Ngày 27/10, Đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường do Thứ trưởng Võ Văn Hưng dẫn đầu làm việc với UBND tỉnh Sơn La về triển khai Đề án ổn định dân cư, phát triển kinh tế - xã hội vùng tái định cư thủy điện Sơn La (Đề án 666) giai đoạn 2026 - 2030; kết quả thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025 và công tác sắp xếp, bố trí dân cư.

Báo cáo tại buổi làm việc, ông Phùng Kim Sơn - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Sơn La cho biết, theo Quyết định phê duyệt Đề án 666, tỉnh được giao tổng kinh phí hơn 5.100 tỷ đồng để đầu tư kết cấu hạ tầng, hỗ trợ sản xuất, sắp xếp ổn định dân cư vùng tái định cư thủy điện Sơn La.

Trong đó, giai đoạn 2018 - 2025, tỉnh đã phê duyệt 440 dự án hạ tầng với tổng mức đầu tư khoảng 2.096 tỷ đồng. Đến nay, Trung ương bố trí vốn đạt hơn 2.040 tỷ đồng, đạt 39,69% kế hoạch; tỷ lệ giải ngân đạt trên 90% đối với phần vốn được giao.

Nhiều công trình giao thông, thủy lợi, điện, nước sinh hoạt, thiết chế văn hóa - xã hội được hoàn thành đã góp phần ổn định cuộc sống, sản xuất của người dân vùng tái định cư.

Toàn cảnh buổi làm việc giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường với tỉnh Sơn La ngày 27/10. Ảnh: Nguyễn Nga/CTTĐT Bộ NN&MT

Tuy nhiên, sau thời gian dài đưa vào sử dụng, nhiều công trình đang xuống cấp, hư hỏng, tỉnh đã lập đề xuất chủ trương Dự án đầu tư sửa chữa, cải tạo, nâng cấp, xây dựng mới cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội vùng tái định cư thủy điện Sơn La giai đoạn 2026 - 2030, với tổng nhu cầu khoảng 2.495 tỷ đồng, tập trung vào các hạng mục thiết yếu: sửa chữa, nâng cấp 345 km đường giao thông; 44 công trình nước sinh hoạt; 11 công trình thủy lợi; đầu tư xây dựng kè suối Nặm La giai đoạn III…

Về Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm từ 21,66% (năm 2021) xuống còn 10,89% (năm 2024), bình quân giảm 3,59%/năm; tỷ lệ hộ nghèo của các huyện nghèo giảm bình quân 4 - 5%/năm, có 4 huyện thoát nghèo (Mường La, Bắc Yên, Vân Hồ, Thuận Châu). Dự kiến đến hết năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm còn 7,89%.

Toàn tỉnh đã xây dựng 51 công trình hạ tầng các loại, duy tu bảo dưỡng 85 công trình; 100% người lao động thuộc hộ nghèo, cận nghèo, mới thoát nghèo có nhu cầu được hỗ trợ kết nối, tư vấn, định hướng nghề nghiệp; 57% lao động vùng nghèo qua đào tạo (trong đó 24% có bằng cấp, chứng chỉ); 94% hộ nghèo, cận nghèo sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh...

Trong xây dựng nông thôn mới, trước khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp và sáp nhập cấp xã, Sơn La có 74 xã đạt chuẩn nông thôn mới, 11 xã nông thôn mới nâng cao, 82 bản đạt chuẩn nông thôn mới, 28 bản kiểu mẫu.

Thành phố Sơn La duy trì nhiệm vụ hoàn thành xây dựng nông thôn mới từ năm 2019. Huyện Quỳnh Nhai hoàn thành Bộ tiêu chí huyện nông thôn mới. Bộ mặt nông thôn ở nhiều nơi khởi sắc toàn diện theo hướng hiện đại, kinh tế phát triển bền vững, nhiều mô hình bản làng sáng - xanh - sạch - đẹp được nhân rộng.

Sau sáp nhập, Sơn La còn 67 xã nông thôn. Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh đặt mục tiêu có 36 xã đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó từ 1 - 3 xã nông thôn mới hiện đại làm mô hình điểm; duy trì 82 bản đạt chuẩn và mở rộng mô hình nông thôn mới kiểu mẫu, góp phần nâng cao chất lượng sống và phát triển nông thôn bền vững.

Tại buổi làm việc, tỉnh Sơn La đề nghị Trung ương quan tâm, bố trí số vốn còn thiếu hơn 3.100 tỷ đồng để hoàn thành các mục tiêu của Đề án 666, bao gồm hỗ trợ sản xuất, sinh kế, bảo vệ rừng, đào tạo và chuyển đổi nghề cho người dân, cùng với việc nâng cấp, sửa chữa, xây dựng mới hạ tầng thiết yếu vùng tái định cư thủy điện Sơn La giai đoạn 2026 - 2030.

Đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường sớm trình Chính phủ ban hành Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững theo hướng tập trung, trọng tâm, trọng điểm, tránh chồng chéo trong quá trình triển khai.

Đồng thời, tiếp tục quan tâm bố trí nguồn lực để Sơn La thực hiện 31 dự án sắp xếp, ổn định dân cư vùng thiên tai cho 1.416 hộ dân, với tổng nhu cầu vốn hơn 795 tỷ đồng. Đây là các dự án để phòng, chống, khắc phục hậu quả của các đợt bão số 3, 5, 10, 11 và mưa lũ sau bão trong năm 2025.

Sơn La cũng đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường xem xét hỗ trợ kinh phí khuyến nông từ nguồn vốn sự nghiệp hàng năm để triển khai các mô hình sản xuất phù hợp điều kiện địa phương, nhất là vùng tái định cư thủy điện Sơn La và thủy điện Hòa Bình; hỗ trợ giống, vật tư, tập huấn và chuyển giao kỹ thuật, giúp người dân phát triển sản xuất hiệu quả và bền vững.

Thứ trưởng Võ Văn Hưng đề nghị tỉnh Sơn La tiếp tục triển khai hiệu quả các Chương trình mục tiêu quốc gia, xây dựng nông thôn mới theo hướng văn minh, hiện đại, bền vững và sinh thái. Ảnh: Nguyễn Nga/CTTĐT Bộ NN&MT

Thứ trưởng Võ Văn Hưng ghi nhận, đánh giá cao các ý kiến thẳng thắn, tâm huyết, toàn diện của tỉnh Sơn La. Thứ trưởng nhấn mạnh, Sơn La đang đi đúng định hướng và trúng trọng tâm trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế gắn với mục tiêu tăng trưởng.

Với niềm tin và cách làm sáng tạo của địa phương, Thứ trưởng kỳ vọng trong nhiệm kỳ này, Sơn La sẽ trở thành tỉnh phát triển khá, đồng thời tiếp tục thực hiện hiệu quả công tác giảm nghèo bền vững.

Ông cũng chia sẻ với những khó khăn, thiệt hại mà tỉnh phải gánh chịu do thiên tai từ năm 2024 đến nay, và khẳng định Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ địa phương trong thời gian tới.

Thứ trưởng Võ Văn Hưng đề nghị tỉnh Sơn La tiếp tục quán triệt tinh thần kết luận của Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà về Đề án 666, với quan điểm xuyên suốt: đồng bào tái định cư đã hy sinh vì dòng điện ngày mai của Tổ quốc, do đó cần được ưu tiên, bố trí nguồn lực để ổn định và nâng cao đời sống lâu dài.

Tỉnh cần rà soát, bổ sung nhiệm vụ giai đoạn 2026 - 2030, làm rõ đối tượng, địa bàn, nội dung, hạng mục đầu tư và giải pháp, thời gian tổ chức thực hiện; những nội dung bổ sung, thay đổi phải nêu rõ căn cứ, cam kết về tiến độ và hiệu quả giải ngân, nhất là nguồn vốn được bố trí trong giai đoạn 2026 - 2027.

Tỉnh tiếp tục triển khai hiệu quả các Chương trình mục tiêu quốc gia, xây dựng nông thôn mới theo hướng văn minh, hiện đại, bền vững và sinh thái. Đồng thời, Sơn La tập trung cao độ để hoàn thành đúng tiến độ các dự án đã được Ngân sách Trung ương phân bổ.

Liên quan đến 31 dự án đang đề xuất, tỉnh cần tổng hợp, xây dựng chương trình tổng thể về sắp xếp, ổn định dân cư, đặc biệt lưu ý vùng sâu, vùng có nguy cơ ảnh hưởng thiên tai, chú trọng người nghèo, người khó khăn, người yếu thế…

Theo Thứ trưởng Võ Văn Hưng, Sơn La đang đi đúng hướng song không nên bằng lòng với kết quả đã đạt được. Tỉnh cần đặt mục tiêu trở thành trung tâm đầu tàu của vùng Tây Bắc về sản phẩm nông nghiệp, đi sâu vào xây dựng chất lượng thương hiệu, triển khai các giải pháp về số hóa, quy hoạch vùng trồng, chuyển từ nền sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, kinh tế hữu cơ, kinh tế tuần hoàn, nâng cao giá trị gia tăng và thu nhập cho người dân.