Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tờ trình. Ảnh: Media Quốc hội.

Sáng 21/8, tiếp tục Chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội nghe Tờ trình tóm tắt dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp.

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, Chính phủ đề xuất giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 đối với thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú có mức doanh thu hằng năm trong năm 2026, năm 2027 không quá 10 tỷ đồng.

Đối với thuế thu nhập doanh nghiệp, dự thảo Nghị quyết đề xuất giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 đối với doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam có mức doanh thu hằng năm trong năm 2026, năm 2027 không quá 10 tỷ đồng.

Trường hợp doanh nghiệp đang được hưởng ưu đãi thuế theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp hoặc các luật, nghị quyết khác của Quốc hội, số thuế thu nhập doanh nghiệp được giảm theo quy định này sẽ được tính trên số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp sau khi đã trừ ưu đãi thuế.

Về tác động ngân sách, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho hay, dự kiến chính sách sẽ làm giảm thu ngân sách khoảng 3.191 tỷ đồng trong năm 2026 và 3.510 tỷ đồng trong năm 2027.

Theo Bộ trưởng, trước mắt đây là khoản giảm thu ngân sách, nhưng về dài hạn sẽ tạo điều kiện để hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp giữ lại nguồn lực, tái đầu tư, mở rộng sản xuất, tăng thu nhập và qua đó có khả năng góp phần tăng thu ngân sách trong tương lai.

Chính phủ đề nghị Quốc hội thông qua nghị quyết ngay tại kỳ họp này, có hiệu lực trong quý III/2026, nhằm tạo tác động tích cực ngay đối với người dân, doanh nghiệp, giúp chủ động mua sắm, tái đầu tư và không bỏ lỡ chu kỳ kinh doanh cuối năm.

Bà Nguyễn Thị Phú Hà, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội. Ảnh: Media Quốc hội.

Có giải pháp kiểm soát, ngăn hành vi chia tách doanh thu

Trình bày thẩm tra nội dung này, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Thị Phú Hà cho biết, Uỷ ban cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành Nghị quyết theo đề xuất của Chính phủ nhằm kịp thời hỗ trợ, góp phần tháo gỡ khó khăn cho các đối tượng kinh doanh quy mô nhỏ.

Đa số ý kiến nhất trí với đề xuất của Chính phủ về điều kiện hộ cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp được giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân và số thuế thu nhập doanh nghiệp theo mức doanh thu hàng năm không quá 10 tỷ đồng trong 2 năm 2026, 2027.

Mặt khác, đề nghị Chính phủ chỉ đạo có các giải pháp để bảo đảm kiểm soát hiệu quả, ngăn ngừa các hành vi chia tách, chuyển doanh thu.

Cùng đó làm rõ cách xác định doanh thu và áp dụng chính sách đối với doanh nghiệp mới thành lập, doanh nghiệp thực hiện chia tách hợp nhất hoặc có thời gian hoạt động chưa đủ 12 tháng.

Có ý kiến cho rằng chính sách quy định tại dự thảo Nghị quyết chưa thực sự hợp lý và chưa thực sự bảo đảm nguyên tắc công bằng theo quy mô và có thể không tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế. Cụ thể là hộ cá nhân kinh doanh doanh nghiệp có doanh thu đến 10 tỷ đồng thì được hưởng chính sách giảm thuế, trong khi đó hộ cá nhân kinh doanh doanh nghiệp có doanh thu chỉ cao hơn 10 tỷ đồng rất nhỏ lại không được hưởng ưu đãi.

Do đó, đề nghị Chính phủ nghiên cứu cơ chế chuyển tiếp hợp lý thay cho việc hộ cá nhân kinh doanh doanh nghiệp mất toàn bộ ưu đãi khi vượt ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng.

Về hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện, đa số ý kiến nhất trí áp dụng chính sách giảm thuế cho kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027. Tuy nhiên Nghị quyết dự kiến được thông qua cuối kỳ họp này, trong khi chính sách giảm thuế áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026, nhiều hộ cá nhân kinh doanh doanh nghiệp đã nộp các khoản thuế trong 8 tháng đầu năm.

Đề nghị Chính phủ khẩn trương ban hành các văn bản hướng dẫn trình tự thủ tục bù trừ, hoàn trả các khoản thuế đã nộp theo hướng đơn giản hóa tối đa thủ tục phương thức kê khai và xác định số thuế được giảm để bảo đảm thuận lợi cho hộ cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp không phát sinh thêm thủ tục hành chính đối với người nộp thuế.