Theo số liệu từ Cơ quan Thống kê Trung ương Indonesia (BPS) công bố hôm 1/4, kim ngạch xuất khẩu dầu cọ thô (CPO) và các sản phẩm phái sinh của quốc gia vạn đảo đạt 4,69 tỷ USD trong hai tháng đầu năm 2026, tăng 26,4% so với mức 3,71 tỷ USD cùng kỳ năm trước. Về mặt khối lượng, hoạt động xuất khẩu dầu cọ cũng ghi nhận mức tăng vọt 36,26%, từ 3,33 triệu tấn của cùng kỳ lên 4,54 triệu tấn.

Phó Cục trưởng BPS, ông Ateng Hartono cho biết, chỉ tính riêng trong tháng 2/2026, giá trị xuất khẩu mặt hàng này đã đạt 2,4 tỷ USD với khối lượng 2,3 triệu tấn, tăng 4,58% so với tháng trước đó.

"Sự bứt phá mạnh mẽ của ngành dầu cọ đóng vai trò then chốt giúp Indonesia duy trì mạch thặng dư thương mại 70 tháng liên tiếp, đưa tổng mức xuất siêu của tháng 2/2026 lên 1,27 tỷ USD, phục hồi ấn tượng từ mức 950 triệu USD của tháng 1/2026," Jakarta Globe dẫn lời phát biểu ông Ateng Hartono trong một cuộc họp báo hôm 1/4.

Dù giữ vững vị thế là nhà xuất khẩu dầu cọ số một tại các thị trường lớn như Trung Quốc và Ấn Độ, giới chuyên gia Indonesia vẫn lo ngại sản lượng xuất khẩu sẽ chững lại khi Chính phủ nâng tỷ lệ pha trộn dầu cọ vào nhiên liệu diesel từ mức 40% hiện tại lên 50% (chính sách B50).

Hiệp hội Dầu cọ Indonesia (Gapki) đưa ra cảnh báo rằng việc vội vàng chuyển hướng nguồn cung sang phục vụ sản xuất nhiên liệu sinh học nội địa mà không có biện pháp tăng sản lượng hiện tại sẽ là một bước đi tiềm ẩn nhiều rủi ro. Chủ tịch Gapki, ông Eddy Martono, nhấn mạnh việc tăng tỷ lệ pha trộn sẽ trực tiếp làm suy yếu hoạt động xuất khẩu của quốc gia này.

"Giải pháp cốt lõi và duy nhất hiện nay là phải tập trung cải thiện năng suất cây trồng, thay vì cắt xén sản lượng xuất khẩu," ông Eddy Martono nói với Jakarta Globe hôm 1/4.

Theo các chuyên gia, việc sụt giảm xuất khẩu không chỉ khiến Indonesia mất thị phần mà còn ảnh hưởng lớn đến chương trình B50. Do nguồn kinh phí cho B50 phụ thuộc hoàn toàn vào thuế xuất khẩu dầu cọ (12,5%), nên khi lượng hàng xuất đi ít dần, nguồn quỹ này sẽ cạn kiệt, gây áp lực trực tiếp lên ngân sách của Chính phủ.

Bất chấp những cảnh báo từ giới doanh nghiệp, Chính phủ Indonesia vẫn ấn định thời điểm triển khai B50 vào tháng 7 tới đây. Động thái này được xem là quyết định chiến lược mang tính sống còn nhằm ứng phó với những cú sốc năng lượng toàn cầu, đặc biệt sau khi xung đột Trung Đông khiến tuyến hàng hải huyết mạch qua eo biển Hormuz bị phong tỏa hồi cuối tháng 2/2026.

Bộ trưởng Điều phối Kinh tế Airlangga Hartarto đánh giá, chính sách B50 sẽ giúp Indonesia tiết kiệm khoảng 48.000 tỷ rupiah (tương đương 2,8 tỷ USD) thông qua việc cắt giảm ngân sách trợ cấp nhiên liệu hóa thạch. Khi chính sách này đi vào thực tiễn, ước tính lượng tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch của Indonesia sẽ giảm khoảng 4 triệu kilolit, góp phần gia tăng tính tự chủ năng lượng quốc gia trong giai đoạn nhiều biến động.