Thảo luận tại tổ 1 (Đoàn Hà Nội) về dự án Luật Đầu tư (sửa đổi) chiều ngày 11/11, các đại biểu đều nhất trí với sự cần thiết của việc ban hành Luật, đồng thời đánh giá cao nỗ lực và tinh thần đổi mới của cơ quan soạn thảo trong việc thể chế hoá các chủ trương của Đảng nhằm cải thiện thủ tục đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.
Về thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư, quy định trong dự thảo Luật theo hướng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Những dự án trước đây thuộc thẩm quyền Quốc hội nay giao Chính phủ; của Chính phủ nay giao Thủ tướng và của UBND tỉnh giao chủ tịch UBND tỉnh.
Đại biểu Trần Việt Anh tán thành với việc phân cấp phân quyền này, giúp tăng tính chủ động, rút ngắn thời gian phê duyệt dự án. Tuy nhiên ông cho rằng cần có cơ chế kiểm soát để đảm bảo tính minh bạch, rõ ràng, tránh lạm quyền.
Cùng quan điểm, đại biểu Hoàng Văn Cường đồng tình với việc hạ thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư, song phải có cơ chế kiểm soát quyền lực đi kèm với phân cấp, phân quyền.
“Phải công khai, minh bạch quá trình cấp thủ tục đầu tư để đảm bảo công bằng cho các nhà đầu tư,” ông Cường nói.
 |
| Đại biểu Hoàng Văn Cường. Ảnh: Đinh Nhung/Mekong ASEAN |
Về các ngành nghề kinh doanh có điều kiện, dự thảo Luật đã liệt kê danh mục cụ thể các ngành nghề kinh doanh có điều kiện; theo ông Cường điều này là cần thiết để kiểm soát chất lượng. Tuy nhiên vị đại biểu cho rằng phải phân định rõ ràng giữa hai trường hợp: Kinh doanh khi đủ điều kiện và phải xin giấy phép kinh doanh dù đã đủ điều kiện. “Trong dự thảo Luật có ghi về các giấy phép kinh doanh, giấy xác nhận kinh doanh, giấy công nhận, đây đều là ‘giấy phép con’,” ông Cường nói.
Đại biểu cho biết, ông ủng hộ việc mở rộng các ngành nghề kinh doanh có điều kiện để đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng, nhưng phải chia thành hai nhóm rõ ràng. Một nhóm là phải xin phép trước khi hành nghề, thuộc lĩnh vực an ninh quốc phòng, ảnh hưởng đến sức khoẻ; còn lại tất cả các ngành nghề khác thì người kinh doanh chỉ cần tuân thủ điều kiện rồi thông báo với cơ quan quản lý và cơ quan quản lý sẽ tiến hành hậu kiểm. “Phần lớn các ngành còn lại nên theo cơ chế hậu kiểm, như kinh doanh bất động sản, kinh doanh bia rượu, dịch vụ khai báo hải quan...”, đại biểu nêu ý kiến.
Chiều ngược lại, theo ông Cường, một số ngành nghề đáng ra phải nằm trong danh sách kinh doanh có điều kiện nhưng lại bị gạt ra, như dịch vụ kê khai thuế. Theo ông, hiện các hộ kinh doanh đều phải kê khai thuế nên dịch vụ này phát triển rất mạnh. Người kê khai thuế phải ký hồ sơ, phải thay mặt người kinh doanh chịu trách nhiệm về tính chính xác của thuế nên phải có sự kiểm tra.
Cân nhắc quy định về thủ tục đầu tư dự án đặc biệt
 |
| Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà. Ảnh: Đinh Nhung/Mekong ASEAN |
Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà quan tâm đến quy định về thủ tục đầu tư dự án đặc biệt. Ông bày tỏ sự đồng tình với mong muốn của cơ quan soạn thảo là tạo ra cơ chế đột phá rút ngắn thủ tục cho nhà đầu tư. Tuy nhiên việc các dự án này không phải thực hiện nhiều thủ tục pháp lý cốt lõi như đánh giá tác động môi trường, cấp giấy phép xây dựng và các thủ tục về phòng cháy chữa cháy khiến đại biểu băn khoăn vì có thể xung đột với quy định tại các luật chuyên ngành là Luật Bảo vệ môi trường, Luật Xây dựng, Luật phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ.
Theo đại biểu, việc thay thế vai trò thẩm định của Nhà nước bằng báo cáo kết quả thẩm tra của đơn vị tư nhân có thể làm giảm hiệu quả quản lý của Nhà nước, đặc biệt đối với các yếu tố quan trọng là an toàn kết cấu công trình xây dựng, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường. Vì vậy ông đề xuất xem xét lại sự cần thiết của quy định thủ tục đầu tư dự án đặc biệt; vì việc đẩy nhanh thủ tục nên được thực hiện bằng cải cách quy trình liên thông trong hệ thống chung thay vì tạo ra một cơ chế "miễn dịch" pháp lý.
Nếu giữ lại quy định này, vị đại biểu cho rằng cần thiết kế theo hướng thủ tục đầu tư thực hiện song song với các thủ tục đánh giá tác động môi trường, phòng cháy chữa cháy và áp dụng cơ chế một cửa liên thông tại cơ quan quản lý.
