 |
| Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị. Ảnh: Media Quốc hội |
Sáng ngày 3/9, tại hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị đã trình bày những nội dung trọng tâm, cốt lõi Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới.
Xác định rõ vai trò, vị trí, lợi thế của từng vùng
Nghị quyết xác định ba quan điểm chỉ đạo xuyên suốt. Trước hết, phát triển vùng được xác định là phương thức tổ chức tăng trưởng quốc gia, tổ chức lại không gian phát triển, phân bổ nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh mới. Theo đó, cần đổi mới mạnh mẽ mô hình phát triển, mô hình tăng trưởng; chuyển từ chủ yếu dựa vào nguồn lực sẵn có sang kiến tạo, dẫn dắt, khơi thông và kích hoạt mọi nguồn lực.
Nghị quyết khẳng định phát huy nội lực là cơ bản, chiến lược, lâu dài và có ý nghĩa quyết định, đồng thời phải kết hợp hiệu quả với ngoại lực, bảo đảm phát triển nhanh, bền vững, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ và có sức chống chịu cao.
Quan điểm thứ hai là tổ chức lại không gian phát triển quốc gia thống nhất, trên cơ sở xác định rõ vai trò, vị trí, chức năng, lợi thế, bản sắc và sứ mệnh phát triển của từng vùng trong tổng thể phát triển đất nước. Việc tổ chức không gian phải phát huy được sự liên kết, bổ trợ và lan tỏa giữa các vùng, vùng động lực, cực tăng trưởng, hành lang kinh tế, chuỗi đô thị và các trung tâm kinh tế.
Các không gian phát triển mới phải được khai thác hiệu quả nhưng nằm trong giới hạn sinh thái, phù hợp khả năng chịu tải của môi trường; đồng thời khắc phục tư duy cục bộ, tình trạng phát triển dàn trải và trùng lặp.
Quan điểm thứ ba xác định xây dựng cơ chế liên kết, điều phối vùng thật sự mạnh, thực chất và hiệu quả là khâu đột phá. Cơ chế này phải bảo đảm sự đồng bộ, liên thông trong quy hoạch, đầu tư, phát triển hạ tầng, dữ liệu và phân bổ nguồn lực; xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, địa phương và hài hòa lợi ích giữa địa phương, vùng và quốc gia.
Theo Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị, mục tiêu tổng quát của Nghị quyết là tái cấu trúc, quản lý và khai thác hiệu quả không gian phát triển vùng, đồng bộ với không gian phát triển quốc gia; phát huy tối đa những ưu điểm nổi trội, lợi thế cạnh tranh và bản sắc văn hóa của từng vùng, từng địa phương.
Cùng với đó là phát huy vai trò đi đầu, dẫn dắt và lan tỏa của các vùng động lực, hành lang kinh tế, cực tăng trưởng; bảo đảm yêu cầu tự chủ chiến lược, an ninh năng lượng, an ninh lương thực và an ninh nguồn nước; nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân; giữ vững quốc phòng, an ninh, độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, duy trì môi trường hòa bình, ổn định.
Đến năm 2030, Nghị quyết đề ra mục tiêu và 22 chỉ tiêu cụ thể cho từng vùng, phù hợp với tiềm năng, lợi thế so sánh và thực tiễn phát triển, qua đó bảo đảm các vùng liên kết chặt chẽ, hữu cơ với nhau và cùng thực hiện mục tiêu phát triển chung của đất nước.
Tầm nhìn đến năm 2045 là các vùng phát triển và vận hành theo phương thức của kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế dữ liệu và kinh tế tuần hoàn; có hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, thông minh, xanh, an toàn, chống chịu cao và kết nối thông suốt.
Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực chính của tăng trưởng và phát triển; liên kết giữa các địa phương trong vùng và giữa các vùng được tăng cường; quản trị xã hội dựa trên nền tảng xã hội số; môi trường sinh thái bền vững; quốc phòng, an ninh hiện đại, tự chủ, tự cường; người dân được hưởng các dịch vụ xã hội chất lượng cao.
Phấn đấu đến năm 2045 có ít nhất 5 đô thị đạt tầm cỡ quốc tế
 |
| Hội nghị nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị diễn ra sáng ngày 3/9. Ảnh: Media Quốc hội |
Để hiện thực hóa những mục tiêu đã đề ra, Nghị quyết số 27-NQ/TW xác định 10 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.
Một là, tổ chức không gian phát triển vùng và thực hiện tốt quy hoạch vùng. Không gian phát triển kinh tế - xã hội được tổ chức theo hướng đa tầng, đa cực, liên kết đồng bộ đất liền, vùng biển, vùng trời, không gian ngầm, không gian số và các không gian phát triển mới. Quy hoạch vùng phải đồng bộ với Quy hoạch tổng thể quốc gia và quy hoạch ngành; ưu tiên nguồn lực cho các mục tiêu, nhiệm vụ trọng tâm, các cực tăng trưởng và hình thành các hành lang kinh tế kết nối vùng động lực, cực tăng trưởng quốc gia.
Hai là, hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển vùng. Trọng tâm là hoàn thiện cơ chế phối hợp, điều phối và huy động nguồn lực vùng; tạo cơ chế chia sẻ nguồn lực, lợi ích giữa quốc gia, vùng và địa phương; đẩy mạnh liên kết theo không gian phát triển và chuỗi giá trị. Đồng thời đổi mới mô hình tổ chức, phương thức hoạt động của Hội đồng điều phối vùng theo hướng thực chất, hiệu lực, hiệu quả.
Ba là, đổi mới mô hình tăng trưởng, hình thành và phát triển các động lực kinh tế mới của vùng. Các vùng được định hướng phát triển kinh tế dữ liệu, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ yếu. Cùng với đó là phát triển các thị trường khoa học - công nghệ, vốn, lao động; phát triển hạ tầng thành một ngành kinh tế chiến lược và khuyến khích các ngành có giá trị gia tăng cao, có khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Bốn là, phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, đồng bộ, liên vùng. Tập trung nguồn lực cho hạ tầng chiến lược, hạ tầng số, hạ tầng công nghệ, chuyển đổi xanh và chuyển đổi năng lượng; phát triển đồng bộ giao thông, năng lượng, logistics, đô thị, dữ liệu, khoa học - công nghệ, y tế, văn hóa, giáo dục. Ưu tiên các tuyến giao thông trục xương sống Bắc - Nam và các hành lang Đông - Tây thế hệ mới, qua đó nâng cao năng lực logistics và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Năm là, phát triển hệ thống đô thị hiện đại và các cực tăng trưởng của vùng. Quy hoạch đô thị theo hướng phát triển các cực tăng trưởng, hành lang kinh tế - đô thị, trung tâm kinh tế và đô thị động lực; khuyến khích các mô hình đô thị xanh, thông minh, đô thị nén. Nghị quyết ưu tiên phát triển hai cực tăng trưởng lớn nhất là vùng đô thị Hà Nội và vùng đô thị TP HCM; phấn đấu đến năm 2045 có ít nhất 5 đô thị đạt tầm cỡ quốc tế.
Sáu là, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; đẩy mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trọng tâm là chuyển đổi cơ cấu và chất lượng nguồn nhân lực trong các lĩnh vực then chốt; thu hút chuyên gia, nhà khoa học, nhân tài; phát triển các trung tâm đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo; hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, các trung tâm R&D, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung. Đồng thời phát triển hạ tầng số, tài nguyên số, không gian số, dữ liệu lớn, kinh tế dữ liệu và các cụm trung tâm dữ liệu quốc gia.
Bảy là, phát triển văn hóa, xã hội và bảo đảm an sinh xã hội toàn diện. Văn hóa từng vùng được phát triển gắn với bảo tồn bản sắc, giá trị lịch sử, truyền thống và vốn sinh thái nhân văn; thúc đẩy các trục di sản, văn hóa, du lịch liên vùng. Hệ thống y tế và an sinh xã hội được phát triển theo hướng toàn diện, hiện đại, kết nối, bảo đảm công bằng giữa các vùng.
Tám là, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Nghị quyết yêu cầu hoàn thiện thể chế, chính sách và quy hoạch về quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học; tăng cường liên kết vùng trong quản lý môi trường và xây dựng hệ thống dữ liệu môi trường đồng bộ. Đồng thời chú trọng phòng, chống thiên tai, bảo đảm an ninh nguồn nước, quản lý và sử dụng bền vững đất đai, tài nguyên, rừng và tài nguyên biển.
Chín là, tăng cường quốc phòng, an ninh; đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế. Phát triển kinh tế - xã hội phải gắn chặt với bảo đảm quốc phòng, an ninh; củng cố thế trận quốc phòng, an ninh vùng, nhất là tại các vùng chiến lược, biên giới, biển đảo. Đồng thời tăng cường hợp tác với các quốc gia, tổ chức quốc tế trong kết nối, phát triển vùng, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, thương mại, đầu tư, du lịch và hạ tầng.
Mười là, xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị. Tiếp tục xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; hoàn thiện mô hình, tổ chức bộ máy chính quyền địa phương phù hợp đặc điểm từng vùng; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm và địa phương chịu trách nhiệm”. Đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; đẩy mạnh chuyển đổi số, chia sẻ dữ liệu và lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả hoạt động.
