Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi. Ảnh: Kiều Chinh/Mekong ASEAN.

Chiều 3/6, tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 5/2026, trả lời câu hỏi của báo chí liên quan đến việc triển khai Chỉ thị số 22/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân các Chương trình mục tiêu quốc gia, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi đã nêu thực trạng chậm giải ngân tại ba chương trình mục tiêu quốc gia và đầu tư công nói chung.

Về vấn đề này, ông Chi cho biết, Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành, địa phương đã nhiều lần đánh giá, báo cáo Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về các nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên.

Thứ trưởng Bộ Tài chính cũng đồng tình với ý kiến cho rằng trong quá trình triển khai vẫn còn tồn tại những hạn chế trong công tác chỉ đạo, điều hành, trong năng lực tổ chức thực hiện; đồng thời có hiện tượng né tránh, đùn đẩy, thậm chí đùn đẩy trách nhiệm ở một bộ phận cán bộ khi triển khai các chương trình này.

Để khắc phục những nguyên nhân ảnh hưởng đến tiến độ triển khai và giải ngân của 3 chương trình mục tiêu quốc gia, hướng tới mục tiêu giải ngân cao nhất, phấn đấu đạt 100% kế hoạch vốn năm 2025, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương tập trung thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp.

Thứ nhất, hoàn thiện cơ chế chính sách, rà soát và khẩn trương xem xét để hoàn thiện các cơ chế, chính sách cũng như các văn bản hướng dẫn thực hiện ba chương trình mục tiêu quốc gia. Trong đó, xác định rõ phần nào còn thiếu, phần nào cần sửa đổi, bổ sung hay cần hướng dẫn cụ thể hơn.

Trách nhiệm của các Bộ, ngành là phải rà soát và hướng dẫn để đảm bảo hệ thống quy định đồng bộ, dễ hiểu và đặc biệt là chỉ có một cách hiểu duy nhất, để thuận tiện cho việc thực thi, tránh tình trạng nhiều cách hiểu khác nhau dẫn đến lúng túng trong triển khai.

Thứ hai, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh phải đề cao trách nhiệm của người đứng đầu các Bộ, ngành, địa phương và các tổ chức được giao nhiệm vụ triển khai. Thủ tướng cũng đã chỉ đạo gắn kết quả triển khai và giải ngân chương trình mục tiêu quốc gia là một tiêu chí quan trọng để đánh giá năng lực và mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ.

Thứ ba, tăng cường phân cấp, phân quyền. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát. Các địa phương phải chủ động giải quyết các nội dung thuộc thẩm quyền đồng thời thường xuyên rà soát, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh trực tiếp trên thực địa để xử lý kịp thời.

Thứ tư, nâng cao năng lực cán bộ cơ sở. Tập trung nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ cơ sở, đặc biệt là trong các khâu quản lý đầu tư công, đấu thầu, tài chính ngân sách và thanh quyết toán.

Thứ năm, quán triệt sâu sắc mục tiêu và hiệu quả của chương trình để các tổ chức, cá nhân, bộ ngành và địa phương hiểu rõ, từ đó triển khai quyết liệt các chỉ đạo của Thủ tướng tại Chỉ thị 22. "Tránh tình trạng vốn thì có, nhiệm vụ thì cần nhưng lại không triển khai được trên thực tế, dẫn đến tồn đọng vốn," Thứ trưởng nói.

Thứ sáu, Thứ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh đến vấn đề công khai, minh bạch thông tin về kết quả thực hiện nhiệm vụ của từng tổ chức, địa phương và bộ ngành. Trên cơ sở đó, tất cả cùng thực hiện giám sát quá trình này và đánh giá cán bộ một cách công tâm. Đây là công cụ quan trọng để thúc đẩy các cá nhân, tổ chức hoàn thành nhiệm vụ giải ngân vốn cho ba chương trình mục tiêu quốc gia.

"Tôi tin rằng nếu các nhóm giải pháp này được triển khai nghiêm túc, đồng bộ và quyết liệt, tiến độ giải ngân cũng như hiệu quả sử dụng vốn của các Chương trình mục tiêu quốc gia trong thời gian tới sẽ được cải thiện rõ rệt," Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh.