Nếu mua thành công, số lượng cổ phiếu PTI mà Chứng khoán VNDirect nắm giữ sẽ tăng từ 13,21 triệu đơn vị (tương đương tỷ lệ sở hữu 16,44%) lên 16,07 triệu đơn vị (tỷ lệ 20%). Tạm tính theo giá kết phiên 30/11, ước tính VNDirect sẽ cần chi ra khoảng gần 130 tỷ đồng để mua vào số cổ phiếu đã đăng ký.

Sự hiện diện của VNDirect tại PTI bắt đầu từ khi đơn vị này tiến hành tư vấn niêm yết cổ phiếu PTI lên sàn chứng khoán vào năm 2010. Tuy nhiên phải tới tháng 10/2012, VND mới chính thức trở thành cổ đông lớn của PTI khi mua vào 5,2 triệu cổ phiếu.

Kể từ đó đến nay, VNDirect liên tục mua gom cổ phiếu PTI. Theo các báo cáo của PTI, trên sổ sách, nhóm cổ đông liên quan của VNDirect hiện nắm 42,33% vốn của PTI, trong đó VNDirect sở hữu 16,44%. Bà Phạm Minh Hương, Chủ tịch HĐQT VNDirect cũng đồng thời là chủ tịch HĐQT của PTI.

Dù là cổ đông lớn nhất và có nhiều đại diện nắm giữ các vị trí chủ chốt của PTI, VNDirect vẫn chưa thể nắm quyền chi phối công ty bảo hiểm này. Cổ đông Hàn Quốc DB Insurance dù có tỷ lệ sở hữu thấp hơn là 37,32% nhưng lại có quyền phủ quyết rất mạnh tại PTI theo điều lệ hiện hành.

Một ví dụ điển hình là tại kỳ họp Đại hội đồng cổ đông thường niên 2023, diễn ra vào cuối tháng 6 vừa qua, cổ đông này đã lần thứ hai phủ quyết tờ trình tăng vốn được HĐQT đại diện bởi bà Phạm Minh Hương đề xuất.

Về tình hình kinh doanh, lũy kế 9 tháng năm 2023, PTI ghi nhận doanh thu 3.732 tỷ đồng, giảm nhẹ 3% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt hơn 124 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ lỗ gần 348 tỷ đồng.

Năm 2023, PTI đặt mục tiêu doanh thu từ hoạt động kinh doanh bảo hiểm đạt 5.730 tỷ đồng, giảm 8,5% so với thực hiện năm 2022, lợi nhuận sau thuế đạt 112 tỷ đồng (trong khi cùng kỳ lỗ 347,3 tỷ đồng). Như vậy, hết 9 tháng, công ty đã hoàn thành 65% kế hoạch doanh thu và vượt 11% kế hoạch lợi nhuận năm.

Trên thị trường chứng khoán, động thái mua vào cổ phiếu của VNDirect diễn ra trong bối cảnh thị giá cổ phiếu PTI liên tục tăng giá và chạm mốc 50.000 đồng/cp vào phiên 28/11. Ở mức giá này, thị giá cổ phiếu đã tăng mạnh hơn 60% kể từ đầu quý 4 và chạm vùng giá đỉnh một năm.

Phiên 30/11, ngay sau khi có thông tin mua vào cổ phiếu của VNDirect, cổ phiếu PTI chứng kiến phiên giảm giá đầu tiên sau 1 tháng, quay đầu giảm mạnh 10% và giao dịch ở mức 45.000 đồng/cp. Với thị giá này, vốn hóa của PTI đạt gần 3.618 tỷ đồng.

Thị giá cổ phiếu PTI trong vòng 1 năm qua. Ảnh: TradingView

Ở diễn biến khác, VNDirect cũng vừa công bố quyết định chuyển nhượng toàn bộ phần vốn góp tại Công ty TNHH MTV Quản lý quỹ Đầu tư Chứng khoán IPA (IPAAM).

IPAAM được thành lập vào năm 2008, là công ty con do VNDirect sở hữu 100% vốn và cũng là công ty con duy nhất của công ty chứng khoán này. Sau thương vụ, VNDirect sẽ không còn là công ty mẹ của IPAAM và cũng không còn sở hữu công ty con nào.

VNDirect đưa ra quyết định thoái vốn khỏi IPAAM trong bối cảnh tình hình kinh doanh của công ty con này giảm sút khi ghi nhận 2 năm liên tiếp kinh doanh thua lỗ. Lũy kế 9 tháng, IPAAM lỗ gần 338 triệu đồng, con số này có cải thiện so với so với mức lỗ 1,2 tỷ đồng cùng kỳ năm 2022. Tại ngày 30/9/2023, tổng tài sản của IPAAM đạt 139 tỷ đồng, giảm 6,6% so với đầu năm. Vốn chủ sở hữu đạt 135,2 tỷ đồng.

IPPAM được VNDirect nhận chuyển nhượng vốn góp từ CTCP Tập đoàn Đầu tư I.P.A (HNX: IPA) hồi đầu năm 2017. Công ty chứng khoán này đã chi ra 110 tỷ đồng để nhận chuyển nhượng toàn bộ 100% vốn điều lệ của IPAAM tương ứng số vốn góp 50 tỷ đồng.

Đáng chú ý là cả VNDirect, IPAAM và PTI đều có liên quan đến Tập đoàn IPA. Theo đó, bà Phạm Minh Hương là thành viên HĐQT của IPA, Chủ tịch HĐQT VNDirect, thành viên HĐQT IPAAM. Trong khi đó, ông Vũ Hiền, chồng của bà Hương đang là Chủ tịch HĐQT của IPAAM và là Thành viên HĐQT VNDirect.

IPA hiện là cổ đông lớn nhất tại VNDirect, nắm giữ 25,84%. Theo báo cáo quản trị bán niên 2023, cá nhân bà Hương sở hữu 35,92 triệu cổ phiếu VND (tương đương tỷ lệ 2,95% vốn điều lệ).