Lần đầu tiên hợp nhất 3 báo cáo lớn thành một văn kiện

Tại cuộc họp báo, GS.TS Tạ Ngọc Tấn, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng lý luận Trung ương, cho biết nếu như các kỳ Đại hội trước đây thường có 3 văn kiện là Báo cáo chính trị, Báo cáo kinh tế - xã hội và Báo cáo công tác xây dựng Đảng; thì Đại hội XIV là lần đầu tiên các nội dung này được tích hợp trong một Báo cáo chính trị duy nhất, kèm theo các phụ lục.

“Việc hợp nhất các báo cáo nhằm thể hiện quan điểm chỉ đạo xuyên suốt, bảo đảm tính tập trung, đồng bộ và thống nhất trong tư duy, chủ trương, đường lối của Đảng. Đồng thời, các cấp ủy, chính quyền và nhân dân dễ nắm bắt mà thực hiện hơn,” ông Tấn nói.

GS.TS Tạ Ngọc Tấn, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng lý luận Trung ương. Ảnh: Đỗ Thảo - Mekong ASEAN

Tiêu đề của Báo cáo chính trị cũng chính là chủ đề của Đại hội XIV: “Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, chung sức, đồng lòng thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, vì hoà bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội”.

Bảo vệ môi trường gắn với phát triển kinh tế - xã hội

Theo GS.TS Tạ Ngọc Tấn, Báo cáo chính trị và các văn kiện trình Đại hội XIV chứa đựng nhiều nội dung mới, quan trọng, bao gồm những bài học kinh nghiệm sau 40 năm đổi mới, nhấn mạnh yếu tố lòng dân, tiếp cận thực tiễn và công tác xây dựng Đảng.

Văn kiện thể hiện sự nhất quán kiên định với chủ nghĩa Mác-Lênin và con đường lên chủ nghĩa xã hội, kiên định đường lối đổi mới; đồng thời đưa ra những quan điểm mới trong việc các nội dung, nhiệm vụ chủ yếu của Đảng trong giai đoạn tới. Đáng chú ý, bảo vệ môi trường được xác định là nội dung trọng yếu, trung tâm gắn với phát triển kinh tế - xã hội; phát triển văn hoá con người là nền tảng, tăng cường quốc phòng - an ninh, bổ sung đối ngoại là trọng yếu, thường xuyên.

Một điểm mới được GS.TS Tạ Ngọc Tấn chỉ ra là: “Lần đầu tiên văn kiện Đại hội Đảng xác nhận kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia. Tuy nhiên, không thể bỏ quên vai trò dẫn đầu, chủ chốt, chỉ đạo và dẫn dắt của nền kinh tế nhà nước, đảm bảo cân đối các quan hệ chủ yếu”.

Bên cạnh đó, văn kiện cũng nhấn mạnh quyết tâm của Đảng trong việc xây dựng tổ chức bộ máy và hệ thống chính trị tinh gọn, mạnh mẽ và hiệu quả; đồng thời tăng cường công tác tổ chức cán bộ, đặc biệt là ở cấp cơ sở - nơi trực tiếp triển khai nhiều nhiệm vụ quan trọng tại địa phương.

Một nội dung đáng chú ý khác là Báo cáo chính trị đặt mục tiêu tham vọng: đến năm 2030, GDP bình quân đầu người phải đạt 8.500 USD, đưa Việt Nam trở thành quốc gia đang phát triển có thu nhập trung bình cao.

“Theo tính toán thực tế, đến cuối năm 2025, mức GDP dự kiến đạt khoảng 5.100 USD. Để đạt được mục tiêu này, cần thực hiện nhiều đổi mới và cải cách, đặc biệt là cải cách thể chế. Do đó, trong văn kiện lần này, có một mục riêng về hoàn thiện thể chế để phục vụ cho các mục tiêu phát triển,” GS.TS Tạ Ngọc Tấn cho hay.

Quang cảnh buổi họp báo. Ảnh: Đỗ Thảo - Mekong ASEAN

Phát huy nội lực, sức mạnh và tiềm lực của con người Việt Nam

Khi được hỏi về nội hàm “tự chủ chiến lược” nêu trong Báo cáo chính trị, GS.TS Tạ Ngọc Tấn cho biết nội dung này được thể hiện trên 3 phương diện.

Trước tiên là tự chủ về chính trị, đảm bảo độc lập dân tộc, tự chủ trong lựa chọn con đường phát triển, mục tiêu đã xác định và kiên định theo đuổi.

Thứ hai, là tự chủ về kinh tế, đảm bảo kinh tế phát triển bền vững, không hoàn toàn phụ thuộc bên ngoài. Việt Nam tham gia mối liên kết kinh tế quốc tế, chuỗi giá trị toàn cầu thế giới nhưng nền kinh tế không bị phụ thuộc.

“Hiện nay, dù kim ngạch xuất nhập khẩu chiếm tới 150% GDP, trong lúc khủng hoảng nền kinh tế thế giới, nhiều quan điểm lo ngại nền kinh tế Việt Nam sẽ gặp khó khăn. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nền kinh tế của ta vẫn chống chọi và phát triển vượt qua khó khăn. Đó chính là kết quả của ý thức tự chủ nền kinh tế ngay từ ban đầu. Trong bất kỳ tình huống nào, nền kinh tế vẫn đảm bảo tính độc lập tương đối trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, đó là bài toán rất khó,” ông Tấn phân tích.

Thứ ba, là tự chủ về quốc phòng an ninh, đặc biệt trong bối cảnh thế giới phức tạp với số lượng xung đột, chiến tranh cao kỷ lục. Bối cảnh này đặt ra nhiều vấn đề liên quan lợi ích quốc gia, dân tộc, đòi hỏi Việt Nam phải kiên định với chính sách quốc phòng “4 không”.

Đó là, Việt Nam chủ trương không tham gia liên minh quân sự; không liên kết với nước này để chống nước kia; không cho nước ngoài đặt căn cứ quân sự hoặc sử dụng lãnh thổ Việt Nam để chống lại nước khác; không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế.

Cùng với đó, Việt Nam tiếp tục khẳng định lập trường tôn trọng hòa bình, ưu tiên tìm kiếm giải pháp quốc tế để giải quyết vấn đề.

Theo GS.TS Tạ Ngọc Tấn, ba quan điểm tự chủ, tự lực và tự cường được nêu trên chính là những nội dung rất quan trọng trong văn kiện, nhấn mạnh việc phát huy nội lực, sức mạnh và tiềm lực của con người Việt Nam, phát huy tiềm lực kinh tế kết hợp với các nguồn lực quốc tế chứ không phụ thuộc vào quốc tế.

Các hình thức đóng góp ý kiến vào dự thảo văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Lại Xuân Môn cho biết, có 3 hình thức lấy ý kiến nhân dân vào dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, bao gồm thông qua VNeID.