Sáng ngày 7/8, tiếp tục chương trình kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra về dự án Luật Phát triển đô thị.
 |
| Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày tờ trình về dự án Luật. Ảnh: Media Quốc hội |
Trình bày tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự án Luật được xây dựng nhằm tạo lập khuôn khổ pháp lý ổn định, đồng bộ và đột phá cho phát triển các thành phố, đặc biệt là TP HCM, đô thị đặc biệt, thành phố khác và khu kinh tế đặc biệt; góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng, nguồn lực và tổ chức thực hiện, thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững.
Theo Bộ trưởng, việc ban hành Luật Phát triển đô thị là cần thiết để kịp thời thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV, các Nghị quyết của Hội nghị Trung ương 3, Kết luận số 18-KL/TW, Nghị quyết số 66-NQ/TW, Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị... Bên cạnh đó, yêu cầu phát triển của các thành phố, nhất là đô thị đặc biệt trong bối cảnh mới đòi hỏi cần ban hành một đạo luật có tính ổn định, dài hạn để giải quyết các vấn đề về quy hoạch, hạ tầng, môi trường, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, giáo dục, y tế, an sinh xã hội, liên kết vùng và quản trị đô thị.
Dự thảo Luật gồm 5 chương, 66 điều, tập trung vào hai nhóm chính sách lớn. Một là đẩy mạnh phân quyền cho thành phố là đô thị đặc biệt và chính sách đặc thù thúc đẩy thành phố là đô thị đặc biệt. Hai là thiết lập các cơ chế, chính sách đặc thù để thúc đẩy phát triển khu kinh tế đặc biệt; có cơ chế để thúc đẩy phát triển các thành phố chưa được công nhận là đô thị đặc biệt.
Giới thiệu một số nội dung chủ yếu của dự thảo Luật, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo Luật mở rộng thẩm quyền của thành phố là đô thị đặc biệt trong xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật nhằm quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành và xử lý các vấn đề đặc thù phát sinh từ thực tiễn quản lý, phát triển đô thị. Cơ chế phân quyền được thiết kế đồng bộ với các yêu cầu về giám sát, thanh tra, kiểm tra và trách nhiệm giải trình nhằm kiểm soát chặt chẽ trong quá trình thực hiện, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.
Đồng thời, dự thảo Luật đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cho phép điều chỉnh quy trình, thẩm quyền giải quyết theo hướng đơn giản, thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp.
Dự thảo Luật cũng tạo cơ sở pháp lý để phát triển các lĩnh vực có vai trò động lực đối với tăng trưởng như trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, logistics, kinh tế biển, hạ tầng năng lượng, giáo dục, y tế, du lịch, thu hút nhà đầu tư chiến lược, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển khu kinh tế đặc biệt, bao gồm các quy định về quy hoạch, xây dựng, phát triển kết cấu hạ tầng, huy động nguồn lực, phát triển kinh tế biển, khu phi thuế quan và hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế, tạo điều kiện hình thành các cực tăng trưởng mới.
Thiết lập cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ thông qua thanh tra, kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình; đồng thời có quy định khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung và xử lý nghiêm các hành vi tham nhũng, trục lợi, lạm dụng chính sách.
Tránh mở rộng đối tượng áp dụng nhưng không đi kèm cơ chế quản lý và kiểm soát tương ứng
 |
| Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày báo cáo thẩm tra. Ảnh: Media Quốc hội |
Nêu quan điểm của cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban và các cơ quan của Quốc hội tham gia thẩm tra đều tán thành sự cần thiết ban hành Luật Phát triển đô thị nhằm kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng, tạo lập khuôn khổ pháp lý ổn định, thống nhất với những cơ chế đặc thù, vượt trội để thúc đẩy phát triển các đô thị lớn và khu kinh tế đặc biệt; đẩy mạnh phân quyền, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị đô thị.
Uỷ ban đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm thể chế hóa các chủ trương của Đảng, nhất là các chủ trương mới tại các kết luận, nghị quyết của Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV; đánh giá đầy đủ tác động đối với quốc phòng, an ninh, nguồn lực tài chính, nguồn nhân lực và điều kiện tổ chức thực hiện.
Để bảo đảm các cơ chế, chính sách đặc thù phát huy hiệu quả, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát làm rõ phạm vi áp dụng các cơ chế, chính sách của Luật, tránh mở rộng đối tượng áp dụng nhưng không đi kèm cơ chế quản lý và kiểm soát tương ứng; trường hợp cần mở rộng thì phải quy định ngay trong phạm vi điều chỉnh của Luật hoặc nghiên cứu quy định trong các luật chuyên ngành có liên quan.
Tiếp tục hoàn thiện các quy định về nguyên tắc, phạm vi phân quyền; xác định rõ nguyên tắc, giới hạn để Chính phủ quy định phạm vi áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù; thiết kế đầy đủ cơ chế kiểm soát quyền lực, trách nhiệm giải trình, bảo đảm công khai, minh bạch và thống nhất trong tổ chức thi hành Luật.
Tiếp tục hoàn thiện các quy định về quy hoạch, quản lý không gian phát triển, đầu tư, đất đai, tài chính, ngân sách, khu thương mại tự do, khu phi thuế quan, trung tâm tài chính quốc tế, khu kinh tế đặc biệt và các chính sách phát triển kinh tế biển theo hướng tạo động lực phát triển. Đồng thời bảo đảm phù hợp với các điều ước quốc tế, đảm bảo quốc phòng, an ninh và khả năng cân đối nguồn lực, cân đối ngân sách, nguồn lực thực hiện và sự thống nhất giữa các địa phương khi mở rộng phạm vi áp dụng.
Tiếp tục đánh giá đầy đủ điều kiện bảo đảm thực hiện, nhất là việc chuẩn bị hệ thống các văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành, nguồn lực, tổ chức bộ máy để triển khai đồng bộ, hiệu quả ngay sau khi Luật được thông qua; hoàn thiện các quy định chuyển tiếp để bảo đảm không bỏ sót trường hợp, tránh tạo khoảng trống pháp lý.
