Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn báo cáo tại phiên họp - Ảnh: VGP

Phát biểu tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 5/2026 sáng 3/6, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, trong bối cảnh thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, đặc biệt là tác động từ xung đột tại Trung Đông, nhưng dưới sự chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, tình hình kinh tế-xã hội tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực.

Chỉ số sản xuất công nghiệp tháng 5 ước tăng hơn 8,7% so với cùng kỳ. Tính chung 5 tháng, chỉ số này tăng hơn 9%, cao nhất trong cùng kỳ từ năm 2021, trong đó chế biến, chế tạo tăng gần 9,5%.

Một điểm sáng nữa trong bức tranh kinh tế là tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 5 tháng tăng hơn 11%, cao nhất từ năm 2024 đến nay. Khách quốc tế đạt gần 11 triệu lượt, cao nhất từ trước đến nay, tăng gần 15%. Sản xuất nông nghiệp duy trì đà tăng khá.

"Tuy nhiên, cần lưu ý ảnh hưởng của El Nino, thời tiết cực đoan, nắng nóng, hạn mặn, mưa lũ, chi phí phân bón, vật tư nông nghiệp ở mức cao," Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn lưu ý và cho rằng cần tiếp tục tập trung vào lĩnh vực công nghiệp, tiêu dùng, nông nghiệp để khai thác cho tăng trưởng.

Về lạm phát và nguồn cung xăng dầu, điện, chỉ số giá tiêu dùng tháng 5 tăng 0,3% so với tháng trước, thấp nhất trong 3 tháng gần đây. Tuy nhiên, tháng 5 tăng 5,6% so với cùng kỳ, bình quân 5 tháng tăng 4,31%.

Giá xăng dầu trong nước được điều hành ở mức thấp so với khu vực, giúp ổn định giá cả. Nguồn cung xăng dầu đến hết tháng 5 cơ bản đáp ứng nhu cầu.

Song, Bộ Tài chính khuyến nghị việc điều chỉnh giá điện, giáo dục, y tế trong năm 2026 cần tính toán kỹ lưỡng để tránh tác động cộng hưởng lên mặt bằng giá. Đồng thời, cần tăng cường quản lý giá cả, không để tăng giá đột biến trong mùa cao điểm, mưa bão.

Bộ Tài chính kiến nghị Bộ Công Thương làm việc với các tập đoàn liên quan để rà soát lại, nâng kế hoạch sản lượng sản xuất và khai thác; chủ động các kịch bản điều tiết nguồn điện, không để thiếu điện cho sản xuất và cho tăng trưởng 2 con số.

Kiên định mục tiêu phấn đấu tăng trưởng 2 con số

Bám sát quan điểm tại Kết luận số 18-KL/TW là "vượt qua khó khăn của năm 2026, bứt phá trong giai đoạn 2027-2030", Bộ Tài chính kiến nghị nguyên tắc điều hành thời gian tới là kiên định mục tiêu phấn đấu tăng trưởng 2 con số, đồng thời theo dõi chặt để kiểm soát lạm phát, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô.

Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đề xuất một số nhiệm vụ trọng tâm. Bộ sẽ trình Chính phủ gia hạn nộp thuế và tiền thuê đất, để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Bộ đề xuất Chính phủ chỉ đạo các Bộ, địa phương đẩy nhanh giải ngân đầu tư công gắn với nâng cao hiệu quả đầu tư công, đặc biệt 12 bộ, địa phương đang giải ngân thấp, chưa giải ngân và các dự án trọng điểm.

Bộ Xây dựng chủ trì rà soát, kiến nghị biện pháp giải quyết dứt điểm vấn đề nguồn cung và giá vật liệu xây dựng theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, kiên quyết xử lý các trường hợp gây cản trở, cục bộ, găm hàng để tăng giá trục lợi; triển khai cơ chế điều phối liên vùng về vật liệu xây dựng cho các dự án trọng điểm.

Về chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước điều hành bảo đảm ổn định lãi suất, bảo đảm thanh khoản; chỉ đạo các ngân hàng thương mại đẩy mạnh tiết giảm chi phí hoạt động, tạo dư địa giảm thực chất lãi suất cho vay; kiểm soát chặt dòng ngoại tệ và nợ xấu; theo dõi sát cán cân thanh toán hằng tháng.

Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước phối hợp chặt chẽ để bảo đảm thanh khoản cho thị trường trái phiếu Chính phủ và sửa đổi quy định hướng tới nâng hạng thị trường chứng khoán theo chuẩn mực quốc tế.

Về sản xuất kinh doanh và xuất nhập khẩu, từng bộ, địa phương, tập đoàn, doanh nghiệp Nhà nước bám sát kịch bản, xác định rõ dư địa để thúc đẩy tăng trưởng, đặc biệt là 22 địa phương có sản xuất công nghiệp thấp hơn kịch bản.

Bộ Công Thương bảo đảm nguồn cung xăng dầu, điện cho tăng trưởng, xúc tiến thương mại theo từng ngành hàng, thị trường và theo dõi sát để xử lý vấn đề nhập siêu. Thúc đẩy tiêu dùng gắn với nâng cao hiệu quả đóng góp của thị trường trong nước vào tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng xanh, bền vững, tạo thị trường hàng hóa cho các doanh nghiệp trong nước.

Đối với việc điều hành giá cả, Bộ Công Thương, các bộ, cơ quan, địa phương phối hợp làm tốt công tác quản lý giá cả, thị trường, điều tiết cung-cầu; xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, trục lợi, tăng giá bất thường, bảo đảm kiểm soát theo kịch bản đề ra. Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Công Thương đánh giá kỹ lộ trình tăng giá dịch vụ y tế, giáo dục, giá điện gắn với kịch bản lạm phát.

Đồng thời, Bộ Tài chính kiến nghị các bộ, cơ quan tập trung các nhiệm vụ tại Kết luận số 18 có thời hạn trong quý II, nhất là tháo gỡ vướng mắc cho chính quyền địa phương 2 cấp, xử lý các dự án tồn đọng, tài sản công dôi dư, phát triển thị trường tài chính, tín dụng, thị trường vốn.