Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 10, sáng ngày 23/10, Quốc hội nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra về Luật Báo chí (sửa đổi).
 |
| Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng trình bày tờ trình trước Quốc hội. Ảnh: CTTĐT Quốc hội |
Trình bày tờ trình của Chính phủ trước Quốc hội, Bộ trưởng Văn hoá, Thể thao và Du lịch Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, việc sửa đổi nhằm hoàn thiện quy định pháp luật để thể chế hoá chủ trương, chính sách của Đảng về báo chí; điều chỉnh, quản lý hoạt động báo chí kịp thời, phù hợp trong bối cảnh sự phát triển mạnh mẽ, nhanh chóng của khoa học, công nghệ, truyền thông hiện đại; khắc phục những hạn chế, bất cập trong quy định pháp luật về báo chí hiện hành.
Dự thảo Luật đã bổ sung các quy định các nguyên tắc về mô hình hoạt động, kinh tế báo chí, mở rộng không gian hoạt động của báo chí để phát triển trong bối cảnh sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị.
Một số nội dung đáng chú ý như, bổ sung quy định cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện là cơ quan báo chí có nhiều loại hình báo chí, cơ quan báo chí trực thuộc; có cơ chế đặc thù về tài chính theo quy định của Chính phủ; được thành lập phù hợp với chiến lược phát triển và quản lý hệ thống báo chí được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Cơ quan báo và phát thanh, truyền hình là cơ quan báo chí thuộc tỉnh ủy, thành ủy, có nhiều loại hình báo chí, sản phẩm báo chí.
Bổ sung quy định về hoạt động của cơ quan báo chí trên không gian mạng. Theo đó, hoạt động trên không gian mạng của cơ quan báo chí phải tuân thủ quy định pháp luật về báo chí, về an ninh mạng, quy định về tôn chỉ, mục đích của cơ quan báo chí và phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Đồng thời bổ sung khái niệm xuất bản báo chí trên không gian mạng bao gồm đăng, phát thông tin lên kênh nội dung của cơ quan báo chí trên không gian mạng và nền tảng số báo chí quốc gia; nền tảng số báo chí quốc gia và kênh nội dung của cơ quan báo chí trên không gian mạng là sản phẩm báo chí.
Bổ sung quy định về nguồn thu mới của cơ quan báo chí, gồm: Thu từ bán quyền xem, nghe tác phẩm báo chí; thu từ cho phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; thu từ liên kết trong hoạt động báo chí; thu từ cung cấp dịch vụ sự nghiệp công do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền giao nhiệm vụ, đặt hàng, đấu thầu; thu từ người có nhu cầu đăng bài nghiên cứu khoa học để có kinh phí phản biện, hoàn thiện, nâng cao chất lượng bài viết.
Sửa đổi, bổ sung quy định về thẻ nhà báo. Theo đó, bỏ quy định về kỳ hạn thẻ nhà báo. Quy định thời hạn sử dụng thẻ nhà báo là 5 năm tính từ ngày cấp thẻ và được ghi trên thẻ. Hết thời hạn sử dụng thẻ nhà báo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xét cấp đổi thẻ nhà báo.
 |
| Đại biểu Quốc hội tại phiên họp sáng ngày 23/10. Ảnh: CTTĐT Quốc hội |
Phân định rõ loại hình báo chí
Cùng với các quy định phát triển báo chí, dự thảo Luật cũng bổ sung quy định quản lý chặt chẽ hoạt động báo chí, đảm bảo hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả trong công tác quản lý.
Như về loại hình báo chí, dự thảo Luật phân định rõ loại hình báo chí in gồm báo in và tạp chí in; loại hình báo chí điện tử gồm báo điện tử và tạp chí điện tử để không gây nhầm lẫn, khắc phục bất cập của Luật Báo chí năm 2016 khi quy định báo in gồm báo in và tạp chí in, báo điện tử bao gồm báo điện tử và tạp chí điện tử.
Bổ sung một hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến hoạt động thông tin đối ngoại. Cụ thể: Thông tin ảnh hưởng tiêu cực đến vị thế, uy tín, hình ảnh Việt Nam; gây phương hại đến quan hệ đối ngoại, hợp tác quốc tế giữa Việt Nam và các nước, các đối tác.
Bổ sung điều kiện xét cấp thẻ nhà báo lần đầu phải qua lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức (đối với lãnh đạo các cơ quan báo chí đã được Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch có văn bản đồng ý bổ nhiệm không áp dụng điều kiện này). Giao Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định chương trình và yêu cầu lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp.
Bổ sung quy định những đối tượng được xét cấp thẻ nhà báo không bao gồm những người làm việc tại cơ quan tạp chí khoa học trực thuộc cơ sở giáo dục đại học, tổ chức khoa học và công nghệ, bệnh viện cấp tỉnh hoặc tương đương trở lên.
Bổ sung quy định phóng viên, biên tập viên chưa được cấp thẻ nhà báo phải thực hiện quyền và nghĩa vụ như đối với nhà báo khi hoạt động báo chí; phải xuất trình giấy giới thiệu do cơ quan báo chí nơi công tác cấp khi đến cơ quan, tổ chức để hoạt động nghiệp vụ báo chí. Giao Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định mẫu giấy giới thiệu.
Quy định cơ quan thường trú trong nước của cơ quan báo chí có tư cách pháp nhân; văn phòng đại diện trong nước của cơ quan báo chí không có tư cách pháp nhân; cơ quan báo chí chưa có cơ quan thường trú, văn phòng đại diện, có nhu cầu thì cử tối đa không quá 3 phóng viên thường trú hoạt động độc lập tại một tỉnh thành phố trực thuộc Trung ương. Giao Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định điều kiện, hoạt động, hồ sơ thông báo đặt cơ quan thường trú, văn phòng đại diện, cử phóng viên thường trú tại các tỉnh, thành phố.
| Về phía cơ quan thẩm tra, Ủy ban Văn hóa và Xã hội tán thành với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Báo chí, nhằm xây dựng nền báo chí, truyền thông chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại, khắc phục những hạn chế, bất cập của Luật hiện hành và trong công tác báo chí thời gian qua. Về các loại hình báo chí, dự thảo Luật tiếp tục xác định có 4 loại hình báo chí, đồng thời sửa đổi tên gọi thành báo chí in, báo nói, báo hình và báo chí điện tử. Ủy ban cho rằng việc thay đổi cách gọi trên cần xem xét kỹ lưỡng để bảo đảm thống nhất với thuật ngữ chuyên ngành, mang tính phổ quát; đề nghị nghiên cứu sử dụng các khái niệm báo in, phát thanh, truyền hình, báo điện tử để phù hợp với thực tiễn tại Việt Nam và quốc tế. Có ý kiến đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, quy định phù hợp hơn về các loại hình báo chí, đáp ứng yêu cầu phát triển của các loại hình báo chí trong kỷ nguyên số. Các nội dung liên quan đến “kinh tế báo chí”, Ủy ban nhất trí với các quy định nhằm tạo điều kiện cho các cơ quan báo chí có thêm nguồn thu, tăng thêm nguồn lực tài chính để bảo đảm và nâng cao chất lượng hoạt động như dự thảo Luật. Tuy nhiên, đề nghị tiếp tục nghiên cứu, bổ sung, làm rõ hơn khái niệm “kinh tế báo chí” và các quy định liên quan đến đầu tư công, cơ chế tự chủ, những quy định về nguồn thu từ hoạt động kinh doanh của cơ quan báo chí. |
