Sáng 8/6, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) 2026, lần đầu tiên các chính đảng trong khu vực Đông Nam Á cùng tham gia Tọa đàm “Vai trò của các chính đảng trong xây dựng Cộng đồng ASEAN”.

ASEAN đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh mới

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung phát biểu khai mạc Tọa đàm “Vai trò của các chính đảng trong xây dựng Cộng đồng ASEAN”, sáng 8/6. Ảnh: Đỗ Thảo - Mekong ASEAN

Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh tọa đàm là dấu ấn có ý nghĩa đặc biệt đối với tiến trình hợp tác ASEAN, khi lần đầu tiên các chính đảng trong khu vực có cơ hội gặp gỡ, trao đổi trên một diễn đàn chung.

Theo Bộ trưởng, cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực đang biến động nhanh chóng với những thay đổi sâu sắc tác động đến tất cả các quốc gia cũng như các chính đảng.

Dẫn lại phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La 2026 mới đây, Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết thế giới hiện đang đứng trước 3 cuộc khủng hoảng lớn gồm khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển và khủng hoảng lòng tin chiến lược. Những thách thức này đang hội tụ ngày càng rõ nét tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân Đông Nam Á.

Trong bối cảnh đó, các nước Đông Nam Á cũng đang phải đối mặt với nhiều khó khăn mới trên con đường phát triển. Các động lực tăng trưởng truyền thống gặp trở ngại; tự do hóa thương mại, toàn cầu hóa và liên kết kinh tế quốc tế chịu nhiều sức ép; nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng tiếp tục hiện hữu. Trong khi đó, môi trường an ninh khu vực trở nên rủi ro hơn, còn triển vọng kinh tế vẫn đối mặt nhiều yếu tố bất định.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung bày tỏ niềm tin vào tương lai của ASEAN khi nhìn lại những thành tựu to lớn, ý nghĩa mà ASEAN đã đạt được trong gần 60 năm qua. Ảnh: Đỗ Thảo - Mekong ASEAN

Bộ trưởng Lê Hoài Trung cũng lưu ý rằng Phương cách ASEAN - một trong những yếu tố góp phần tạo nên thành công của ASEAN trong nhiều thập kỷ qua - cũng đang gặp những thách thức mới trong việc phát huy đối thoại và đồng thuận. Luật pháp quốc tế, các thể chế đa phương và môi trường hòa bình, ổn định phục vụ phát triển đều đang chịu những sức ép chưa từng có.

Tuy nhiên, người đứng đầu ngành ngoại giao Việt Nam bày tỏ niềm tin vào tương lai của ASEAN khi nhìn lại những thành tựu đã đạt được trong gần 60 năm hình thành và phát triển. Theo ông, ASEAN đã đưa Đông Nam Á trở thành khu vực của hợp tác, phát triển, hội nhập và thịnh vượng; đồng thời xây dựng được những sợi dây liên kết ngày càng bền chặt trên các lĩnh vực chính trị - an ninh, kinh tế và văn hóa - xã hội.

“Trải qua gần 60 năm hình thành, phát triển, ASEAN đã đưa Đông Nam Á trở thành khu vực của hợp tác, phát triển, tin cậy, hội nhập và thịnh vượng,” Bộ trưởng Lê Hoài Trung khẳng định.

Mở ra kênh đối thoại thường xuyên hơn giữa các chính đảng Đông Nam Á

Các đại biểu tại một phiên thảo luận của tọa đàm. Ảnh: Đỗ Thảo - Mekong ASEAN

Đề cập đến Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết các nước thành viên đều hướng tới mục tiêu xây dựng một ASEAN tự cường, đổi mới sáng tạo, năng động và lấy người dân làm trung tâm, đồng thời đưa ASEAN trở thành tâm điểm tăng trưởng của khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, theo Bộ trưởng, việc duy trì đoàn kết và tự chủ chiến lược đòi hỏi hợp tác ASEAN không chỉ dừng lại ở các kênh nhà nước, chính phủ và nghị viện mà cần được củng cố từ nền tảng chính trị của mỗi quốc gia.

“Tăng cường hợp tác giữa các chính đảng Đông Nam Á không chỉ là một sáng kiến giao lưu mà là một yêu cầu mang tính chiến lược,” Bộ trưởng nhấn mạnh.

Ông cho rằng hợp tác chính đảng sẽ giúp đưa ASEAN đến gần người dân hơn thông qua vai trò cầu nối giữa các quyết sách khu vực với nhu cầu thực tiễn của xã hội. Đây cũng là kênh quan trọng để huy động sự đồng thuận rộng rãi trong ứng phó với các thách thức chung như biến đổi khí hậu, an ninh mạng, phát triển bền vững và kinh tế số.

Bên cạnh đó, hợp tác giữa các chính đảng còn tạo nền tảng cho sự ổn định và tính liên tục của các cam kết chính trị dài hạn, đặc biệt trong quá trình triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung cũng chỉ ra rằng trong khi châu Á đã có cơ chế Hội nghị quốc tế các chính đảng châu Á (ICAPP), ASEAN hiện vẫn chưa có một kênh kết nối riêng dành cho các chính đảng trong khu vực. Theo ông, đây là khoảng trống cần được nghiên cứu nhằm tăng cường hơn nữa sự gắn kết của cộng đồng ASEAN.

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung và các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại tọa đàm. Ảnh: Đỗ Thảo - Mekong ASEAN

Từ đó, Bộ trưởng đề xuất 3 nội dung trọng tâm để các đại biểu cùng thảo luận, gồm tăng cường hợp tác và xây dựng lòng tin giữa các chính đảng Đông Nam Á; chia sẻ kinh nghiệm về quản trị và xây dựng đảng; nâng cao vai trò, đóng góp của các chính đảng đối với tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Bày tỏ kỳ vọng đối với kết quả tọa đàm, Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết: “Chúng tôi mong đợi tọa đàm lần đầu năm nay sẽ là một dấu mốc nữa, mở ra kênh đối thoại thường xuyên hơn giữa các chính đảng Đông Nam Á, thể hiện sự đóng góp trách nhiệm của các đảng chính trị đối với tương lai phát triển của Cộng đồng ASEAN”.

Theo Bộ trưởng Ngoại giao, trong bối cảnh năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 và cũng là dịp kỷ niệm 50 năm Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC), việc thúc đẩy đối thoại và hợp tác giữa các chính đảng được kỳ vọng sẽ góp phần củng cố đoàn kết, duy trì vai trò trung tâm của ASEAN, qua đó đóng góp cho hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực.

Ảnh: Đỗ Thảo - Mekong ASEAN

Việt Nam khẳng định vai trò chủ động, tích cực qua Diễn đàn Tương lai ASEAN Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 sẽ diễn ra trong hai ngày 9 - 10/6 tới đây tại Hà Nội. Nhân dịp này, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường đã có cuộc trao đổi với báo chí về ý nghĩa, trọng tâm và kỳ vọng đối với sự kiện.

AFF 2026: Đặt người dân vào trung tâm của tương lai ASEAN Không chỉ tập trung vào các vấn đề chiến lược của khu vực, AFF 2026 còn hướng tới những nội dung gắn trực tiếp với đời sống người dân ASEAN, từ AI, an ninh năng lượng đến nâng cao khả năng ứng phó trước các biến động địa chính trị và kinh tế toàn cầu.

'ASEAN - Trung Quốc cần đẩy mạnh kết nối giao thương, thúc đẩy du lịch' Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang đề nghị ASEAN - Trung Quốc đẩy mạnh kết nối đường bộ, đường sắt, đường biển và hàng không nhằm bảo đảm thông thương, thúc đẩy du lịch, trao đổi nhân dân, tăng cường ứng phó các thách thức đang nổi lên.

Mở ra phương hướng hợp tác mới giữa Việt Nam và 3 nước ASEAN Chuyến thăm 3 nước ASEAN gồm Thái Lan, Singapore, Philippines của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thành công tốt đẹp, mở ra phương hướng hợp tác mới giữa Việt Nam với cả ba đối tác.

ASEAN - Mỹ thúc đẩy hợp tác kinh tế số, công nghệ cao, năng lượng ASEAN và Mỹ nhất trí tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế số, chuyển đổi số, công nghệ cao, năng lượng, bán dẫn, khoáng sản quan trọng, giáo dục, y tế, an ninh hàng hải, an ninh mạng, phòng chống tội phạm xuyên quốc gia.