Sáng 23/5, Quốc hội thảo luận ở tổ về nhiều nội dung trong đó có đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách Nhà nước năm 2024; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách Nhà nước những tháng đầu năm 2025.

Phát biểu tại tổ liên quan đến các giải pháp cho mục tiêu tăng trưởng, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cho biết, trong bối cảnh thế giới hiện nay là rất khó khăn, các định chế tài chính dự báo tăng trưởng năm nay thấp hơn năm ngoái. Nhưng Việt Nam đi ngược lại xu thế thế giới, khi nâng mục tiêu tăng trưởng từ 8% năm 2025 và tăng trưởng 2 con số trong các năm tiếp theo.

"Vậy làm sao đi ngược lại nhưng nâng cao hơn?" Thủ tướng đặt câu hỏi và chia sẻ 3 đột phá chiến lược Việt Nam đang triển khai tích cực đó là: Tháo gỡ điểm nghẽn thể chế; đẩy mạnh đột phá chiến lược về hạ tầng và phát triển nguồn nhân lực.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính. Ảnh: quochoi.vn

Trong đó, Thủ tướng dành nhiều thời gian chia sẻ về đẩy mạnh đột phá chiến lược về hạ tầng. Theo Thủ tướng, đây chính là điểm nghẽn vì thực tế chi phí logistics cao khoảng 17-18% so với trung bình thế giới 10-11% khiến sức cạnh tranh của hàng hóa bị giảm. Do đó, cần phải tiếp tục thúc đẩy hạ tầng chiến lược về giao thông ở cả 5 phương thức.

Với đường bộ, mục tiêu đặt ra là phải hoàn thành ít nhất 3.000 km cao tốc trong năm 2025. Tiếp đó là triển khai hệ thống đường sắt, đây là hệ thống dung hòa giữa hàng không và hàng hải bởi hàng không có giá đắt còn hàng hải mất thời gian hơn.

Về đường sắt, Thủ tướng đánh giá khối lượng vận tải lớn, giá thành rẻ, có thể đi suốt ngày đêm do đó phải nâng cấp hệ thống đường sắt, tập trung xây dựng đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và đường sắt liên kết với Trung Quốc là Hà Nội - Lào Cai - Hải Phòng, từ đó mở ra kết nối giao thông với Trung Quốc, kết nối sang Trung Á và châu Âu, nhờ đó mới đa dạng hóa thị trường và sản phẩm.

Về đường thủy nội địa, trong đó Đồng bằng sông Cửu Long có lợi thế rất lớn. Theo Thủ tướng, năm nay và năm tới sẽ tập trung vào loại hình vận tải này để giảm chi phí hàng hoá, tăng sức cạnh tranh.

Về hàng không, Thủ tướng cho biết đây là phương thức đang phổ biến. Muốn phát triển hàng không thì phải có sân bay, phát triển đội bay, các hãng hàng không. "Không thể dừng ở 2-3 hãng hàng không, mà phải phát triển nhiều để tạo cạnh tranh có lợi cho người dân," Thủ tướng nói.

Về hàng hải, Thủ tướng nhấn mạnh phải xây dựng các cảng lớn để các tàu lớn nhất có thể ra vào. Việt Nam có 3.000 km bờ biển nên cần phải phát triển hệ thống cảng, vận tải hàng hải. Một số cảng đang được tập trung phát triển như cảng Lạch Huyện, cảng Cái Mép Thị Vải, cảng Cần Giờ, cảng Hòn Khoai… đẩy mạnh giao thông hàng hải.

Nhấn mạnh hội nhập là xu thế thời đại, theo Thủ tướng, không thể làm gì một mình được, phải hội nhập, nhưng hội nhập không thể lẽo đẽo theo sau mãi, mà phải tiến cùng, bắt kịp và vượt lên, tham gia dẫn dắt cuộc chơi. Muốn vậy phải chủ động tích cực, nâng cao năng lực cạnh tranh, thương hiệu của đất nước.

Cùng với đó, cần phải làm mới lại các động lực tăng trưởng cũ, thúc đẩy các động lực mới như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, thích ứng với biến động của thế giới.

"Vấn đề là phải biết làm như thế nào để trong điều kiện khó khăn, các nước phát triển trong khu vực đều phải hạ tăng trưởng xuống còn Việt Nam ngược lại. Trong điều kiện đặc biệt phải có giải pháp đặc biệt, thích ứng linh hoạt, hiệu quả với tình hình, như thế mới dám đi ngược lại và đạt được mục tiêu," Thủ tướng nhấn mạnh.

230 tỷ USD nằm trong các dự án tồn đọng

Về vấn đề tiết kiệm, chống lãng phí, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cho biết vừa qua đã báo cáo trước Quốc hội liên quan đến các dự án tồn đọng kéo dài nhiều năm, thậm chí nhiều nhiệm kỳ; lãng phí liên quan đến các chính sách không phù hợp.

Ông dẫn chứng các dự án điện gió, điện mặt trời vừa qua phải xử lý một loạt thông qua Nghị quyết 133, nguyên nhân xuất từ chính sách không tốt, dẫn đến việc tiêu cực, ồ ạt xây dựng các dự án điện gió, điện mặt trời không đúng quy hoạch, không đúng thủ tục…

Thủ tướng nhấn mạnh, theo thống kê từ các địa phương, cả nước có khoảng 2.200 dự án đang tồn đọng. Nếu tháo gỡ được có thể giải phóng được khoảng hơn 230 tỷ USD, tương đương khoảng 50% GDP.

Để có thể giải phóng nguồn lực ở các dự án tồn đọng, Chính phủ đang xây dựng các cơ chế chính sách trình các cấp có thẩm quyền để xử lý.

Người đứng đầu Chính phủ khẳng định quan điểm là không hợp thức hóa sai phạm nhưng cần tìm giải pháp để xử lý, như xử lý về mặt thể chế, xử lý về mặt tổ chức, tháo gỡ pháp lý, tháo gỡ cách thức thực hiện.

"Cần vượt qua những cái bình thường. Tình hình thay đổi, thì nhiệm vụ phải thay đổi, cơ chế chính sách phải thay đổi," Thủ tướng nói và khẳng định cần phải chấp nhận đây là "căn bệnh", mà đã có bệnh thì phải chữa, chữa thì phải đúng, chấp nhận mất mát, đau đớn, chấp nhận những cái phải cắt bỏ và coi đó là bài học mới, kinh nghiệm để tránh lặp lại trong tương lai.

"Giải quyết dứt điểm các dự án tồn đọng là việc không thể không làm. Phải chấp nhận sự mất mát nào đó, coi đó là học phí. Từ đó đưa ra cơ chế chính sách, quyết tâm giải quyết và giải quyết dứt điểm," Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết.