Hội thảo "Chuẩn mực đạo đức, văn hóa kinh doanh gắn với bản sắc văn hóa dân tộc và tiếp cận được tinh hoa văn hóa kinh doanh thế giới". Ảnh: Thảo Ngân - Mekong ASEAN.

Chiều 1/12 tại Hà Nội, Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam (VICAST) thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tổ chức Hội thảo "Chuẩn mực đạo đức, văn hóa kinh doanh gắn với bản sắc văn hóa dân tộc và tiếp cận được tinh hoa văn hóa kinh doanh thế giới", nhằm góp ý và đề xuất các giải pháp hoàn thiện chuẩn mực đạo đức, văn hóa kinh doanh của doanh nghiệp Việt, nâng cao năng lực quản trị và tăng khả năng hội nhập của doanh nghiệp.

Chuẩn hóa đạo đức và văn hóa kinh doanh cho doanh nghiệp Việt

Phát biểu khai mạc hội thảo, Thứ trưởng Thường trực Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) Lê Hải Bình cho biết, Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đã tạo động lực lớn cho cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời đặt ra yêu cầu triển khai các giải pháp cụ thể để Nghị quyết sớm đi vào cuộc sống.

Một nhiệm vụ then chốt là xây dựng bộ chuẩn mực đạo đức doanh nghiệp và doanh nhân - những chuẩn mực mang bản sắc văn hoá Việt Nam, đồng thời tiếp thu tinh hoa văn hoá kinh doanh quốc tế. Theo Thứ trưởng, văn hoá kinh doanh của Việt Nam có nền tảng giá trị sâu sắc từ cha ông như tinh thần vượt khó, tư duy thị trường hay chí hướng làm thương nghiệp, nhưng vẫn còn những hạn chế cần khắc phục.

Thứ trưởng Thường trực Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) Lê Hải Bình phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Thảo Ngân - Mekong ASEAN.

Thứ trưởng cũng đặt ra câu hỏi: Làm thế nào để bộ khung chuẩn mực đạo đức và văn hoá kinh doanh trở thành công cụ thực chất trong đời sống và làm sao để doanh nghiệp, doanh nhân và cả hộ kinh doanh nhìn thấy lợi ích khi thực hành?

Để đạt được điều đó, cần xác định rõ những nội dung cốt lõi của bộ chuẩn mực: Đâu là giá trị Việt Nam, đâu là kinh nghiệm cần học hỏi, và khung tiêu chí phải thiết kế ra sao cho phù hợp. Ông Lê Hải Bình khẳng định mục tiêu của bộ chuẩn mực là để bất kỳ ai nhìn vào cũng mong muốn tự giác áp dụng.

Văn hoá kinh doanh, theo Thứ trưởng, không chỉ là tạo ra việc làm hay giá trị kinh tế, mà còn góp phần xây dựng môi trường văn hoá và môi trường kinh doanh lành mạnh, đặc biệt, đó là tinh thần trách nhiệm xã hội, sẵn sàng chung tay với cộng đồng khi đất nước gặp thiên tai, thể hiện rõ trong các đợt bão lũ vừa qua.

Đại diện cho đơn vị nghiên cứu, xây dựng bộ khung chỉ số trên, PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương, Viện trưởng Viện Văn hoá, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch cho biết, bộ khung Chuẩn mực đạo đức, văn hoá kinh doanh này được xây dựng trên nền tảng bản sắc văn hoá dân tộc, tiếp cận chọn lọc tinh hoa quốc tế, với bốn cấu phần: Chuẩn mực đạo đức - Văn hoá kinh doanh - Bản sắc dân tộc - Tiếp cận tinh hoa quốc tế.

PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương, Viện trưởng Viện Văn hoá, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch thông tin nội dung đề án "Chuẩn mực đạo đức, văn hóa kinh doanh gắn với bản sắc văn hóa dân tộc và tiếp cận được tinh hoa văn hóa kinh doanh thế giới". Ảnh: Thảo Ngân - Mekong ASEAN.

Bộ khung là nền tảng để phát triển Khung chỉ số Chuẩn mực đạo đức và văn hoá kinh doanh, hướng tới chuẩn hoá hành vi kinh doanh, nâng cao quản trị, củng cố niềm tin xã hội và tăng năng lực hội nhập của doanh nghiệp Việt Nam. Trong lộ trình tiếp theo, các chuẩn mực và chỉ số này sẽ trở thành công cụ đo lường mức độ thực hành đạo đức - văn hoá kinh doanh, áp dụng phù hợp cho từng loại hình doanh nghiệp.

Kiến nghị làm rõ bản sắc chung của doanh nghiệp Việt

Đóng góp ý kiến hoàn thiện bộ khung chuẩn mực đạo đức, văn hoá kinh doanh, bà Mai Thị Lan Anh, Giám đốc Truyền thông Tập đoàn FPT đề xuất đơn vị thực hiện tiếp tục chuẩn hoá, ngắn gọn cách thức diễn đạt của các chỉ số theo hướng dễ nhớ, dễ triển khai để doanh nghiệp hiểu rõ bản chất các chỉ số.

Bà Mai Thị Lan Anh, Giám đốc Truyền thông Tập đoàn FPT đóng góp ý kiến tại hội thảo. Ảnh: Thảo Ngân - Mekong ASEAN.

Đồng thời làm rõ cơ chế phân tầng áp dụng với các doanh nghiệp như doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh để phù hợp với nguồn lực của doanh nghiệp. Sớm tích hợp chuyển đổi số vào vận hành và đo lường chuẩn mực để doanh nghiệp biết được mình có đạt chuẩn mực hay không.

Cho rằng doanh nghiệp mỗi quốc gia đều sở hữu một “thương hiệu mềm” được định hình từ phong cách làm việc và chuẩn mực ứng xử trong kinh doanh, bà Bùi Việt Hà, Giám đốc Đối ngoại và Quan hệ công chúng Tập đoàn Yeah1 nêu những đặc trưng rất dễ nhận diện ở các đối tác quốc tế: người Đức nổi bật với tính đúng giờ và kỷ luật; người Hàn Quốc coi trọng thứ bậc và lễ nghi tôn ti… Chính những hành vi lặp lại này tạo nên dấu ấn văn hóa riêng và "thương hiệu mềm" của từng dân tộc trên thương trường.

Theo bà Hà, Việt Nam cũng đang xây dựng “thương hiệu mềm” của mình, nhưng vẫn tồn tại những thói quen chưa tích cực, chẳng hạn như “giờ cao su”, điều này vô tình trở thành một dấu ấn không tốt khi doanh nghiệp Việt tiếp xúc với đối tác quốc tế. Bà Hà trăn trở về giải pháp để loại bỏ biểu hiện này trong quá trình nâng cao hình ảnh doanh nghiệp Việt trên trường quốc tế.

Dù vậy, doanh nghiệp Việt Nam cũng sở hữu nhiều giá trị văn hóa tốt đẹp có thể trở thành nền tảng xây dựng thương hiệu quốc gia như nhiều doanh nghiệp tư nhân tại TP HCM vẫn duy trì nghi thức chào cờ đầu tuần, thể hiện tinh thần tôn trọng truyền thống hay văn hóa sẻ chia, được thể hiện rõ trong các hoạt động hướng về cộng đồng và sự chung tay hỗ trợ đồng bào vùng thiên tai, bão lũ, bà Hà nói.

Từ các dẫn chứng trên, đại diện Yeah1 đặt vấn đề về việc hoàn thiện Bộ chỉ số chuẩn mực đạo đức - văn hoá kinh doanh, trong đó làm rõ câu hỏi quan trọng: Ngoài bản sắc riêng của từng doanh nghiệp, đâu là “bản sắc chung” của doanh nghiệp Việt Nam - một đặc trưng mà chỉ cần vài giây có thể nhận ra đó là phong cách của người Việt Nam, văn hoá Việt Nam, hướng tới xây dựng "thương hiệu mềm" của doanh nghiệp Việt?

Tại hội thảo, nhiều doanh nghiệp đề xuất rằng bộ khung chuẩn mực cần được xây dựng theo hướng đơn giản, rõ ràng và dễ áp dụng, để doanh nghiệp triển khai thuận lợi ngay từ đầu, thay vì trở thành một yêu cầu bổ sung làm tăng áp lực trong quá trình phát triển. Các ý kiến cũng đề nghị có hướng dẫn chi tiết hơn và làm rõ mối quan hệ giữa bộ chỉ số chuẩn mực với văn hoá doanh nghiệp hiện có, đặc biệt là cách hai yếu tố này tác động và hỗ trợ lẫn nhau trong thực tiễn.