Theo báo cáo từ Bộ Tài chính - Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 751, Hệ thống 751 hiện ghi nhận cả nước có 5.012 dự án vướng mắc với tổng mức đầu tư lên tới gần 3,7 triệu tỷ đồng, trải rộng trên 213.581 ha đất.

Đến nay, 71% trong số đó (tương đương 3.557 dự án, trị giá gần 2,5 triệu tỷ đồng) đã được tháo gỡ thành công. Cụ thể, 855 dự án đã hoàn thành đưa vào khai thác, 2.121 dự án được gỡ vướng để đi tiếp và 581 dự án bị thu hồi hoặc chấm dứt.

Về thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với ngân sách Nhà nước, theo số liệu cập nhật trên Hệ thống 751, tổng số tiền đã nộp ngân sách là 52.634 tỷ đồng, gồm 33.410 tỷ đồng trước ngày 1/1/2025, 13.804 tỷ đồng trong năm 2025 và 5.420 tỷ đồng trong năm 2026. Tuy nhiên, đến thời điểm báo cáo mới có 20 địa phương cập nhật thông tin, còn 12 địa phương chưa cập nhật.

Bên cạnh đó, 1.131 dự án, với tổng diện tích 56.405 ha, tổng mức đầu tư 779.047 tỷ đồng, đang được các bộ, ngành, địa phương tiếp tục xử lý theo thẩm quyền, chiếm 23% tổng số dự án.

Còn 158 dự án, với tổng diện tích sử dụng đất 13.073 ha, tổng mức đầu tư 229.410 tỷ đồng, được đề xuất thuộc thẩm quyền xử lý của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ, cơ quan Trung ương, chiếm 3% tổng số dự án. Trong đó, 34 dự án được đề xuất thuộc thẩm quyền xử lý của Quốc hội và 124 dự án thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ, cơ quan Trung ương.

Theo Bộ Tài chính, số dự án này không lớn về số lượng nhưng chủ yếu là những dự án khó, phức tạp về pháp lý, kéo dài qua nhiều thời kỳ pháp luật; một số vướng mắc mang tính đặc thù, chưa thể áp dụng các cơ chế, chính sách đã được ban hành để tháo gỡ.

Báo cáo cũng cho thấy tiến độ, chất lượng rà soát và cập nhật dữ liệu tại một số nơi chưa đáp ứng yêu cầu; thông tin về tình huống pháp lý, nguyên nhân, thẩm quyền xử lý và giải pháp đề xuất còn chưa đầy đủ.

Không hợp thức hóa sai phạm, đề cao giá trị thực tiễn

Phát biểu kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc khẳng định việc tháo gỡ khó khăn cho các dự án kéo dài là nhiệm vụ trọng tâm nhằm chống thất thoát, lãng phí và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.

Nhìn nhận những điểm nghẽn, lãnh đạo Chính phủ chỉ rõ tiến độ rà soát, cập nhật dữ liệu tại một số cơ quan, địa phương vẫn chưa đạt yêu cầu. Dữ liệu báo cáo còn thiếu đồng bộ, công tác phối hợp có lúc chưa chặt chẽ và đặc biệt là tình trạng trông chờ, đùn đẩy những vấn đề thuộc thẩm quyền lên cấp trên vẫn đang diễn ra.

Để chấn chỉnh tình trạng này, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu lãnh đạo các Bộ, ngành, địa phương phải chủ động giải quyết dứt điểm những dự án thuộc thẩm quyền theo đúng phân công, tuyệt đối không đùn đẩy, né tránh. Mọi nhiệm vụ phải được xác định rõ ràng về trách nhiệm, công việc, thời hạn và kết quả.

Đối với những vấn đề vượt thẩm quyền hoặc pháp luật chưa quy định, cơ quan quản lý chuyên ngành phải chủ động đề xuất phương án xử lý, chỉ định đích danh vướng mắc nằm ở quy định nào, cần sửa văn bản nào, hình thức sửa ra sao, cơ quan nào chủ trì và thời hạn hoàn thành.

Về nhiệm vụ cụ thể, Phó Thủ tướng Thường trực giao Bộ Tài chính rà soát, chuẩn hóa lại Hệ thống 751 để bảo đảm dữ liệu khoa học, thống nhất. Đối với 1.131 dự án đang xử lý cấp cơ sở, Bộ Tài chính phải phân loại theo từng Bộ, ngành, địa phương để thống nhất thời hạn hoàn thành và đưa vào kế hoạch đôn đốc.

Đặc biệt, đối với 158 dự án phức tạp thuộc thẩm quyền Trung ương, các cơ quan phải làm rõ từng vướng mắc và căn cứ pháp luật để xử lý. Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu phải báo cáo Chính phủ trước ngày 20/10/2026 đối với 124 dự án thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các Bộ, ngành; đồng thời tổng hợp, báo cáo Chính phủ trước ngày 30/10/2026 đối với 34 dự án thuộc thẩm quyền của Quốc hội.

Song song với việc gỡ vướng từng dự án cụ thể, Phó Thủ tướng Thường trực chỉ đạo các Bộ, ngành phải liên tục rà soát, kiểm tra, tổng kết thực tiễn để kịp thời sửa đổi những bất cập trong pháp luật về đất đai, đầu tư, đấu thầu, bất động sản, khoáng sản và quản lý tài sản công. Cần khẩn trương xây dựng quy trình phối hợp liên ngành giữa các cơ quan hành pháp, tư pháp và địa phương, bảo đảm việc gỡ vướng phải gắn liền với công tác xem xét trách nhiệm và khắc phục hậu quả.

Quá trình này phải tuân thủ nghiêm kỷ luật kỷ cương, kiên quyết không hợp thức hóa sai phạm, không để thất thoát, lãng phí; nhưng đồng thời phải có cơ chế bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ dám làm vì lợi ích chung.

Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh thước đo cuối cùng không phải chỉ là số lượng dự án đã có phương án xử lý. Sau khi được tháo gỡ, các dự án phải thực sự được triển khai, đi vào hoạt động, khai thác hiệu quả, tạo việc làm, giá trị gia tăng, khơi thông nguồn lực và đóng góp thực chất cho phát triển kinh tế - xã hội.

Chủ đầu tư cũng phải chủ động phối hợp xây dựng phương án tháo gỡ, bảo đảm năng lực và cam kết triển khai dự án sau khi những khó khăn, vướng mắc được xử lý.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát, lấy kết quả xử lý thực chất làm thước đo; tổ chức các cuộc họp của Ban Chỉ đạo thiết thực, hiệu quả, không để những khó khăn, vướng mắc tiếp tục kéo dài qua nhiều phiên họp.