Bà Mariam J. Sherman, Giám đốc Quốc gia World Bank tại Việt Nam. Ảnh: Kiều Chinh - Mekong ASEAN.

Sáng 8/9, Ngân hàng Thế giới (World Bank) công bố Báo cáo Điểm lại - Cập nhật Tình hình Kinh tế Việt Nam tháng 9/2025. Tại báo cáo này, World Bank dự báo kinh tế Việt Nam sẽ tăng trưởng 6,6% trong năm 2025 nhờ nửa đầu năm đạt tốc độ bứt phá 7,5%.

Sau đà tăng trưởng mạnh mẽ nhờ xuất khẩu sớm tăng mạnh trong nửa đầu năm, kinh tế Việt Nam được dự báo có thể sẽ tăng chậm lại trong phần còn lại của năm khi xuất khẩu dần trở về quỹ đạo bình thường, báo cáo của World Bank nhận định.

Nguyên nhân là do Việt Nam chịu tác động từ triển vọng tăng trưởng toàn cầu suy yếu và nhu cầu giảm từ các đối tác thương mại lớn. Bên cạnh đó, những bất định về chính sách thương mại toàn cầu có thể ảnh hưởng tới niềm tin tiêu dùng và doanh nghiệp.

Về trung hạn, tăng trưởng được dự báo chậm lại còn 6,1% năm 2026, trước khi phục hồi lên 6,5% vào năm 2027 nhờ thương mại toàn cầu khởi sắc và Việt Nam tiếp tục giữ lợi thế là điểm đến sản xuất cạnh tranh.

Phân tích sâu vào những lĩnh vực, theo World Bank, những bất định kéo dài hoặc căng thẳng thương mại toàn cầu tiếp tục leo thang có thể làm giảm dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và thương mại.

Trong khi đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ có thể giảm hơn so với dự kiến hiện nay, đặc biệt nếu các điều khoản về hàng trung chuyển dẫn đến thuế quan cao hơn. Với khả năng bù đắp hạn chế tại các thị trường khác, điều này có thể làm gia tăng ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế.

Ngoài ra, điều kiện huy động tài chính trên toàn cầu tiếp tục được thắt chặt, nhằm kiềm chế lạm phát ở các nền kinh tế phát triển, có thể làm tăng dòng vốn rút ra nước ngoài và làm tăng áp lực lên đồng tiền của Việt Nam.

Trong nước, World Bank khuyến cáo, những tổn thương của nền kinh tế có thể đến từ nợ của doanh nghiệp gia tăng và căng thẳng trong khu vực tài chính, có thể càng trầm trọng hơn khi chất lượng tài sản xấu đi hoặc điều kiện huy động tài chính bị thắt chặt thêm.

Triển khai đầu tư công và cải cách cơ cấu hiệu quả, GDP có thể tăng trưởng trên 7%/năm

Giải pháp, theo Worrld Bank, đẩy mạnh tự do hóa và phát triển nền kinh tế số sẽ hỗ trợ nâng cao năng suất. Đặc biệt, kế hoạch đầu tư hạ tầng công và những cải cách cơ cấu được triển khai hiệu quả, bao gồm những cải thiện về logistics, năng lượng, giáo dục và thị trường vốn, có thể nâng tăng trưởng tiềm năng lên 7% mỗi năm.

Khi các áp lực căng thẳng thương mại toàn cầu được giải quyết hoặc mức giảm tăng trưởng ít hơn ở các đối tác thương mại chủ đạo của Việt Nam (như Mỹ, Trung Quốc và EU) có thể dẫn đến tăng xuất khẩu và đầu tư. Tăng trưởng cao hơn ở Mỹ và EU, đặc biệt về tiêu dùng, có thể làm cho tăng cầu đối với hàng xuất khẩu của Việt Nam mạnh hơn so với dự báo.

Lãi suất quốc tế khi được các nước cắt giảm sẽ thu hẹp chênh lệch lãi suất và làm giảm áp lực đối với tỷ giá USD/VND. Bên cạnh đó, khi đầu tư công được đẩy mạnh có thể tiếp tục đóng góp vào tổng cầu và đóng góp cho tăng trưởng của Việt nam. Tăng trưởng tốt hơn ở thị trường bất động sản nhờ phê duyệt dự án nhanh hơn có thể tiếp tục thúc đẩy tổng cầu trong nước, theo World Bank.

Phát biểu tại sự kiện công bố báo cáo, bà Mariam J. Sherman, Giám đốc Quốc gia World Bank tại Việt Nam nhấn mạnh triển vọng kinh tế hiện vẫn còn bất định và phụ thuộc vào diễn biến thương mại toàn cầu. Đà tăng trưởng hiện tại của Việt Nam không nên xem là hiển nhiên và có thể suy yếu nếu những "cơn gió ngược" từ kinh tế toàn cầu và gián đoạn thương mại trở thành hiện thực.

"Những bất định này nhấn mạnh sự cần thiết phải thận trọng và linh hoạt trong chính sách để tìm hướng đi phù hợp trong bối cảnh kinh tế thay đổi," bà Mariam J. Sherman nhấn mạnh.

Theo đó, để duy trì và nâng cao sự phát triển của nền kinh tế, theo chuyên gia World Bank, Việt Nam có thể tiếp tục khẳng định vị trí là một điểm đến hấp dẫn cho doanh nghiệp toàn cầu, xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao để hỗ trợ và tăng tốc hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia.

Bên cạnh đó, Việt Nam có dư địa tài khóa dồi dào, việc mở rộng các khoản đầu tư công chất lượng để vừa hoàn thiện hạ tầng, vừa tạo thêm việc làm sẽ ngày càng trở nên quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng trước những rủi ro từ môi trường bên ngoài.

Mặt khác, bằng cách tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp và khuyến khích tiêu dùng tư nhân, Việt Nam có thể xây dựng khả năng chống chịu và đảm bảo một tương lai kinh tế bền vững, bà Sherman nói.