Khối lượng container trên tuyến xuyên Thái Bình Dương giảm trong 4 tháng đầu năm. Ảnh: VietnamPlus.

Theo nghiên cứu thị trường vận chuyển container trong 4 tháng đầu năm 2023 của Công ty môi giới tàu biển Clarksons, khối lượng vận chuyển hàng hóa toàn cầu đã giảm với tốc độ nhanh nhất trong 3 thập kỷ và có dấu hiệu chạm đáy vào quý đầu tiên năm nay.

Cụ thể, khối lượng vận chuyển hàng hóa toàn cầu giảm 2,1% trong khoảng thời gian từ tháng 12/2022 – 2/2023 so với cùng kỳ năm trước. Tại Mỹ, số lượng container vận chuyển được xử lý tại 9 cảng lớn nhất đã giảm 22% trong tháng 3 so với một năm trước đó. Mạng lưới đường sắt Mỹ chỉ vận chuyển 1,06 triệu container trong tháng 2, mức thấp nhất vào thời điểm này trong năm kể từ năm 2015.

Tại sân bay Heathrow của London, lượng hàng hóa đã giảm hơn 9% trong tháng 3 so với cùng kỳ năm ngoái.

Tổng hợp thị trường vận chuyển container từ 14 - 23/4. Nguồn: Clarksons Research.

Theo nghiên cứu của Clarksons, nguyên nhân giảm sút bởi vận chuyển hàng hóa toàn cầu bị ảnh hưởng bởi hàng tồn kho và doanh nghiệp đã chuyển từ hàng hóa sang dịch vụ sau đại dịch. Bên cạnh đó là lạm phát dai dẳng, lãi suất tăng và lo ngại gia tăng về suy thoái kinh tế sắp xảy ra cũng khuyến khích các hộ gia đình và doanh nghiệp thận trọng hơn trong chi tiêu.

Dự báo các tuyến vận chuyển chính sẽ vẫn chịu áp lực trong cả năm 2023

Nghiên cứu của Clarksons cũng chỉ ra rằng, thương mại container trên các tuyến vận chuyển chính dự kiến vẫn chịu áp lực vào năm 2023 sau khi khối lượng container giảm nghiêm trọng.

Khối lượng container trên tuyến xuyên Thái Bình Dương đi hướng Đông đã giảm 16,8% so với cùng kỳ năm trước, với con số tương đương cho tuyến Viễn Đông - Châu Âu đi về hướng Tây giảm 14,9%.

Trong suốt năm 2023, khối lượng container xuyên Thái Bình Dương đi hướng Đông được dự báo sẽ giảm thêm 8,5% so với cùng kỳ năm ngoái và thương mại Viễn Đông - Châu Âu cũng được dự đoán sẽ duy trì ở mức âm 4,2% so với cùng kỳ, sau khi giảm rất mạnh 9,8% trong năm 2022.

Hoạt động kinh doanh/tiêu dùng ở Bắc Mỹ và Châu Âu tiếp tục bị ảnh hưởng bởi các “cơn gió ngược” lớn về kinh tế vĩ mô, lạm phát vẫn ở mức rất cao và lãi suất tiếp tục tăng.

Hạn chế trong tiêu thụ cũng đã tạo ra một lượng hàng tồn kho đáng kể với các dấu hiệu từ các nhà bán lẻ rằng điều này vẫn có thể mất một thời gian để “bình thường hóa”.

Mặc dù có sự gia tăng nhẹ trong thời gian gần đây, nhưng cho đến nay, tốc độ vận hành ước tính trung bình của tàu container vẫn thấp hơn nhiều so với mức trung bình của năm 2022.

Cụ thể, tốc độ vận chuyển container trung bình tháng 4 đã tăng nhẹ 0,7% so với tháng trước nhưng vẫn giảm 3,0% so với tốc độ được thấy vào tháng 8/2022. Tốc độ vận chuyển container trong tháng 4 vẫn thấp hơn nhiều so với năm 2022 ở nhiều phân khúc kích thước.

Bên cạnh các mặt suy giảm, nghiên cứu của Clarksons cũng chỉ ra các dấu hiệu cho bước chuyển biến tích cực sắp tới. Trong đó, việc Trung Quốc mở cửa trở lại sau đại dịch đang tạo ra một số động lực cho các nền kinh tế khác. Các doanh nghiệp cũng bắt đầu giảm lượng hàng tồn kho dư thừa với chu kỳ hàng tồn kho có thể sẽ hoàn thành vào quý 3/2023.

Ngoài ra, giá năng lượng thấp hơn cũng là một yếu tố kích thích, với chi phí dầu và khí đốt giảm đáng kể so với thời điểm một năm trước sẽ giúp giảm bớt một số áp lực cho các công ty và người tiêu dùng.