Những chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 1/2026

Từ tháng 1/2026, nhiều chính sách mới có hiệu lực như tăng mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động; quy định về đối tượng, thời hạn miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp; thống nhất sử dụng bộ sách giáo khoa trên toàn quốc;...

Khu đất thực hiện Dự án Trung tâm Thương mại AEON Hải Dương nằm trên địa bàn xã Liên Hồng và phường Thạch Khôi (thành phố Hải Dương).

Bổ sung ba trường hợp Nhà nước thu hồi đất có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.Ảnh: Thanh Lâm/Mekong ASEAN.

Thu nhập dưới 15,5 triệu đồng/tháng chưa phải nộp thuế thu nhập cá nhân

Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, đánh dấu bước điều chỉnh quan trọng trong chính sách thuế, qua đó giúp giảm gánh nặng cho hàng chục triệu người có thu nhập từ tiền lương, tiền công.

Luật sửa đổi cũng quy định các nội dung liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú sẽ được áp dụng ngay từ kỳ tính thuế năm 2026, tức là từ ngày 1/1/2026.

Một trong những điểm đáng chú ý của Luật sửa đổi này là việc nâng mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế và người phụ thuộc.

Theo quy định mới, mức giảm trừ đối với người nộp thuế tăng từ 11 triệu đồng lên 15,5 triệu đồng/tháng, tương đương 186 triệu đồng/năm và mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc tăng từ 4 triệu đồng lên 6,2 triệu đồng/tháng.

Với mức giảm trừ gia cảnh mới, cá nhân không có người phụ thuộc có thu nhập dưới 15,5 triệu đồng/tháng (sau khi trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc) sẽ được miễn thuế thu nhập cá nhân kể từ năm 2026.

Luật Thuế Thu nhập cá nhân sửa đổi cũng mở rộng các khoản được giảm trừ, bao gồm các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo và các khoản chi cho y tế, giáo dục - đào tạo của người nộp thuế và người phụ thuộc. Các khoản chi này phải đáp ứng đầy đủ điều kiện về hoá đơn, chứng từ theo quy định và không được chi trả từ các nguồn khác.

Một điểm thay đổi đáng chú ý khác là việc thu gọn biểu thuế lũy tiến từng phần từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, đồng thời nới rộng khoảng cách giữa các bậc thuế. Các mức thuế suất lần lượt là 5%, 10%, 20%, 30% và 35%. Mức thuế suất 5% áp dụng cho thu nhập tính thuế đến 10 triệu đồng/tháng. Mức cao nhất 35% áp dụng cho phần thu nhập vượt 100 triệu đồng/tháng.

Tăng lương tối thiểu vùng

Chính phủ ban hành Nghị định số 293/2025/NĐ-CP ngày 10/11/2025, quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động, chính sách này có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, thay thế Nghị định số 74/2024/NĐ-CP.

Theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP, mức lương tối thiểu tháng tại 4 vùng được quy định như sau: Vùng I: tăng 350.000 đồng, từ 4.960.000 đồng/tháng lên 5.310.000 đồng/tháng; Vùng II: tăng 320.000 đồng, từ 4.410.000 đồng/tháng lên 4.730.000 đồng/tháng; Vùng III: tăng 280.000 đồng từ 3.860 đồng/tháng lên 4.140.000 đồng/tháng; Vùng IV: tăng 250.000 đồng từ 3.450.000 đồng/tháng lên 3.700.000 đồng/tháng.

Mức lương tối thiểu theo giờ tại vùng I tăng từ 23.800 đồng/giờ lên 25.500 đồng/giờ, vùng II từ 21.200 đồng/giờ lên 22.700 đồng/giờ, vùng III từ 18.600 đồng/giờ lên 20.000 đồng/giờ, vùng IV từ 16.600 đồng/giờ lên 17.800 đồng/giờ.

Như vậy, mức lương tối thiểu nêu trên tăng từ 250.000 đồng - 350.000 đồng/tháng (tương ứng tỷ lệ bình quân 7,2%) so với mức lương tối thiểu hiện hành quy định tại Nghị định 74/2024/NĐ-CP.

Quy định đối tượng, thời hạn miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp

Nghị định số 292/2025/NĐ-CP quy định về đối tượng được miễn thuế, hạng đất tính thuế, thời hạn miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.

Cụ thể, miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đối với toàn bộ diện tích đất nông nghiệp phục vụ nghiên cứu, sản xuất thử nghiệm; diện tích đất trồng cây hằng năm theo quy định của pháp luật về đất đai; diện tích đất làm muối.

Miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đối với toàn bộ diện tích đất nông nghiệp được Nhà nước giao hoặc công nhận quyền sử dụng đất cho hộ nghèo…

Thời hạn miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp quy định tại Nghị định này được thực hiện từ ngày 1/1/2026 đến hết ngày 31/12/2030.

Bổ sung 3 trường hợp Nhà nước thu hồi đất

Nghị quyết về một số cơ chế tháo gỡ khó khăn trong thực hiện Luật Đất đai, có hiệu lực từ 1/1/2026, quy định Nhà nước bổ sung 3 trường hợp thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội.

Cụ thể, Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án khu thương mại tự do hoặc dự án trong trung tâm tài chính quốc tế. Trường hợp thứ hai là dự án mà chủ đầu tư đã thỏa thuận được trên 75% diện tích và hơn 75% số người có đất; phần diện tích còn lại sẽ do HĐND cấp tỉnh xem xét, quyết định thu hồi để giao cho chủ đầu tư. Trường hợp thứ ba là thu hồi đất để tạo quỹ đất thanh toán theo hợp đồng BT, cho thuê đất và tiếp tục sản xuất, kinh doanh.

Nghị quyết cũng quy định bảng giá đất và hệ số điều chỉnh được sử dụng làm căn cứ bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Theo đó, bảng giá đất được xây dựng theo loại đất, vị trí và khu vực, do HĐND cấp tỉnh quyết định và áp dụng từ 1/1/2026; bảng giá này được sửa đổi, bổ sung khi cần thiết. Trước đây, việc bồi thường căn cứ vào giá đất cụ thể do UBND cấp tỉnh quyết định tại thời điểm phê duyệt phương án bồi thường, tái định cư.

Một nội dung khác là cho phép người dân khi chuyển mục đích sử dụng từ đất ao vườn, đất nông nghiệp sang đất ở trong hạn mức chỉ phải nộp 30-50% phần chênh lệch giá đất, thay vì 100% như quy định hiện hành, nhằm giảm gánh nặng tài chính cho người có nhu cầu chuyển sang đất ở.

Bỏ thuế khoán với hộ kinh doanh

Căn cứ Nghị quyết 198 về hỗ trợ thuế, phí, lệ phí có quy định chấm dứt việc thu, nộp lệ phí môn bài, từ ngày 1/1/2026, chính sách thuế khoán chính thức chấm dứt. Toàn bộ hộ kinh doanh được quản lý theo cơ chế tự kê khai doanh thu và được phân loại thành ba nhóm để áp dụng nghĩa vụ thuế và chứng từ.

Theo quy định phân loại hộ kinh doanh theo doanh thu, nhóm 1 gồm các hộ có doanh thu không quá 200 triệu đồng/năm thuộc diện không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Do không phát sinh nghĩa vụ thuế, nhóm này không bắt buộc sử dụng hoá đơn điện tử. Tuy nhiên, Nghị quyết 198 khuyến khích hộ kinh doanh áp dụng hoá đơn điện tử có mã của cơ quan thuế trong hoạt động bán hàng hoá, cung cấp dịch vụ nhằm phục vụ việc xác định doanh thu và nâng cao tính minh bạch trong kinh doanh.

Nhóm 2, gồm các hộ có doanh thu trên 200 triệu đồng đến 3 tỷ đồng/năm, thực hiện nộp thuế theo phương pháp trực tiếp và kê khai theo quý.

Theo lộ trình triển khai hoá đơn điện tử đối với hộ kinh doanh bán lẻ, những trường hợp có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm và bán trực tiếp cho người tiêu dùng bắt buộc phải sử dụng hoá đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền để ghi nhận doanh thu theo từng giao dịch và truyền dữ liệu cho cơ quan thuế. Đối với các hộ có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm, việc sử dụng hoá đơn điện tử được khuyến khích nhưng không bắt buộc.

Nhóm 3, gồm các hộ có doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm, theo mô hình quản lý mới sẽ áp dụng chế độ hoá đơn, chứng từ tương tự doanh nghiệp nhỏ. Do đó, việc sử dụng hoá đơn điện tử là yêu cầu bắt buộc, trong đó hộ kinh doanh được lựa chọn hình thức hoá đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hoá đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, nếu có hoạt động bán hàng trực tiếp cho cá nhân.

Quy định bộ sách giáo khoa sử dụng thống nhất toàn quốc

Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định lựa chọn bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống" của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam làm sách giáo khoa thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027. Quyết định có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, bộ sách này đáp ứng đầy đủ các tiêu chí lựa chọn: Có đủ tất cả môn học ở cả 3 cấp học; chất lượng khoa học - sư phạm được khẳng định qua quá trình triển khai rộng rãi tại 34 tỉnh, thành; tính ổn định và khả năng cung ứng cao trên toàn quốc. Ngoài ra, việc sử dụng bộ sách đã quen thuộc cũng giúp hạn chế tối đa xáo trộn đối với giáo viên, học sinh và phụ huynh.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, việc áp dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất sẽ góp phần bảo đảm cơ hội tiếp cận tri thức bình đẳng giữa các vùng miền; kiến thức được xây dựng xuyên suốt từ lớp 1 đến lớp 12 giúp giảm rủi ro đứt gãy khi học sinh chuyển trường - nhất là ở vùng khó khăn, gia đình lao động di cư.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, lộ trình tiến tới miễn phí sách giáo khoa vào năm 2030, giảm chi phí học tập thường xuyên cho học sinh và gia đình.