Động Việt Nam.

Trong các nghi lễ, nghi thức quan trọng tại lễ hội, lễ rước nước chùa Nhẫm Dương là nghi lễ linh thiêng, được tổ chức sáng 5/3 âm lịch, năm nay nhằm ngày 21/4 dương lịch. Nghi lễ diễn ra trang nghiêm, thành kính, trong niềm hân hoan, rộn ràng của chiêng, trống, bát âm hòa cùng đoàn rước và hàng nghìn phật tử, người dân, cùng du khách thập phương…

Nghi lễ lấy nước tại giếng Nhẫm. Ảnh: Anh Tín.

Nghi lễ được tổ chức trang trọng, với sự chứng kiến của đông đảo người dân và du khách. Ảnh: Tuấn Anh.

Theo thông tin từ Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hải Phòng), từ lâu, rước nước là một nghi lễ thiêng liêng trong đời sống văn hóa của người Việt, biểu trưng cho nguồn sống, cho sự sinh sôi, thanh sạch và trường tồn. Nước không chỉ nuôi dưỡng vạn vật, mà còn là biểu tượng của đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, là sợi dây kết nối giữa quá khứ - hiện tại và tương lai.

Bình thủy đựng nước được đưa lên kiệu. Ảnh: Tuấn Anh.

Nghi lễ rước nước trong lễ hội truyền thống chùa Nhẫm Dương, phường Nhị Chiểu, mang một ý nghĩa cầu nước, cầu mùa, cầu mưa thuận gió hòa, nhân khang vật thịnh.

Rước nước còn là nghi lễ nhằm tri ân công đức của Thánh tổ Thủy Nguyệt - một vị cao tăng có công lao to lớn đối với chùa Nhẫm Dương và nhân dân trong vùng. Công đức của ngài không chỉ thể hiện ở việc phát triển Phật giáo, mà còn góp phần ổn định đời sống tinh thần và xã hội của người dân địa phương, cộng đồng.

Đi đầu đoàn rước nước là đội lân và đội rồng. Ảnh: Tuấn Anh.

Tiếp theo là đội cờ gồm hàng trăm người trong trang phục truyền thống. Ảnh: Anh Tín.

Thánh tổ Thủy Nguyệt là người có công khai sáng, trùng tu và phát triển chùa Nhẫm Dương thành một trung tâm Phật giáo quan trọng. Ngài đã quy tụ tăng ni, truyền bá giáo lý nhà Phật, biến ngôi chùa thành nơi tu hành, học đạo và sinh hoạt tâm linh cho nhân dân.

Đội chiêng, trống, bát âm, bát bửu, chấp kích… Ảnh: Tuấn Anh.

Tiếp theo là đoàn chư tăng hành lễ. Ảnh: Tuấn Anh.

Theo lộ trình, nước được rước từ giếng Nhẫm về chùa Nhẫm Dương. Trong đoàn rước có cờ hoa, kiệu lễ, long đình, nghi trượng, lễ phẩm… với sự tham gia của các đại biểu đại diện các cấp, ngành, chính quyền địa phương, cùng các nhà sư, tăng ni, phật tử, đông đảo nhân dân và du khách...

Đội hoa, lễ phẩm. Ảnh: Tuấn Anh.

Chùa Nhẫm Dương, hay còn gọi là Thánh Quang tự, tọa lạc tại phường Nhị Chiểu, thành phố Hải Phòng - vùng đất địa linh nhân kiệt thuộc đồng bằng sông Hồng. Ngôi chùa nằm ẩn mình dưới chân dãy núi Nhẫm Dương, là một phần của hệ thống núi đá vôi Yên Tử.

Ở vị trí trung tâm đoàn rước là kiệu Long Đình đặt tượng Thánh tổ Quốc sư Đạo Nam Giác Thông Thủy Nguyệt. Ảnh: Tuấn Anh.

Kiệu bình thủy có lọng che, nơi rước dòng nước thiêng và chính là linh hồn của toàn bộ nghi lễ. Ảnh: Tuấn Anh.

Xung quanh chùa là những vách núi dựng đứng, hệ thống hang động tự nhiên kỳ bí như hang Chuông, hang Trống, hang Thánh Hóa, hang Tĩnh Niệm… Các đỉnh núi quanh chùa đều hướng vào tâm - nơi chính điện tọa lạ, tạo thành thế phong thủy tụ linh.

Theo sau là đoàn đại biểu, đội tế, các phật tử, nhân dân và du khách thập phương. Ảnh: Tuấn Anh.

Chùa Nhẫm Dương được khởi dựng từ thời Trần thế kỷ 14; là chốn Tổ của phái Tào Động Việt Nam thế kỷ 17, 18 nơi trụ trì của Đệ nhất tổ Đạo Nam Thông Giác Thủy Nguyệt Thiền sư (1637 - 1704), Đệ nhị tổ Hòa thượng Tông Diễn hiệu Chân Dung (1640 -1711).

Các nhà sư và đại diện Ban tổ chức lễ hội thực hiện các nghi lễ sau khi đoàn rước nước về đến chùa Nhẫm Dương. Ảnh: Tuấn Anh.

Cùng với giá trị tôn giáo, vùng núi Nhẫm Dương còn được biết đến như một “bảo tàng” sinh động về khảo cổ học. Trong quá trình tu bổ và nghiên cứu, các nhà khảo cổ đã phát hiện hàng nghìn cổ vật như công cụ bằng đá, rìu tay, đồ gốm, tiền cổ, xương động vật hóa thạch; hóa thạch người tiền sử và dấu tích cư trú của người Việt cổ…