Đó là chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng lĩnh vực đường sắt, tại phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo diễn ra tối ngày 29/3.
 |
| Toàn cảnh phiên họp. Nguồn: VGP. |
Ban Chỉ đạo các công trình, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt được Thủ tướng thành lập ngày 15/3/2025 để giúp Chính phủ, Thủ tướng chỉ đạo triển khai thực hiện các dự án: đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam; các tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Lạng Sơn, Móng Cái - Hạ Long (Quảng Ninh) và các dự án đường sắt đô thị tại TP Hà Nội và TP HCM.
Hình thành các tập đoàn lớn về công nghiệp đường sắt
Phát biểu ý kiến kết luận phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đầu tư các dự án đường sắt và phát triển ngành công nghiệp đường sắt.
Thủ tướng nêu, để đạt được mục tiêu đề ra, đòi hỏi chúng ta phải có tư duy vượt qua giới hạn của chính mình, thoát khỏi lối mòn, phát huy tinh thần tự lực, tự cường, tự hào dân tộc.
 |
| "Chúng ta quyết tâm xây dựng bằng được ngành công nghiệp đường sắt, làm chủ công nghệ, sản xuất được toa xe, đầu máy, phát triển hệ sinh thái công nghiệp đường sắt. Coi trọng thời gian, trí tuệ và quyết đoán đúng thời điểm là những yếu tố quyết định thành công. Đây cũng là một cơ hội để đất nước ta, dân tộc ta có thêm động lực, cảm hứng để vươn lên, phát triển". |
| Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính |
Theo đó,Thủ tướng giao Bộ Xây dựng, Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng đề án đào tạo nguồn nhân lực, đào tạo cả trong và ngoài nước, có kế hoạch, chương trình, chỉ tiêu đào tạo cụ thể với từng trình độ, chuyên ngành, hình thành, phát triển các khoa đường sắt tại các trường đại học; đặc biệt là đào tạo các tổng công trình sư.
Cùng với đó, hình thành, thành lập các tập đoàn lớn, kể cả tập đoàn tư nhân, liên quan tới ngành công nghiệp đường sắt, nếu vượt thẩm quyền thì báo cáo cấp có thẩm quyền quyết định, sửa đổi các quy định liên quan.
Huy động, đa dạng hóa nguồn lực, gồm vốn Nhà nước, vốn vay, phát hành trái phiếu công trình, hợp tác công tư, khai thác TOD,… đồng thời quản lý chặt chẽ để tránh thất thoát, lãng phí.
Thủ tướng cũng giao Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Xây dựng xây dựng bộ tiêu chuẩn kỹ thuật phù hợp; ứng dụng công nghệ hiện đại, chuyển giao kỹ thuật tiên tiến.
Về cơ chế, chính sách, những vướng mắc cần giải quyết, những chính sách cần thiết thì Bộ Xây dựng chủ trì cùng các cơ quan rà soát, báo cáo Quốc hội tại kỳ họp sắp tới.
Danh mục dự án, công trình trọng điểm ngành đường sắt
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, có tổng chiều dài 1.541km từ Hà Nội đến TP HCM, tốc độ thiết kế 350 km/h. Tổng mức đầu tư sơ bộ lên tới 1,71 triệu tỷ đồng (khoảng 67,34 tỷ USD), với thời gian thực hiện dự kiến từ 2025 đến 2035.
Tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, với khổ đường 1.435mm, phục vụ cả hành khách và hàng hóa, có chiều dài tuyến chính khoảng 390,9km và tuyến nhánh 27,9km. Tổng mức đầu tư ước tính 8,369 tỷ USD, giai đoạn 1 sẽ xây dựng đường đơn nhưng giải phóng mặt bằng theo quy mô đường đôi, dự kiến hoàn thành từ 2025-2030.
Ngoài ra, các tuyến Hà Nội - Lạng Sơn (156km) và Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái (187km) sẽ kết nối liên vận quốc tế với Trung Quốc, mở ra cơ hội giao thương lớn.
Về đường sắt đô thị, Hà Nội dự kiến xây dựng 15 tuyến và TP HCM xây dựng 10 tuyến, nhằm giải quyết ùn tắc giao thông, nâng cao chất lượng sống tại các đô thị lớn.
Đối với các dự án trọng điểm nêu trên,Thủ tướng yêu cầu thống nhất nhận thức về tầm quan trọng của các dự án; tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các dự án, nhất là trong giải phóng mặt bằng theo hướng tách thành dự án riêng, khi có hướng tuyến thì giao các địa phương giải phóng mặt bằng, kêu gọi đầu tư các nhà ga, trước hết là dự án Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng.
"Quyết tâm phải rất cao, nỗ lực phải rất lớn, hành động phải quyết liệt, làm có trọng tâm, trọng điểm, làm việc nào dứt việc đó, làm việc nào ra việc đó. Các nhiệm vụ, công việc phải bảo đảm 6 'rõ': rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ kết quả, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền; làm cơ sở để theo dõi, kiểm điểm. Kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp chậm trễ, thiếu trách nhiệm, đồng thời biểu dương kịp thời những tập thể, cá nhân hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, khuyến khích đổi mới sáng tạo," Thủ tướng nhấn mạnh.
Thủ tướng cũng chỉ đạo lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, các dự án phải hướng tới mục tiêu phục vụ nhân dân, nâng cao chất lượng dịch vụ, giảm ùn tắc, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
Về các dự án cụ thể, với dự án Tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Thủ tướng giao Bộ Tài chính khẩn trương trình Thủ tướng Chính phủ thành lập Hội đồng thẩm định Nhà nước. Thủ tướng đồng ý khởi công gói thầu xây dựng hạ tầng ga Lào Cai mới và khởi công các khu tái định cư của dự án trong năm 2025.
Bộ Ngoại giao, Bộ Tài chính trên cơ sở báo cáo nghiên cứu tiền khả thi của dự án làm việc với phía Trung Quốc để đàm phán Hiệp định. Đồng thời, thúc đẩy dự án tuyến đường sắt Hà Nội - Lạng Sơn và Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái.
Với dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam, Thủ tướng yêu cầu cố gắng khởi công vào tháng 12/2026. Bộ Tư pháp có ý kiến về áp dụng theo trình tự, thủ tục rút gọn trong xây dựng, ban hành Nghị định về thiết kế tổng thể trong đầu tháng 4/2025; đồng thời các bộ, ngành kịp thời có ý kiến sau khi Bộ Xây dựng xin ý kiến về dự thảo Nghị định.
Với các dự án Đường sắt đô thị Hà Nội và TP HCM, Thủ tướng yêu cầu UBND TP Hà Nội và TP HCM rà soát tình hình triển khai các dự án đường sắt đô thị tại địa phương. Bộ Tài chính sớm có ý kiến về việc dừng sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài đối với dự án và điều chỉnh nguồn vốn cho dự án đường sắt đô thị TP HCM, tuyến số 2 đoạn Bến Thành - Tham Lương.
