Ảnh minh hoạ: VGP.

Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình vừa ký Quyết định số 759 ngày 14/4/2025 phê duyệt Đề án sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Sắp xếp 52 tỉnh thành

Theo đề án vừa được phê duyệt, ưu tiên sử dụng một trong các tên gọi của các đơn vị hành chính (ĐVHC) trước khi sáp nhập để đặt tên cho ĐVHC hình thành mới, hạn chế tối đa tác động ảnh hưởng tới người dân, doanh nghiệp do phải chuyển đổi giấy tờ, chỉ dẫn địa lý liên quan đến ĐVHC cấp tỉnh.

Nghiên cứu đặt tên của xã, phường theo số thứ tự hoặc theo tên của ĐVHC cấp huyện (trước sắp xếp) có gắn với số thứ tự để thuận lợi cho việc số hoá, cập nhật dữ liệu thông tin.

6 tiêu chí sắp xếp, sáp nhập ĐVHC cấp tỉnh gồm: diện tích tự nhiên; quy mô dân số; tiêu chí về lịch sử, truyền thống, văn hoá, dân tộc; tiêu chí về địa kinh tế; tiêu chí về địa chính trị; tiêu chí về quốc phòng, an ninh.

Căn cứ vào 6 tiêu chí và định hướng của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ đã nghiên cứu kỹ lưỡng, đa chiều với tư duy đổi mới và tầm nhìn chiến lược xây dựng phương án sắp xếp, sáp nhập ĐVHC cấp tỉnh trình Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương thông qua. Theo đó, có tổng số 52 ĐVHC cấp tỉnh thực hiện sắp xếp. Phương án sắp xếp cụ thể đối với 52 ĐVHC cấp tỉnh gồm:

1. Sáp nhập tỉnh Hà Giang và tỉnh Tuyên Quang thành một tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Tuyên Quang, trung tâm hành chính - chính trị đặt tại TP Tuyên Quang.

2. Sáp nhập tỉnh Lào Cai và tỉnh Yên Bái thành một tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Lào Cai, trung tâm hành chính - chính trị đặt tại TP Yên Bái.

3. Sáp nhập tỉnh Bắc Kạn và tỉnh Thái Nguyên thành một tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Thái Nguyên, trung tâm hành chính - chính trị đặt tại TP Thái Nguyên.

4. Sáp nhập tỉnh Hòa Bình, tỉnh Vĩnh Phúc và tỉnh Phú Thọ để thành một tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Phú Thọ, trung tâm hành chính - chính trị đặt tại TP Việt Trì.

5. Sáp nhập tỉnh Bắc Giang và tỉnh Bắc Ninh (đã được quy hoạch đến năm 2030 trở thành thành phố trực thuộc Trung ương) thành một tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Bắc Ninh, trung tâm hành chính - chính trị đặt tại TP Bắc Giang.

6. Sáp nhập tỉnh Thái Bình và tỉnh Hưng Yên thành một tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Hưng Yên, trung tâm hành chính - chính trị đặt tại TP Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên hiện nay.

7. Sáp nhập tỉnh Hải Dương và TP Hải Phòng thành một thành phố trực thuộc Trung ương có tên gọi là TP Hải Phòng, trung tâm hành chính - chính trị đặt tại TP Thủy Nguyên, TP Hải Phòng hiện nay.

8. Sáp nhập tỉnh Hà Nam, tỉnh Nam Định và tỉnh Ninh Bình (đã được quy hoạch đến năm 2030, cơ bản đạt tiêu chí thành phố trực thuộc Trung ương) thành một tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Ninh Bình, trung tâm hành chính - chính trị đặt tại TP Hoa Lư.

9. Sáp nhập tỉnh Quảng Bình và tỉnh Quảng Trị thành một tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Quảng Trị, trung tâm hành chính - chính trị đặt tại TP Đồng Hới.

10. Sáp nhập tỉnh Quảng Nam và TP Đà Nẵng thành một thành phố trực thuộc Trung ương có tên gọi là TP Đà Nẵng, trung tâm hành chính - chính trị đặt tại quận Hải Châu.

11. Sáp nhập tỉnh Kon Tum và tỉnh Quảng Ngãi thành một tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Quảng Ngãi, trung tâm hành chính - chính trị đặt tại TP Quảng Ngãi.

12. Sáp nhập tỉnh Gia Lai và tỉnh Bình Định thành một tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Gia Lai, trung tâm hành chính - chính trị đặt tại TP Quy Nhơn, tỉnh Bình Định.

13. Sáp nhập tỉnh Ninh Thuận và tỉnh Khánh Hòa (đã được quy hoạch đến năm 2030 trở thành thành phố trực thuộc trung ương) thành một tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Khánh Hòa, trung tâm hành chính - chính trị đặt tại TP Nha Trang.

14. Sáp nhập tỉnh Đắk Nông, tỉnh Bình Thuận và tỉnh Lâm Đồng thành 1 tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Lâm Đồng, trung tâm hành chính - chính trị đặt tại TP Đà Lạt.

15. Sáp nhập tỉnh Phú Yên và tỉnh Đắk Lắk thành một tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Đắk Lắk, trung tâm hành chính - chính trị đặt tại TP Buôn Ma Thuột.

16. Sáp nhập tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, tỉnh Bình Dương và TP HCM thành một thành phố trực thuộc Trung ương có tên gọi là TP HCM, trung tâm hành chính - chính trị đặt tại Quận 1, TP HCM.

17. Sáp nhập tỉnh Bình Phước và tỉnh Đồng Nai thành một tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Đồng Nai, trung tâm hành chính - chính trị đặt tại TP Biên Hòa.

18. Sáp nhập tỉnh Tây Ninh và tỉnh Long An thành một tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Tây Ninh, trung tâm hành chính - chính trị đặt tại TP Tân An.

19. Sáp nhập tỉnh Sóc Trăng, tỉnh Hậu Giang và TP Cần Thơ thành một thành phố trực thuộc Trung ương mới có tên gọi là TP Cần Thơ, trung tâm hành chính - chính trị đặt tại quận Ninh Kiều.

20- Sáp nhập tỉnh Bến Tre, tỉnh Vĩnh Long và tỉnh Trà Vinh thành một tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Vĩnh Long, trung tâm hành chính - chính trị đặt tại TP Vĩnh Long.

21. Sáp nhập tỉnh Tiền Giang và tỉnh Đồng Tháp thành một tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Đồng Tháp, trung tâm hành chính - chính trị đặt tại TP Mỹ Tho.

22. Sáp nhập tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau thành một tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Cà Mau, trung tâm hành chính - chính trị đặt tại TP Cà Mau.

23. Sáp nhập tỉnh Kiên Giang và tỉnh An Giang thành 1 tỉnh mới có tên gọi là tỉnh An Giang, trung tâm hành chính - chính trị đặt tại TP Rạch Giá.

Các đơn vị hành chính cấp tỉnh không thực hiện sáp nhập gồm: Hà Nội; TP Huế; tỉnh Lai Châu; tỉnh Điện Biên; tỉnh Sơn La; tỉnh Lạng Sơn; tỉnh Quảng Ninh; tỉnh Thanh Hóa; tỉnh Nghệ An; tỉnh Hà Tĩnh; tỉnh Cao Bằng.

Không còn loại hình thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương

Về phương án tổ chức lại ĐVHC cấp xã, sắp xếp, tổ chức lại các ĐVHC cấp xã hiện nay theo hướng bỏ cấp trung gian (cấp huyện), hình thành các ĐVHC cấp xã mới, gồm xã, phường và đặc khu. Đặc biệt, không còn loại hình ĐVHC thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương, thị xã, quận, huyện, thị trấn.

Trường hợp sắp xếp phường với các ĐVHC cùng cấp thì ĐVHC sau sắp xếp là phường; trường hợp sắp xếp xã, thị trấn thì ĐVHC mới sau sắp xếp là xã.

Chuyển các huyện đảo, thành phố đảo hiện nay thành ĐVHC cấp xã có tên gọi là đặc khu. Theo đó, hình thành 11 đặc khu thuộc tỉnh từ một huyện đảo, (11 huyện đảo gồm: Vân Đồn, Cô Tô, Cát Hải, Trường Sa, Hoàng Sa, Phú Quý, Kiên Hải, Bạch Long Vĩ, Cồn Cỏ, Lý Sơn, Côn Đảo).

Riêng đối với TP Phú Quốc (tỉnh Kiên Giang), cấp có thẩm quyền đã đồng ý chủ trương tách xã Thổ Châu thuộc TP Phú Quốc để thành lập một huyện riêng, theo đó nghiên cứu thành lập 2 đặc khu: Phú Quốc và Thổ Châu.

Sau sắp xếp, tổng số lượng ĐVHC xã, phường giảm còn khoảng 60 - 70% so với số lượng ĐVHC cấp xã hiện nay trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Phương án tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp

Cũng theo đề án, phương án tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp được quy định như sau: cấp tỉnh gồm tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và cấp xã gồm xã, phường (trong đất liền) và đặc khu (ở hải đảo). Theo đó, bỏ ĐVHC cấp huyện và thị trấn.

Cơ cấu tổ chức chính quyền địa phương cấp tỉnh cơ bản giữ nguyên như chính quyền địa phương cấp tỉnh như hiện nay.

Chính quyền địa phương cấp tỉnh gồm có HĐND và UBND; HĐND tỉnh thành lập ban gồm: Ban Pháp chế, Ban Kinh tế - Ngân sách, Ban Văn hóa - Xã hội, đối với tỉnh có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số có thể thành lập thêm Ban Dân tộc. HĐND thành phố trực thuộc Trung ương thành lập 4 ban gồm: Ban Pháp chế, Ban Kinh tế - Ngân sách, Ban Văn hóa - Xã hội và Ban Đô thị.

Về tổ chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp xã, do bỏ toàn bộ ĐVHC cấp huyện, tổ chức sắp xếp lại các ĐVHC cấp xã để hình thành các ĐVHC cấp xã có quy mô lớn hơn so với cấp xã hiện nay; đồng thời chuyển toàn bộ nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương cấp huyện hiện nay về cho xã, phường, đặc khu thực hiện. Theo đó, Chính phủ dự kiến UBND cấp xã tổ chức tối đa 4 phòng chuyên môn và tương đương, phù hợp với đặc điểm đô thị, nông thôn, hải đảo (đặc khu).

Đối với trường hợp sắp xếp từ 2 ĐVHC cấp xã trở lên thành một ĐVHC cấp xã mới, định hướng tổ chức tối đa 4 phòng chuyên môn và tương đương thuộc UBND cấp xã.

Định hướng tổ chức 4 phòng và tương đương gồm: văn phòng HĐND và UBND (tham mưu thực hiện nhiệm vụ chung của HĐND và UBND cấp xã); phòng Kinh tế (đối với xã, đặc khu) hoặc phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị (đối với phường và đặc khu Phú Quốc); phòng Văn hóa - Xã hội; Trung tâm phục vụ hành chính công.