Thay mặt Ban Bí thư, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú ngày 17/3 đã ký ban hành Chỉ thị số 04-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới.

Chỉ thị được ban hành trong bối cảnh, sau hơn 70 năm xây dựng và phát triển, xuất bản cách mạng Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu quan trọng, thực hiện tốt vai trò và sứ mệnh, thực sự là vũ khí tư tưởng sắc bén của Đảng, Nhà nước và nhân dân.

Đồng thời, xuất bản cũng là một bộ phận quan trọng của nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; đóng góp vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế.

Tổng Bí thư Tô Lâm và các vị lãnh đạo Đảng, Nhà nước đến tham quan các gian trưng bày và dự Lễ kỷ niệm 100 năm ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, tháng 6/2025. Ảnh: TTXVN

Lĩnh vực hoạt động tư tưởng sắc bén của Đảng, Nhà nước và nhân dân

Chỉ thị 04-CT/TW xác định rõ quan điểm chỉ đạo: Xuất bản là một lĩnh vực hoạt động tư tưởng sắc bén của Đảng, Nhà nước và nhân dân, có nhiệm vụ tuyên truyền, phổ biến, xây dựng và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Xuất bản còn là một bộ phận quan trọng của nền văn hóa Việt Nam, xây dựng và bồi đắp nền tảng tri thức quốc gia, tạo lập giá trị xã hội, dẫn dắt, định hướng thẩm mỹ, nâng cao dân trí và phát triển văn hóa; xây dựng, bảo vệ, phát huy giá trị con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới.

Xuất bản phải đáp ứng tốt nhu cầu đọc, học, giải trí và hưởng thụ văn hóa tinh thần của nhân dân; trở thành ngành kinh tế - công nghệ phát triển, giữ vai trò hạt nhân trong hệ sinh thái kiến tạo các giá trị. Phát triển văn hóa đọc, lấy người đọc là trung tâm, là mục tiêu của hoạt động xuất bản; cần xây dựng và hình thành thói quen đọc sách trong cộng đồng, hình thành văn hóa đọc.

Chỉ thị cũng xác định xuất bản là công cụ chủ đạo trong giáo dục, đào tạo; là một bộ phận quan trọng của ngành công nghiệp văn hóa, góp phần lan tỏa văn hóa, hình thành chuỗi giá trị nội dung số, tài sản số, gia tăng hiệu quả kinh tế và đóng góp vào thành tựu chung của nền kinh tế quốc dân cũng như khả năng cạnh tranh quốc gia.

Đồng thời, xuất bản là cánh cửa mở rộng giao lưu, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại; là công cụ ngoại giao văn hóa quan trọng, góp phần khẳng định và phát huy sức mạnh mềm văn hóa Việt Nam trên quốc tế.

Xây dựng và hình thành các tập đoàn xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia

Chỉ thị 04-CT/TW xác định mục tiêu, đến năm 2030, xây dựng hệ thống xuất bản tinh gọn, mạnh, chất lượng, hiện đại; đầu tư, xây dựng và hình thành các tập đoàn xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia đa nền tảng, đa sản phẩm; chú trọng thực hiện nhiệm vụ chính trị tư tưởng, văn hoá giải trí, khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo; trong đó có đơn vị thực hiện chức năng đối ngoại chiến lược quốc gia.

Hoạt động xuất bản đạt chuyển đổi số sâu rộng, đầu tư phát triển hạ tầng, nền tảng công nghệ, nội dung số; ưu tiên xuất bản các ấn phẩm số, số hóa theo hướng đa dạng, sáng tạo, hội nhập trong nước và quốc tế; ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn vào các khâu, các lĩnh vực của hoạt động xuất bản; phát triển hệ thống xuất bản đa phương tiện.

Chỉ thị yêu cầu thúc đẩy mạnh mẽ văn hóa đọc, hình thành các thiết chế văn hóa tạo không gian văn hóa đọc, học tập, sáng tạo trong cộng đồng hướng đến xây dựng phong trào toàn dân đọc sách. Đồng thời, đẩy mạnh giao lưu, hợp tác quốc tế về xuất bản, đưa sách Việt Nam ra thế giới, tiếp nhận sách nước ngoài; tham gia trao đổi bản quyền, đưa sách Việt vào hệ thống thư viện đại học toàn cầu.

Phát triển xuất bản điện tử, với mục tiêu 100% nhà xuất bản tham gia xuất bản điện tử và ứng dụng chuyển đổi số trong quy trình xuất bản; 80% cơ sở in có công nghệ hiện đại, quy mô và là ngành công nghiệp phụ trợ quan trọng.

Mục tiêu đến năm 2045, Việt Nam có hệ thống xuất bản, truyền thông phát triển mạnh, đa dạng, hiện đại, đáp ứng tốt nhu cầu đọc, học, giải trí và hưởng thụ văn hóa tinh thần của nhân dân trong kỷ nguyên mới.

Xuất bản trở thành ngành kinh tế số, doanh nghiệp số xuất bản Việt Nam có năng lực vươn ra toàn cầu; là trung tâm sáng tạo, giao lưu, hợp tác hàng đầu với các nước có hoạt động xuất bản, truyền thông lớn ở khu vực Đông Nam Á và quốc tế, góp phần nâng cao vị thế và ảnh hưởng của Việt Nam trên trường quốc tế.

Định vị sản phẩm của xuất bản gắn với công nghiệp văn hóa

Để thực hiện hóa các mục tiêu này, Chỉ thị 04-CT/TW đã đề ra 9 nhiệm vụ và giải pháp. Trong đó, Ban Bí thư yêu cầu tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước; hoàn thiện pháp luật, cơ chế, chính sách; tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, phát triển không gian số và kinh tế số xuất bản.

Cùng với đó là xây dựng cơ chế tài chính hỗ trợ; hoàn thiện pháp luật về bảo vệ bản quyền, tăng cường bảo vệ quyền tác giả, nhất là trong môi trường số; nâng cao nhận thức cộng đồng về tôn trọng quyền tác giả.

Một nhiệm vụ quan trọng khác được Chỉ thị nêu ra là xây dựng chiến lược phát triển xuất bản, định vị sản phẩm của xuất bản gắn với công nghiệp văn hóa, phát triển ngành xuất bản chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại.

Chỉ thị cũng nhấn mạnh cần xây dựng hạ tầng kỹ thuật số, nền tảng dữ liệu xuất bản số dùng chung toàn ngành; ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đa dạng hóa sản phẩm của xuất bản theo hướng số hóa; khuyến khích doanh nghiệp công nghệ trong nước tham gia phát triển hệ sinh thái xuất bản số.

Bên cạnh đó, Chỉ thị cũng nêu các nhiệm vụ và giải pháp liên quan tới mở rộng hợp tác quốc tế trong tất cả lĩnh vực của xuất bản; chăm lo, nuôi dưỡng và phát triển văn hóa đọc trong các tầng lớp nhân dân; thực hiện mô hình hợp tác công tư để lan tỏa giá trị văn hóa quốc gia thông qua xây dựng thư viện sách Việt Nam cho người nước ngoài; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ yêu cầu phát triển giai đoạn mới…