Theo thông tin từ Bộ Công Thương, từ ngày 23 - 27/5, khu vực miền Bắc bước vào đợt nắng nóng gay gắt diện rộng với nền nhiệt phổ biến 38 - 40 độ C, có nơi vượt 40 độ C khiến nhu cầu tiêu thụ điện tăng đột biến.

Trước tình hình đó, Bộ Công Thương đã chỉ đạo Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia (NSMO) phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai hàng loạt giải pháp kỹ thuật và điều hành linh hoạt. Nhờ đó, hệ thống điện quốc gia được bảo đảm vận hành an toàn, giữ vững nguồn cung và không xảy ra tình trạng cắt điện luân phiên.

Nhu cầu tiêu thụ liên tiếp xác lập các kỷ lục mới

Theo báo cáo của NSMO, phụ tải điện toàn quốc và miền Bắc liên tục ghi nhận các mức công suất đỉnh kỷ lục mới trong năm 2026. Cụ thể, công suất cực đại toàn quốc đạt 53.512 MW vào ngày 23/5 và tiếp tục tăng mạnh lên mức 57.120 MW vào ngày 25/5.

Đặc biệt, ngày 26/5 được xem là cao điểm của đợt nắng nóng đầu mùa hè 2026 khi hệ thống điện quốc gia và miền Bắc đồng loạt xác lập kỷ lục mới cả về công suất cực đại và sản lượng điện tiêu thụ. Công suất cực đại toàn quốc lên mức 58.103 MW lúc 13h40, tăng khoảng 5,7% so với mức đỉnh năm 2025.

Riêng khu vực miền Bắc, công suất cực đại ngày 26/5 lên tới 29.716 MW, sản lượng tiêu thụ đạt 629 triệu kWh, tăng lần lượt 26,4% và 25,4% so với cùng kỳ năm trước. Đến ngày 27/5, phụ tải miền Bắc tiếp tục duy trì ở mức xấp xỉ 29.800 MW vào giờ cao điểm, buộc các đơn vị điện lực phải thực hiện điều chỉnh phụ tải với quy mô 300 - 400 MW và huy động thêm nguồn diesel dự phòng của khách hàng.

Đồng bộ các giải pháp công nghệ và điều tiết nguồn phát

Để ứng phó với áp lực vận hành, NSMO đã chủ động điều tiết các nguồn thủy điện lớn, đặc biệt là hệ thống thủy điện bậc thang sông Đà theo hướng tiết kiệm nhằm duy trì dự phòng chiến lược, sẵn sàng huy động trong các giai đoạn nắng nóng cực đoan. Đồng thời, đơn vị phối hợp với PV GAS và PV Power tối ưu hóa nguồn điện khí hóa lỏng (LNG); kết hợp dịch chuyển khung giờ phát điện cao điểm của các nhà máy thủy điện nhỏ miền Bắc từ ngày 21/5 đến 30/6/2026 nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu phụ tải giờ cao điểm.

Để duy trì tối đa công suất khả dụng của hệ thống điện, NSMO cũng đã hoãn toàn bộ lịch sửa chữa nguồn và lưới điện không cấp bách từ ngày 22 đến 28/5/2026, huy động các tổ máy dịch vụ phụ và đôn đốc khắc phục nhanh các sự cố kỹ thuật.

NSMO cũng đã huy động các tổ máy cung cấp dịch vụ phụ như Ninh Bình, Bà Rịa, Ô Môn và sẵn sàng huy động các tổ máy tua-bin khí chạy dầu DO trong trường hợp cần thiết nhằm bảo đảm dự phòng công suất cho hệ thống điện quốc gia.

Song song với quản lý nguồn phát, năng lực truyền tải lưới điện liên tục được tối ưu hóa theo thời gian thực trên các trục Trung - Bắc và Trung - Nam. Hệ thống điện miền Bắc đã đóng điện 905 MVar tụ bù ngang để ổn định điện áp, đồng thời chuẩn bị đóng điện 50 MW thuộc dự án lưu trữ năng lượng BESS tại Hà Nội vào cuối tháng 6/2026; các hạng mục tiếp theo với quy mô khoảng 220 MW đang được triển khai.

NSMO cũng ứng dụng công nghệ trực tuyến SCADA và DSA để đưa ra các kịch bản cảnh báo, tính toán nguy cơ sụp đổ điện áp, sẵn sàng các phương án khởi động đen và diễn tập xử lý sự cố diện rộng để ứng phó với tình huống cực đoan.

Huy động sự vào cuộc của địa phương và doanh nghiệp

Nhận định giai đoạn nắng nóng sẽ còn kéo dài, NSMO đề xuất các giải pháp quản lý nhu cầu tiêu thụ điện đồng bộ. Trong đó, NSMO đề nghị các Sở Công Thương phối hợp với các đơn vị điện lực địa phương làm việc với khối doanh nghiệp công nghiệp lớn để xây dựng kế hoạch điều chỉnh phụ tải, dịch chuyển tiến độ sản xuất phù hợp trong cao điểm mùa khô từ tháng 5 đến tháng 7; mục tiêu là giảm nhu cầu công suất vào các thời điểm hệ thống điện chịu áp lực lớn, qua đó góp phần bảo đảm an ninh cung cấp điện quốc gia.

Các giải pháp này bám sát Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ nhằm tăng cường tiết kiệm điện và thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu. Trong đó, UBND các tỉnh, thành phố được giao trách nhiệm vận động các khách hàng sử dụng điện lớn tham gia chương trình điều chỉnh phụ tải (DR), đồng thời huy động các nguồn điện dự phòng tại chỗ trong trường hợp hệ thống điện có nguy cơ thiếu hụt công suất.