Cuộc họp được tổ chức nhằm thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam được Bộ Giao thông vận tải (GTVT) trình ngày 2/10 vừa qua.

Tại cuộc họp, Chủ tịch Hội đồng thẩm định Nhà nước biểu dương tinh thần làm việc trách nhiệm của các Bộ, ngành và các bên liên quan khi chỉ trong một thời gian rất ngắn đã hoàn thành báo cáo thẩm tra; hồ sơ dự án sau giải trình; dự thảo báo cáo kết quả thẩm định đảm bảo tiến độ, chất lượng.

“Đây là công trình hạ tầng giao thông quan trọng rất đặc biệt cả về quy mô, công nghệ, có tác động tới cả trăm năm nên quá trình thẩm định phải thể hiện được tâm, tầm và trí tuệ để có thể kiến nghị, đề xuất các ý kiến chất lượng đối với báo cáo nghiên cứu tiền khả thi lên cấp có thẩm quyền,” Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng lưu ý.

Theo báo cáo nghiên cứu tiền khả thi của Bộ GTVT được trình bày tại phiên họp, Dự án đường sắt tốc độ cao tốc độ Bắc - Nam phấn đấu thực hiện hóa các vấn đề tài chính, định hướng của Đảng; nghị quyết, kết luận của Bộ Chính trị và phát triển các lược đồ; tăng cường kết nối vùng, miền, cực tăng trưởng, tạo động lực lan tỏa, mở ra không gian phát triển kinh tế mới, tái cấu trúc đô thị, phân bố dân cư, chuyển dịch cơ sở kinh tế. Tăng cường năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, tạo tiền đề, động lực cho phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo phòng quốc gia, an ninh.

Dự kiến dự án đường sắt này ​​sẽ đi qua 20 tỉnh/thành phố, gồm: Hà Nội, Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận, Đồng Nai và TP HCM.

Về quy định đầu tư, xây dựng tuyến đường sắt đôi mới, khổ 1.435mm, điện khí hóa, tốc độ thiết kế 350km/h, tải trọng 22,5 tấn/xe; chiều dài khoảng 1.541km với 23 ga hành khách (mỗi tỉnh bố trí một ga, riêng Hà Tĩnh, Bình Định, Bình Thuận mỗi tỉnh bố trí 2 ga). Trên tuyến bố trí 5 ga hàng hóa tại các đầu mối hàng hóa lớn, thuận lợi phục vụ công tác hậu cần quốc phòng, an ninh, liên vận quốc tế.

Nguồn vốn đầu tư dự án từ ngân sách Trung ương bố trí theo các kỳ trung hạn, vốn góp của các địa phương, vốn huy động có chi phí thấp và ít ràng buộc,... Trong quá trình xây dựng và vận hành, sẽ kêu gọi doanh nghiệp tham gia đầu tư các khu dịch vụ, thương mại tại các ga; đầu tư thêm phương tiện để khai thác khi có nhu cầu.

Bộ GTVT đề xuất lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án trong năm 2025-2026; khởi công cuối năm 2027; phấn đấu hoàn thành toàn tuyến trong năm 2035.

Sau khi nghe báo cáo và các ý kiến, Bộ trưởng, Chủ tịch Hội đồng thẩm định Nhà nước Nguyễn Chí Dũng đề nghị Bộ GTVT, tư vấn lập dự án phối hợp chặt chẽ với tư vấn thẩm tra, tổ chuyên gia thẩm định liên ngành để làm rõ, giải trình cụ thể đối với một số vấn đề quan trọng của báo cáo nghiên cứu tiền khả thi gồm: dự báo nhu cầu, phạm vi phục vụ; lựa chọn sơ bộ về công nghệ, kỹ thuật chính và các điều kiện cung cấp vật tư, nguyên liệu, năng lượng, dịch vụ, hạ tầng; tổng mức đầu tư; phương án huy động vốn; các cơ chế chính sách đặc thù…

“Phải tính đúng, tính đủ chi phí xây dựng, không tô hồng bức tranh tài chính, đặc biệt là trong giai đoạn vận hành khai thác để có cơ chế xử lý hiệu quả dù đây là dự án có hiệu quả kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng rất cao”.

Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng

Về tiến độ thực hiện dự án, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho rằng đây là tiến độ rất gấp, nhất là trong bối cảnh công trình có quy mô lớn, phức tạp về công nghệ, chưa từng có tiền lệ. Vì vậy, Bộ GTVT, tư vấn lập dự án và các đơn vị liên quan phải xác định đầy đủ các yếu tố rủi ro và xây dựng các giải pháp xử lý nhằm đảm bảo tính khả thi về tiến độ theo yêu cầu của Bộ Chính trị và Ban chấp hành Trung ương.

"Do thời hạn trình báo cáo chủ trương đầu tư dự án lên Quốc hội phải hoàn thành trong ngay ngày 19/10/2024 để kịp xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 8 nên tiến độ thẩm định dự án cần phải thực hiện rất khẩn trương, phối hợp nhịp nhàng giữa các cơ quan liên quan," Bộ trưởng lưu ý.

Bộ trưởng, Chủ tịch Hội đồng thẩm định Nhà nước Nguyễn Chí Dũng đề nghị các thành viên Hội đồng phát huy tinh thần trách nhiệm với đất nước, dân tộc khi góp ý, bỏ phiếu đối với dự thảo báo cáo kết quả thẩm định.

Bộ GTVT khẩn trương nghiên cứu, tiếp thu tối đa ý kiến của các Bộ, ngành, Thường trực Chính phủ và ý kiến của Hội đồng thẩm định Nhà nước. Đối với những nội dung không tiếp thu phải giải trình đầy đủ, chặt chẽ để thuyết phục được Hội đồng thẩm định Nhà nước, các cấp có thẩm quyền thông qua.

“Tiến độ thẩm định, trình báo cáo chủ trương đầu tư dự án đang rất gấp nhưng không vì thế mà châm chước, bỏ qua yêu cầu về chất lượng thẩm định,” Chủ tịch Hội đồng thẩm định Nhà nước nhấn mạnh.