Bộ trưởng GTVT Nguyễn Văn Thắng phát biểu trước Quốc hội sáng 17/6.

Sáng 17/6, Quốc hội thảo luận ở hội trường về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc Bắc - Nam phía Tây đoạn Gia Nghĩa (Đắk Nông) - Chơn Thành (Bình Phước).

Phát biểu giải trình, báo cáo một số nội dung các đại biểu nêu, Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thắng cho biết, qua tổng hợp ý kiến phát biểu tại tổ, tại hội trường, tất cả các đại biểu Quốc hội đều đồng tình ủng hộ rất cao về sự cần thiết phải triển khai dự án cao tốc này để thúc đẩy liên kết vùng ở khu vực Tây Nguyên với Đông Nam Bộ và cả Tây Nam Bộ.

Về tính khả thi đầu tư dự án theo phương thức PPP, Bộ trưởng cho biết, đây là dự án tương đối hoàn chỉnh, được quy hoạch 6 làn xe, sẽ thi công xây dựng 4 làn xe hoàn chỉnh, phần vốn Nhà nước hỗ trợ tham gia là 50%, sau khi mãn tải (khoảng năm 2045) sẽ tiếp tục mở rộng thêm 2 làn xe.

"Quá trình tính toán cho thấy, đây sẽ là dự án có thời gian hoàn vốn tương đối tốt so với các dự án trước đây (khoảng 18 năm), phù hợp với các nhà đầu tư, cũng được các ngân hàng đồng tình," Bộ trưởng cho biết.

Theo ông Thắng, thường các dự án BOT dễ gặp khó khăn khi nguồn vốn huy động từ các ngân hàng chủ yếu là huy động ngắn hạn. Với một dự án có thời gian hoàn vốn khoảng 18-20 năm như dự án này, nhà đầu tư sẽ ưu tiên doanh thu để trả nợ ngân hàng nên sẽ rất phù hợp và khả thi trong thu hút nhà đầu tư.

Ông Thắng thông tin thêm, đã có nhà đầu tư quan tâm, đề xuất tham gia, tuy nhiên dự án vẫn phải thực hiện đấu thầu lựa chọn đúng theo quy định.

“Chúng ta còn một phương án khác là Nhà nước đầu tư toàn bộ sau đó sẽ chuyển nhượng quyền thu phí nhưng tôi tin không phải sử dụng tới giải pháp này,” ông Thắng nói.

Về tác động của dự án đến các dự án BOT song hành trên quốc lộ 14, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết, khi hoàn thành toàn tuyến đường cao tốc Bắc Nam phía Đông và một số tuyến ngang, không chỉ có hai dự án BOT bị ảnh hưởng mà còn ảnh hưởng đến các dự án khác. Tác động này đã được Chính phủ lường trước và Thủ tướng đã chỉ đạo Bộ GTVT trình phương án tháo gỡ, xử lý.

Theo ông Thắng, sau khi dự án đường cao tốc Gia Nghĩa – Chơn Thành đi vào hoạt động sẽ tính toán được mức độ ảnh hưởng tới các dự án khác để có đề xuất cụ thể, có thể là kéo dài thời gian thu phí hoặc bổ sung một phần ngân sách Nhà nước hỗ trợ cho các dự án bị ảnh hưởng.

Các đại biểu Quốc hội tại phiên thảo luận hội trường sáng 17/6.

Về tiến độ của dự án dự kiến kết thúc vào cuối năm 2026, Bộ trưởng cho rằng, thời điểm triển khai dự án đang có thuận lợi khi đã có kinh nghiệm triển khai hệ thống đường bộ, đặc biệt là hệ thống đường cao tốc.

“Thời gian triển khai xây dựng được chúng tôi tính toán dựa trên kinh nghiệm xây dựng đường cao tốc Bắc Nam phía Đông giai đoạn 2, tối đa 1,5 năm. Ngoài ra, việc giải phóng mặt bằng đã được hai địa phương chuẩn bị rất kỹ càng. Sau khi Quốc hội phê duyệt, Chính phủ sẽ chỉ đạo địa phương tích cực giải phóng mặt bằng, dự kiến khởi công trong năm 2024," Bộ trưởng nói.

Dự án còn có thuận lợi về nguyên vật liệu khi hai địa phương đã bố trí đầy đủ vị trí mỏ, trữ lượng, cùng với đó là các cơ chế đặc thù. Vì vậy Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng tin rằng tiến độ 2 năm là hoàn toàn khả thi và có thể thực hiện được.

"Sau dự án này, chúng ta sẽ bàn tiếp về dự án song song cũng hết sức quan trọng là Tân Phú - Bảo Lộc, Bảo Lộc - Liên Khương. Chính phủ đang chỉ đạo tỉnh Lâm Đồng phối hợp với các bộ ngành tập trung triển khai để có thêm một tuyến song song với tuyến Gia Nghĩa - Chơn Thành," Bộ trưởng Thắng chia sẻ thêm.

Theo chủ trương đầu tư, cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành dài khoảng 128,8 km, trong đó tuyến đi qua địa phận tỉnh Đăk Nông 27,8 km; qua địa phận tỉnh Bình Phước 101 km (bao gồm 2 km kết nối với đường Hồ Chí Minh đoạn Chơn Thành - Đức Hòa). Sơ bộ tổng mức đầu tư 25.540 tỷ đồng, trong đó vốn Nhà nước tham gia 12.770 tỷ đồng, gồm ngân sách Trung ương 10.536,5 tỷ đồng, ngân sách địa phương 2.233,5 tỷ đồng. Vốn nhà đầu tư tham gia 12.770 tỷ đồng.