Vùng Đồng bằng sông Cửu Long: Ảnh: TTXVN.

Hoàn thiện quy hoạch, thể chế và chính sách

Chính phủ vừa có Nghị quyết số 166/NQ-CP ngày 26/6/2026 ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Kết luận số 26-KL/TW ngày 24/4/2026 của Bộ Chính trị về phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn vùng đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2026 - 2035.

Để thực hiện các mục tiêu của Bộ Chính trị, bên cạnh các nhiệm vụ thường xuyên, các Bộ, cơ quan ngang Bộ và UBND các tỉnh, thành phố vùng Đồng bằng sông Cửu Long được giao cụ thể hóa, triển khai đồng bộ các nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm.

Trong đó, ưu tiên hoàn thiện hệ thống quy hoạch, thể chế, chính sách và các quy định pháp luật liên quan đến phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn.

Các Bộ, ngành và địa phương phải hoàn thành việc rà soát, bổ sung các nội dung về sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn và lấn biển vào hệ thống quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch ngành và quy hoạch địa phương, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phòng, chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.

Đồng thời, hoàn thiện việc thể chế hóa các chủ trương, định hướng của Đảng trong các lĩnh vực tài nguyên nước, thủy lợi, phòng chống thiên tai, đất đai, lâm nghiệp, xây dựng, khoáng sản và khí tượng thủy văn.

Chính phủ cũng yêu cầu xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mùa vụ phù hợp với điều kiện tự nhiên; phát triển các mô hình nông nghiệp, thủy sản thích ứng với biến đổi khí hậu; chuyển đổi giống cây trồng, vật nuôi ít sử dụng nước; đồng thời bảo vệ, nâng cao chất lượng rừng ngập mặn gắn với khai thác tín chỉ carbon và các nguồn lợi từ rừng.

Bên cạnh đó, xây dựng chính sách thu hút đầu tư ngoài ngân sách và đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) vào các công trình phòng, chống sạt lở bờ sông, bờ biển; khôi phục rừng ngập mặn; xây dựng, nâng cấp hệ thống cấp nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất; khai thác hiệu quả các nguồn lực hợp pháp khác, trong đó có tín chỉ carbon.

Các Bộ, ngành cũng phải rà soát, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và định mức kinh tế - kỹ thuật đối với các công trình hạ tầng kinh tế - xã hội đa mục tiêu, lồng ghép yêu cầu phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn.

Quản lý chặt tài nguyên nước và các hoạt động làm gia tăng sụt lún

Chương trình hành động yêu cầu kiện toàn hệ thống quản lý Nhà nước về tài nguyên nước, thủy lợi, đê điều và phòng, chống thiên tai theo hướng tinh gọn, thống nhất, hiệu lực, hiệu quả; đồng thời nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và xây dựng đội ngũ chuyên gia chuyên sâu.

Quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên nước lưu vực sông, hệ thống thuỷ lợi, đê điều và chống ngập đô thị. Cụ thể, xây dựng, điều chỉnh và thực hiện kế hoạch sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả; chủ động trữ nước tại các kênh, rạch, hồ tự nhiên, trữ nước lũ ở vùng ngập sâu, có các phương án, giải pháp sử dụng nguồn nước, thu trữ nước để ứng phó với hạn mặn.

Sắp xếp, di dời dân cư khu vực thường xuyên xảy ra ngập úng, có nguy cơ cao xảy ra sụt lún, sạt lở đến nơi an toàn đảm bảo ổn định và phát triển bền vững.

Quản lý chặt chẽ hoạt động xây dựng nhà ở, công trình, khai thác cát lòng sông, nước ngầm và các hoạt động khác có nguy cơ làm gia tăng sụt lún, sạt lở, ngập úng, xâm nhập mặn.

Ưu tiên đầu tư các dự án liên vùng, đa mục tiêu

Một nhiệm vụ trọng tâm khác là Đầu tư xây dựng các dự án tổng thể, liên vùng, đa mục tiêu phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn.

Các Bộ, ngành và địa phương phải rà soát, đánh giá hiệu quả các công trình hạ tầng đã đầu tư; kịp thời khắc phục hạn chế, điều chỉnh các dự án còn bất cập.

Đầu tư các dự án phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn có tính tổng thể, liên vùng, đa mục tiêu, thích ứng thông minh, ứng dụng khoa học - công nghệ; các dự án cơ sở hạ tầng phục vụ di dời dân ở những vùng thường xuyên xảy ra ngập úng, có nguy cơ sụt lún, sạt lở cao.

Đầu tư trang thiết bị, công nghệ, mô hình dự báo để nâng cao độ tin cậy cảnh báo sớm.

Ưu tiên bố trí nguồn lực từ ngân sách Nhà nước (bao gồm cả nguồn vốn vay, viện trợ nước ngoài) cho các nhiệm vụ phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn. Tăng cường kiểm tra, thanh tra, giám sát, tuyệt đối không để xảy ra lãng phí, tiêu cực.