Giới trẻ trải nghiệm metro Bến Thành - Suối Tiên những ngày vừa qua. Nguồn: Ban Quản lý Đường sắt đô thị (MAUR).

Ngày 22/12 tới đây, tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên sẽ chính thức đi vào hoạt động, đánh dấu bước chuyển mình quan trọng trong hệ thống giao thông của TP HCM. Tuy nhiên, thành công của tuyến metro không chỉ nằm ở việc vận hành trơn tru mà còn phụ thuộc vào việc người dân có sẵn sàng chuyển từ xe cá nhân sang phương tiện công cộng hay không.

Theo thông cáo của RMIT Việt Nam phát đi ngày 18/12, chia sẻ về vấn đề này, PGS Giannina Warren, Chủ nhiệm bộ môn cấp cao ngành Truyền thông chuyên nghiệp tại (RMIT Việt Nam) nhấn mạnh rằng, để metro trở thành một phần của cuộc sống đô thị thường nhật, điều cốt lõi là cần xây dựng thương hiệu mạnh, nâng cao nhận thức và khuyến khích thay đổi hành vi.

“Metro không chỉ là một dự án giao thông mà cần được nhìn nhận như một biểu tượng của thành phố - biểu tượng của hiện đại hóa, bền vững và tự hào đô thị,” vị chuyên gia này chia sẻ.

Xây dựng thương hiệu metro trở thành biểu tượng của tiến bộ và tự hào

Để trở thành biểu tượng đô thị chứ không đơn thuần là một phương tiện di chuyển, metro cần được xây dựng thành một thương hiệu thu hút công chúng. Theo PGS Warren, metro Bến Thành - Suối Tiên cần được xem là "biểu tượng của đổi mới, bền vững và lối sống hiện đại", với trọng tâm là tác động xã hội thay vì chỉ dừng lại ở các tính năng kỹ thuật.

“Mọi người không kết nối với thương hiệu qua tính năng. Họ kết nối với những câu chuyện mà họ có thể thấy mình trong đó. Các chiến dịch nên nêu bật những câu chuyện thân thuộc, như cha mẹ có thêm thời gian bên con cái, sinh viên tiết kiệm chi phí đi lại hay nhân viên văn phòng đến nơi làm việc đúng giờ,” bà Warren giải thích.

Vị chuyên gia này cũng chỉ ra, thương hiệu của metro không chỉ dừng lại ở hình ảnh của đoàn tàu, mà còn là toàn bộ trải nghiệm của người dùng, từ thiết kế nhà ga đến ứng dụng mua vé trực tuyến. Bà đề xuất sử dụng các hình ảnh quảng cáo sống động, hiện đại, có tính kết nối cộng đồng tại các ga tàu và trên nền tảng mạng xã hội để thể hiện metro như một giải pháp "thông minh, dễ tiếp cận và hướng tới tương lai".

“Khi cảm thấy tự hào về điều gì, mọi người có xu hướng ủng hộ điều đó. Metro có tiềm năng trở thành niềm tự hào của TP HCM”, PGS Giannina Warrenkhẳng định.

Nâng cao nhận thức của công chúng, thúc đẩy thay đổi hành vi

Việc xây dựng thương hiệu là chưa đủ, người dân cần thấy được những lợi ích thực tế của việc sử dụng metro. PGS Warren chỉ ra rằng các chiến dịch tiếp cận công chúng nên tập trung vào những động lực chính thúc đẩy người dân sử dụng metro, cho họ thấy phương tiện giao thông này giúp tiết kiệm thời gian, giảm chi phí và thúc đẩy bền vững như thế nào.

“Các chiến dịch nên nhấn mạnh vào hành trình ngắn hơn, chi phí di chuyển thấp hơn và giảm phát thải CO2, thu hút cả nhu cầu cá nhân lẫn giá trị xã hội. Thông điệp nên được tùy chỉnh cho từng nhóm tuổi và lối sống khác nhau. Giới trẻ hoạt động tích cực hơn trên các nền tảng như TikTok, Instagram và YouTube, trong khi thế hệ lớn tuổi hơn có xu hướng tiếp nhận thông tin qua TV, radio hoặc báo in. Những video chia sẻ như 'một ngày với metro' của sinh viên hoặc nhân viên văn phòng có thể truyền cảm hứng cho nhiều người khác làm theo”.

PGS Giannina Warren, Chủ nhiệm bộ môn cấp cao ngành Truyền thông chuyên nghiệp tại (RMIT Việt Nam),

Bên cạnh đó, vị chuyên gia này cho rằng kết nối cộng đồng qua việc hợp tác với lãnh đạo địa phương, trường học và các nhóm cộng đồng cũng giúp thúc đẩy hỗ trợ cho metro. Trường học có thể tổ chức các chuyến đi thực địa cho học sinh - sinh viên bằng metro, còn cộng đồng có thể tổ chức các chuyến tham quan giúp người dân quen thuộc với tuyến giao thông này.

Tuy nhiên, nhận thức thôi là chưa đủ vì để thay đổi hành vi lâu dài cần những cú hích hành vi thúc đẩy hành động một cách tinh tế.

“Thúc đẩy hành vi có thể thực hiện đơn giản qua những lời nhắc nhở trực quan hoặc qua các tín hiệu tinh tế. Những biển hiệu như ‘Chỉ mất 15 phút để đến trung tâm thành phố’ hoặc các chỉ số CO2 đã tiết kiệm được có thể khích lệ hành khách tiếp tục sử dụng phương tiện công cộng,” PGS Warren nêu ví dụ.

Yếu tố quan trọng khác, theo PGS Warren, là kết nối chặng cuối. Nếu chặng cuối cùng từ metro về nhà hay đến nơi làm việc không suôn sẻ, người dân có thể quay lại với phương tiện cá nhân.

Đối với vấn đề này, PGS Warren đề xuất hợp tác với các dịch vụ xe công nghệ, chia sẻ xe đạp và xe buýt trung chuyển để đảm bảo kết nối liền mạch.

“Nếu chặng cuối của hành trình suôn sẻ, người dân sẽ tiếp tục sử dụng metro. Nhưng nếu bất tiện, họ sẽ quay lại sử dụng xe máy hoặc ô tô cá nhân,” bà nhấn mạnh.

Xây dựng thương hiệu metro để củng cố hình ảnh thương hiệu TP HCM

Các phương tiện công cộng như metro là "điểm chạm" quan trọng góp phần vào hình ảnh thương hiệu tổng thể của thành phố, giúp định hình tính hiện đại, hiệu quả và đổi mới trong nhận thức của người dân và du khách. Thương hiệu metro được truyền tải tốt không chỉ nêu bật được tính tiện lợi trong di chuyển và chất lượng cuộc sống hằng ngày, mà còn củng cố cam kết lâu dài của thành phố với sự tăng trưởng, bền vững và tính năng động của đô thị.

Bằng cách tích hợp câu chuyện của metro vào chiến lược thương hiệu chung, TP HCM có thể củng cố vị thế của mình như một thành phố vừa đón nhận sự tiến bộ, vừa nâng cao trải nghiệm sống cho người dân và du khách.

"Cơ sở hạ tầng công cộng đóng vai trò quan trọng trong cách truyền tải bản sắc và khát vọng của thành phố. Metro của TP HCM có thể đóng vai trò như một biểu tượng mạnh mẽ cho lời hứa về thương hiệu của thành phố trong tương lai - biểu tượng về đổi mới, cơ hội và chất lượng cuộc sống.

Căn chỉnh câu chuyện của metro với chiến lược thương hiệu tổng thể của thành phố sẽ giúp kiến tạo nên một tầm nhìn nhất quán, tạo ấn tượng sâu sắc không chỉ trong nước mà còn trên trường quốc tế", PGS Giannina Warren nhận định.

Các thành phố lớn như Tokyo, London và Singapore đã thành công trong việc đẩy mạnh sử dụng phương tiện công cộng qua việc đúng giờ, tích hợp liền mạch và xây dựng thương hiệu tập trung vào bền vững. Nguồn: Pexels.

Vị chuyên gia này cũng dẫn ví dụ từ các thành phố lớn trên toàn cầu như Tokyo, London và Singapore về bài học giúp quảng bá phương tiện công cộng. Sự đúng giờ của Tokyo tạo dựng niềm tin với người dân; trong khi đó thẻ Oyster của London đảm bảo trải nghiệm liền mạch giữa các phương tiện di chuyển khác nhau; Singapore tích cực quảng bá MRT là hệ thống giao thông hiện đại, nhanh chóng và an toàn. Thành phố chạy các chiến dịch truyền thông sáng tạo dùng video, áp phích và mạng xã hội để nêu bật những giá trị này, tạo được tiếng vang mạnh mẽ trong người dân và khuyến khích họ sử dụng phương tiện công cộng nhiều hơn,...

“Những bài học từ Tokyo, London và Singapore rất phù hợp với TP HCM. Thành công của metro không chỉ dừng lại ở hiệu quả vận hành mà còn qua cách chúng ta kể câu chuyện về thương hiệu để mọi người có thể cảm nhận được giá trị của phương tiện này trong cuộc sống hằng ngày của họ”, PGS Warren chia sẻ.