Chiều ngày 2/4, Đại sứ quán Việt Nam tại Ukraine, Phòng Thương mại và Công nghiệp Ukraine (UCCI) và Thương vụ Việt Nam tại Ukraine đã phối hợp tổ chức Hội thảo doanh nghiệp Việt Nam - Ukraine, quy tụ đông đảo doanh nghiệp hai nước và các chuyên gia tham dự.

Theo Tham tán thương mại Việt Nam tại Ukraine Hoàng Đình Chại, Ukraine đang bước vào giai đoạn phục hồi với nhu cầu rất lớn tập trung vào ba lĩnh vực: công nghiệp, nông nghiệp và thương mại.

Trước hết về công nghiệp, Ukraine cần khôi phục các cơ sở sản xuất, đặc biệt trong lĩnh vực chế biến thực phẩm, vật liệu xây dựng và công nghiệp nhẹ, đồng thời quốc gia này cũng đang đẩy mạnh nhập khẩu máy móc, thiết bị và công nghệ.

Về nông nghiệp, Ukraine có lợi thế về diện tích và tài nguyên nhưng lại đang thiếu thiết bị, công nghệ sau thu hoạch cũng như năng lực chế biến sâu.

Về thương mại và phân phối, thị trường nội địa đang phục hồi nhưng hệ thống phân phối và chuỗi cung ứng còn nhiều gián đoạn.

Ông Chại cũng thông tin, theo đánh giá mới nhất của Chính phủ Ukraine, Ngân hàng Thế giới và các đối tác quốc tế, tổng nhu cầu tái thiết ước tính đạt khoảng gần 600 tỷ USD trong vòng 10 năm tới, tương đương gần 3 lần GDP của Ukraine, điều này cho thấy quy mô tái thiết là rất lớn và mang tính dài hạn.

Mặt khác, việc tái thiết của quốc gia Đông Âu này không dừng lại ở việc khôi phục những gì bị ảnh hưởng, mà là tái cấu trúc toàn bộ nền kinh tế theo hướng hiện đại, gắn với tiêu chuẩn của EU.

Điều này đồng nghĩa với việc Ukraine không chỉ có nhu cầu xây dựng mà còn có nhu cầu lớn về công nghệ, thiết bị và mô hình sản xuất mới. “Đây chính là cơ hội cho các doanh nghiệp quốc tế tham gia ngay từ giai đoạn đầu,” ông Chại nhận định.

Hội thảo có sự tham gia đông đảo của doanh nghiệp hai nước và các chuyên gia tham dự. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Cơ hội hợp tác của doanh nghiệp Việt Nam

Từ bối cảnh trên, ông Chại cho rằng, trong ngắn hạn, doanh nghiệp Việt Nam có thể đẩy mạnh xuất khẩu các mặt hàng tiêu dùng, thực phẩm và vật tư sản xuất sang Ukraine.

Trong trung hạn, doanh nghiệp có thể tham gia vào các dự án tái thiết (đặc biệt là các dự án có sự góp mặt của EU, Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Tái thiết và Phát triển châu Âu), thông qua việc cung cấp thiết bị, dịch vụ hoặc công nghệ.

Trong dài hạn, tiềm năng đến từ hợp tác lĩnh vực nông nghiệp và chế biến nông sản, doanh nghiệp hai nước có thể phát triển thành chuỗi giá trị chung. Đồng thời, doanh nghiệp Việt Nam có thể hoàn toàn xem xét đầu tư thiết lập cơ sở sản xuất, trung tâm phân phối hoặc hệ thống logistics tại Ukraine.

Trao đổi rõ hơn về những lĩnh vực hợp tác, chia sẻ với Mekong ASEAN, Tham tán thương mại Hoàng Đình Chại cho rằng, doanh nghiệp Việt có thể mở rộng hợp tác với doanh nghiệp Ukraine trên một số lĩnh vực như nông nghiệp, công nghiệp, hạ tầng, logistics, năng lượng…

Trong lĩnh vực công nghiệp và hạ tầng, hiện Ukraine có nhu cầu rất lớn về thiết bị, vật liệu, công nghệ. “Đây là lĩnh vực mang lại giá trị cao, nhưng đi kèm với đó là rủi ro về pháp lý, chi phí và biến động chính sách,” ông Chại phân tích.

Về nông nghiệp, doanh nghiệp hai nước có tính bổ trợ cho nhau. Ukraine có thế mạnh về tài nguyên và quy mô sản xuất, trong khi Việt Nam có kinh nghiệm về chế biến và xuất khẩu. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý đến các quy định về đất đai, tiêu chuẩn kỹ thuật và các yêu cầu ngày càng tiệm cận tiêu chuẩn của EU.

Đối với dịch vụ và logistics, đây là lĩnh vực có tính linh hoạt cao, rủi ro thấp hơn và phù hợp với các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Tuy nhiên, yêu cầu về tiêu chuẩn, đặc biệt là tiêu chuẩn EU và quy định dữ liệu vẫn là yếu tố cần được doanh nghiệp chuẩn bị ngay từ đầu.

Trong lĩnh vực năng lượng và đào tạo nguồn nhân lực, chi phí đầu tư ban đầu có thể không quá lớn, nhưng yêu cầu cao về uy tín, tiêu chuẩn kỹ thuật và khả năng hợp tác quốc tế.

Việt Nam là quốc gia có thế mạnh về chế biến và xuất khẩu các sản phẩm nông nghiệp. Ảnh minh họa. Nguồn: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Đối với hàng tiêu dùng, nhu cầu thị trường Ukraine đang phục hồi khá rõ, đây là cơ hội thuận lợi cho doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, doanh nghiệp sẽ cần tính toán kỹ chi phí logistics và biến động nhu cầu trong ngắn hạn.

Trong lĩnh vực đầu tư tiêu dùng và bán lẻ, biên lợi nhuận có thể không cao, nhưng lĩnh vực này giúp doanh nghiệp thiết lập sự hiện diện lâu dài và xây dựng thị trường một cách bền vững.

“Có thể thấy rằng, mỗi lĩnh vực đều có cơ hội đi kèm với những yêu cầu và mức độ rủi ro khác nhau. Điều quan trọng là doanh nghiệp cần lựa chọn đúng lĩnh vực đáp ứng với năng lực của mình và có cách tiếp cận phù hợp ngay từ đầu,” ông Chại nhấn mạnh.

Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi tham gia thị trường Ukraine

Theo Tham tán Hoàng Đình Chại, doanh nghiệp sẽ cần lưu ý tới việc kiểm tra đối tác và tình trạng pháp lý; tuân thủ quy định thanh toán, đặc biệt trong sử dụng tài khoản ngân hàng quốc tế IBAN; đồng thời tính toán kỹ chi phí logistics.

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần tính đến yếu tố bảo hiểm rủi ro, biến động thị trường và các yêu cầu ngày càng cao về tính minh bạch, tiêu chuẩn trong bối cảnh Ukraine hội nhập sâu với EU.

"Tiếp cận thị trường Ukraine trong giai đoạn hiện nay không chỉ là câu chuyện cơ hội, mà là vấn đề lựa chọn chiến lược đúng đắn,” ông Chại nhận định.

Trong khi đó, Phó Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương Nguyễn Việt San cho rằng, để chuyển hóa tiềm năng thành kết quả cụ thể, doanh nghiệp hai nước cần lưu ý một số điểm then chốt.

Trước hết, doanh nghiệp cần tiếp cận thị trường với tầm nhìn trung và dài hạn, trên cơ sở nghiên cứu kỹ nhu cầu của đối tác, các điều kiện thị trường, yêu cầu kỹ thuật, khuôn khổ pháp lý cũng như tính khả thi trong tổ chức thực hiện.

Việc lựa chọn đối tác uy tín, có năng lực và am hiểu thị trường là yếu tố đặc biệt quan trọng. Doanh nghiệp cũng cần chú trọng các tiêu chuẩn chất lượng, logistics, truy xuất nguồn gốc và quản trị rủi ro. Đây là những yếu tố ngày càng đóng vai trò quyết định trong hợp tác quốc tế.

"Bộ Công Thương luôn coi trọng việc thúc đẩy hợp tác kinh tế – thương mại với Ukraine trên cơ sở thực chất, hiệu quả và hài hòa lợi ích các bên. Tôi kỳ vọng thông qua các hoạt động kết nối như hội thảo hôm nay, cùng với việc tăng cường trao đổi thông tin, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường và thúc đẩy các cơ chế phối hợp phù hợp, sẽ tạo điều kiện thuận lợi để cộng đồng doanh nghiệp hai nước mở rộng hợp tác trong thời gian tới,” ông San chia sẻ tại sự kiện.

Thời gian tới, Thương vụ Việt Nam tại Ukraine cũng sẽ tiếp tục kết nối đối tác, cung cấp thông tin thị trường, xác minh doanh nghiệp, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp Việt mở rộng thị trường; đồng thời khuyến khích doanh nghiệp trao đổi với Thương vụ trước khi triển khai hợp tác, đầu tư để tránh rủi ro.

"Thương vụ sẵn sàng đồng hành, hỗ trợ kết nối và làm cầu nối để các cơ hội hôm nay sớm trở thành những hợp tác cụ thể trong thời gian tới,” ông Chại chia sẻ với Mekong ASEAN.