Ảnh minh họa: Mekong ASEAN.

Từ hôm nay 1/8, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) mở rộng thí điểm bán xăng sinh học E10 tại tổng cộng 36 cửa hàng ở TP HCM. Còn tại Hà Nội và Hải Phòng, Tổng công ty Dầu Việt Nam (PV OIL) cũng bán thí điểm xăng E10 ở các cửa hàng của doanh nghiệp.

Hiện xăng E10 đang có giá bán niêm yết là 19.600 đồng/lít, thấp hơn xăng RON 95 khoảng 240 đồng/lít.

Theo thông tin do Petrolimex công bố, xăng E10 là loại xăng thành phẩm được pha trộn giữa xăng khoáng (có nguồn gốc từ nhiên liệu hóa thạch) và cồn sinh học (ethanol, được sản xuất từ quá trình lên men tinh bột, mật rỉ đường và các phế phẩm nông nghiệp khác) với tỷ lệ nhất định. Cụ thể, xăng E10 chứa từ 9-10% ethanol theo thể tích, giúp hỗn hợp nhiên liệu đốt cháy hiệu quả hơn.

Nhờ đó, xăng E10 có thể giúp giảm lượng khí thải CO và HC tới 20% so với xăng khoáng truyền thống, góp phần giảm nguy cơ gây ô nhiễm không khí và hiệu ứng nhà kính.

Trên thế giới đã có hơn 60 quốc gia sử dụng phổ biến xăng E10. Nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ, như Mỹ, Châu Âu đã ban hành luật bắt buộc sử dụng các nhiên liệu phối trộn giữa xăng với nhiên liệu sinh học nguyên chất.

Hiện tại, tỷ lệ cồn trong xăng sinh học có xu hướng tăng, từ năm 2018 các nước trong khu vực như Trung Quốc, Phillipines đã 100% chuyển sang kinh doanh chỉ một loại xăng là xăng sinh học E10, xăng khoáng bị cấm kinh doanh tại cửa hàng bán lẻ xăng dầu mà chỉ được phép sử dụng làm một thành phần để pha chế xăng sinh học E10.

Những loại xe nào tương thích với xăng E10

Từ các kết quả nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước và tài liệu khuyến cáo của các nhà sản xuất, các tổ chức quốc tế như ACEA (Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô châu Âu) cho thấy, phần lớn xe máy và ô tô sản xuất trong vòng 10 - 15 năm trở lại đây đều được thiết kế để có thể hoạt động ổn định với nhiên liệu chứa ethanol ở mức 10%.

Tuy nhiên, không phải loại xe nào cũng phù hợp sử dụng xăng E10. Những xe đời cũ (trước năm 2005), hoặc xe dùng bộ chế hòa khí (bình xăng con) có thể bị ảnh hưởng do ethanol có thể ăn mòn các vật liệu như ống dẫn, gioăng cao su trong hệ thống nhiên liệu. Một số dòng mô tô phân khối lớn hoặc xe nhập khẩu cũng có thể gặp trục trặc nếu dùng E10 lâu dài.

Bên cạnh đó, do có chỉ số năng lượng thấp hơn, xăng E10 có thể khiến các thông số vận hành của xe (công suất, lực kéo...) giảm một chút so với khi sử dụng xăng RON 95 không chì thông thường. Theo thông tin từ Cơ quan Quản lý thông tin năng lượng Mỹ (EIA), năng lượng của xăng pha ethanol thấp hơn khoảng 33% so với xăng tinh khiết.

Cảnh báo về chọn loại xăng phù hợp trên hướng dẫn sử dụng xe Honda Vision năm 2022.

Cách sử dụng xăng E10 an toàn

Theo Cẩm nang xăng sinh học của Bộ Công Thương xuất bản năm 2015, việc sử dụng xăng sinh học hiệu quả không chỉ nằm ở chất lượng nhiên liệu mà còn phụ thuộc nhiều vào cách vận hành và bảo quản của người sử dụng.

Do đó, trước khi sử dụng xăng E10, cần lưu ý thông tin nhiên liệu trong sách hướng dẫn sử dụng xe, trên nắp bình xăng, hoặc liên hệ với hãng xe để kiểm tra tính tương thích. Tất cả các hãng xe đều ghi rõ thông tin loại nhiên liệu có thể sử dụng cho xe, một mặt giúp đảm bảo sự vận hành trơn tru của xe, mặt khác giúp miễn trừ trách nhiệm bảo hành của hãng trong trường hợp xe xảy ra hỏng hóc do sử dụng nhiên liệu không phù hợp.

Trong trường hợp sử dụng xăng sinh học E10 cho loại xe không tương thích, xe vẫn có thể chạy, nhưng về lâu dài, các bộ phận như gioăng, nhựa và kim loại có thể bị ăn mòn do đặc tính của cồn sinh học. Ethanol còn có khả năng hút ẩm, có thể dẫn đến hiện tượng ngưng tụ trong bình nếu xe để lâu không sử dụng.

Hậu quả phụ thuộc vào từng loại xe và mức nhiên liệu đã đổ. Do đó, người tiêu dùng có thể sửa sai bằng cách đổ đúng loại nhiên liệu khi còn khoảng 1/2 đến 1/3 bình.

Một trong những điểm cần đặc biệt lưu ý là thời gian lưu trữ nhiên liệu trong bình. Do ethanol hút nước từ không khí, việc để xăng E10 lâu ngày trong bình chứa, nhất là trong điều kiện khí hậu ẩm ướt như ở Việt Nam, có thể gây ra hiện tượng phân lớp.

Hiện tượng này làm giảm chất lượng nhiên liệu và ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất của động cơ. Người sử dụng nên đổ lượng nhiên liệu vừa đủ dùng trong khoảng thời gian từ 2 đến 4 tuần, tránh tích trữ quá lâu nếu không thực sự cần thiết. Với các phương tiện ít sử dụng như xe lưu kho, máy phát điện, máy nông nghiệp, nên dùng chất ổn định nhiên liệu hoặc chọn loại xăng không pha ethanol để tránh rủi ro.

Bên cạnh đó, việc kiểm tra định kỳ hệ thống nhiên liệu là cần thiết khi chuyển sang dùng xăng E10. Các đường ống dẫn nhiên liệu, bộ lọc xăng, kim phun và ron cao su cần được kiểm tra để phát hiện kịp thời các dấu hiệu nứt vỡ, ăn mòn hoặc rò rỉ. Trong giai đoạn đầu chuyển đổi, có thể xuất hiện hiện tượng cặn bẩn bị cuốn trôi làm nghẹt lọc nhiên liệu, đây là phản ứng bình thường do ethanol có tính làm sạch cao, nhưng cần được theo dõi và xử lý sớm.

Người tiêu dùng cũng nên tránh thay đổi liên tục giữa các loại xăng có tỷ lệ ethanol khác nhau như E5, E10 mà không có hiệu chỉnh kỹ thuật tương ứng. Sự thay đổi đột ngột có thể khiến hệ thống điều khiển động cơ không kịp thích ứng, ảnh hưởng đến tỷ lệ hòa khí, làm giảm công suất động cơ và gia tăng tiêu hao nhiên liệu. Nếu có nhu cầu thay đổi, nên hỏi ý kiến chuyên gia kỹ thuật hoặc trung tâm bảo dưỡng chính hãng để được hỗ trợ đúng cách.