Sự kiện khai trương Sàn giao dịch carbon trong nước không chỉ đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hình thành thị trường carbon tại Việt Nam, mà còn là đòn bẩy huy động nguồn lực cho nền kinh tế xanh. Hoạt động này tạo nền tảng vững chắc cho việc trao đổi tín chỉ carbon theo cơ chế thị trường, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.

Hoàn thiện hạ tầng, cam kết vận hành minh bạch

Phát biểu tại sự kiện, đại diện đơn vị trực tiếp vận hành, ông Nguyễn Anh Phong, Chủ tịch Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) cho biết hệ thống giao dịch đã đáp ứng đầy đủ điều kiện để hoạt động. Dưới sự chỉ đạo của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam, đơn vị đã phối hợp chặt chẽ với Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) cùng Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) để xây dựng đồng bộ khung pháp lý, quy chế quản lý và hệ thống công nghệ thông tin. Đến nay, hệ thống hoạt động ổn định với sự tham gia bước đầu của 6 công ty chứng khoán thành viên và hơn 100 cơ sở phát thải thuộc danh mục phân bổ hạn ngạch.

Theo ông Phong, sự ra đời của sàn giao dịch gắn liền trách nhiệm bảo vệ môi trường với lợi ích kinh tế. Thị trường này tạo cơ chế linh hoạt để doanh nghiệp chủ động tối ưu hóa chi phí giảm phát thải thông qua các giao dịch mua bán hạn ngạch và tín chỉ. Trong thời gian tới, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội sẽ đẩy mạnh truyền thông nhằm thu hút thêm nhiều doanh nghiệp và tổ chức tiếp cận loại hình giao dịch mới này.

Ông Lương Hải Sinh, Chủ tịch Hội đồng thành viên Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam cam kết toàn bộ hệ thống sẽ được vận hành an toàn, bảo mật và thông suốt. Mọi hoạt động đăng ký, lưu ký và thanh toán đều tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc công khai, minh bạch theo quy định pháp luật, hỗ trợ thiết thực cho tiến trình phát triển kinh tế carbon thấp, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Hình thành cơ chế định giá carbon theo nguyên tắc thị trường

Phát biểu định hướng tại sự kiện, bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước khẳng định sàn giao dịch là dấu mốc quan trọng trong quá trình hoàn thiện thể chế kinh tế xanh. Sàn không chỉ minh bạch hóa việc mua bán hạn ngạch mà còn tạo ra cơ chế định giá carbon chuẩn xác theo thị trường. Đây chính là động lực kinh tế trực tiếp thúc đẩy các doanh nghiệp đổi mới công nghệ, tối ưu hóa năng lượng và tăng cường sức cạnh tranh quốc tế.

Để đảm bảo thị trường phát triển bền vững, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đề nghị các đơn vị vận hành tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính và Bộ Nông nghiệp và Môi trường để duy trì hệ thống giao dịch ổn định. Các quy trình nghiệp vụ cần được liên tục hoàn thiện nhằm tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho mọi chủ thể tham gia, từ các công ty chứng khoán đến các doanh nghiệp thuộc danh mục phát thải.

Bên cạnh đó, công tác giám sát thị trường phải được chú trọng đặc biệt nhằm kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi gian lận, thao túng, bảo đảm sự công bằng cho mọi nhà đầu tư. Các đơn vị cũng cần chủ động ngăn chặn thông tin sai lệch, đồng thời nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế để nâng cao năng lực của các định chế trung gian.

“Tôi tin tưởng rằng với sự quan tâm chỉ đạo của Đảng Nhà nước Chính phủ, sự phối hợp chặt chẽ của các bộ ngành, với tinh thần chủ động trách nhiệm của các đơn vị vận hành thị trường và sự đồng hành của các cộng đồng doanh nghiệp, sàn giao dịch carbon trong nước sẽ từng bước phát triển an toàn, minh bạch và hiệu quả, trở thành một cấu phần quan trọng của thị trường tài chính quốc gia, góp phần huy động hiệu quả các nguồn lực cho tăng trưởng xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và thúc đẩy sự phát triển bền vững của đất nước,” bà Phương phát biểu.