TCBS: Nhóm doanh nghiệp trở thành động lực chính của tín dụng ngân hàng

Theo TCBS Research, cho vay cá nhân giảm tỷ trọng tại phần lớn ngân hàng được khảo sát trong nửa đầu năm, trong khi tín dụng doanh nghiệp được dự báo tiếp tục dẫn dắt tăng trưởng trong nửa cuối năm 2026.

Ảnh minh họa

Báo cáo cập nhật ngành ngân hàng của Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) công bố ngày 9/9 ghi nhận, tín dụng tiếp tục tăng tốc trong quý 2/2026 nhưng có sự phân hóa đáng kể giữa các ngân hàng. Theo TCBS, dòng vốn đang dịch chuyển rõ hơn về phía khách hàng doanh nghiệp, trong đó cho vay kinh doanh bất động sản ghi nhận tốc độ tăng cao nhất.

Tính đến cuối quý 2, dư nợ tín dụng toàn ngành đạt khoảng 15,56 triệu tỷ đồng, tăng 9% so với đầu năm. Riêng quý 2, tín dụng tăng thêm khoảng 811.000 tỷ đồng, tương đương 5,5% so với quý trước và gấp 1,7 lần mức tăng 475.400 tỷ đồng trong quý đầu năm.

Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng giữa các ngân hàng có sự phân hóa lớn, phần nào phản ánh hạn mức tín dụng được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) phân bổ.

Trong nhóm khảo sát, VPBank dẫn đầu về tốc độ tăng trưởng tín dụng sau 6 tháng với 23,2%, tương ứng dư nợ tăng thêm khoảng 223.000 tỷ đồng. HDBank đứng sau với 21,8%, tăng thêm 123.000 tỷ đồng. Techcombank và MB lần lượt ghi nhận mức tăng 15,2% và 13,2%, tương ứng tăng thêm khoảng 125.000 tỷ đồng và 146.000 tỷ đồng.

TCBS cho biết VPBank, HDBank và MB được NHNN cấp hạn mức vượt trội để hỗ trợ tái cơ cấu, tạo thêm dư địa cấp tín dụng cho doanh nghiệp và các dự án lớn.

Ở chiều ngược lại, một số ngân hàng gần như đã sử dụng hết hạn mức tín dụng sau 6 tháng. Khối ngân hàng quốc doanh duy trì mức tăng khoảng 5-5,5%, phù hợp với định hướng điều hành. Saigonbank, Sacombank và Eximbank nằm trong nhóm tăng trưởng thấp hơn mặt bằng chung, lần lượt ở mức 1,1%, 1,5% và 3%.

Theo TCBS, tín dụng nửa cuối năm vẫn có khả năng được đẩy mạnh, song tốc độ tăng sẽ phụ thuộc vào hai yếu tố chính là hạn mức được cấp thêm và khả năng huy động vốn của từng ngân hàng.

Dòng vốn nghiêng về doanh nghiệp, bất động sản tăng nhanh nhất

Báo cáo ghi nhận sự thay đổi cơ cấu tín dụng, theo TCBS, dòng vốn trong quý 2 đang tập trung nhiều hơn vào khu vực doanh nghiệp.

Trong 26 ngân hàng được khảo sát, thương mại - dịch vụ chiếm 39,6% tổng dư nợ, công nghiệp chiếm 22,2%, còn bất động sản và xây dựng chiếm khoảng 11,5%.

Xét về tốc độ tăng trưởng, cho vay kinh doanh bất động sản dẫn đầu với mức tăng 19,8% so với đầu năm, gần gấp đôi mức tăng 10,3% của tổng dư nợ tại cùng nhóm ngân hàng. Tín dụng thương mại - dịch vụ và công nghiệp lần lượt tăng 11,3% và 11,6%.

TCBS nhận định, tín dụng bất động sản vì vậy vẫn là một trong những động lực dẫn dắt tăng trưởng tín dụng.

Tuy nhiên, mức độ tập trung giữa các ngân hàng có sự khác biệt đáng kể. SHB và BVBank đang có tỷ trọng cho vay kinh doanh bất động sản cao nhất, lần lượt chiếm 26,4% và 26,2% tổng dư nợ. Techcombank đứng sau với 22,1%, còn VPBank ở mức 19,4%.

Nguồn: TCBS

Một diễn biến khác là tốc độ mở rộng cho vay bất động sản nhanh nhất lại không nằm ở nhóm ngân hàng đang có tỷ trọng cao.

Tính từ đầu năm, VIB ghi nhận tín dụng kinh doanh bất động sản tăng 57,9%, VPBank tăng 52,6%, MB tăng 38,2% và ACB tăng 31,7%. Xét về lượng vốn tăng thêm, VPBank và MB dẫn đầu với lần lượt khoảng 88.300 tỷ đồng và 46.300 tỷ đồng.

Ngược lại, SHB, BVBank và Techcombank - ba ngân hàng có tỷ trọng cho vay bất động sản thuộc nhóm cao nhất - chỉ ghi nhận mức tăng lần lượt 8,1%, 8,5% và 2,6%.

TCBS cho rằng điều này cho thấy tín dụng bất động sản đang dần lan từ nhóm ngân hàng vốn có mức độ tập trung cao sang những nhà băng khác. Trong 18 ngân hàng còn lại được khảo sát, hầu hết ngân hàng lớn chưa phát sinh dư nợ hoặc mới tham gia 1-2 dự án và cho biết sẵn sàng cấp vốn nếu dự án đáp ứng các tiêu chí cho vay hiện hành.

Ngân hàng giảm dần tỷ trọng cho vay cá nhân

Song song với tín dụng bất động sản, một xu hướng khác được TCBS chỉ ra là sự dịch chuyển từ khách hàng cá nhân sang doanh nghiệp.

Tại 19 ngân hàng có thuyết minh chi tiết, tỷ trọng cho vay cá nhân giảm từ 44,4% vào giữa năm 2024 xuống 39,5% vào cuối quý 2/2026. Riêng 6 tháng đầu năm nay, tỷ trọng này giảm 2,1 điểm phần trăm. Ngược lại, cho vay doanh nghiệp, tổ chức và các khách hàng khác đã chiếm 60,5%.

Trong 20 ngân hàng có số liệu so sánh, 16 ngân hàng ghi nhận tỷ trọng bán lẻ giảm trong nửa đầu năm.

LPBank giảm mạnh nhất, từ 42,4% xuống 36,2%; Sacombank giảm từ 53% xuống 49,2%; VPBank từ 40,5% xuống 37,5%. Tỷ trọng này tại VietinBank và Techcombank cũng lần lượt giảm còn 39% và 39,6%.

Ngay cả một số ngân hàng vốn có thế mạnh bán lẻ cũng đang tăng cho vay doanh nghiệp để duy trì tốc độ tăng trưởng.

Tại VIB, dư nợ khách hàng cá nhân giảm 2% so với đầu năm, trong khi tín dụng doanh nghiệp tăng 17,8%, kéo tỷ trọng bán lẻ từ 69,8% xuống 65,8%. Tại ACB, cho vay cá nhân tăng 5,1%, thấp hơn mức 14,3% của khối doanh nghiệp, khiến tỷ trọng bán lẻ giảm từ 61,9% xuống 59,9%.

Theo tính toán của TCBS, nếu chỉ dựa vào tín dụng bán lẻ, tổng dư nợ của VIB đã giảm khoảng 1,4% trong nửa đầu năm, còn ACB chỉ tăng hơn 3%. Chính tín dụng doanh nghiệp giúp hai ngân hàng đạt mức tăng trưởng tổng dư nợ lần lượt 4% và 8,6%.

TCBS đánh giá cho vay doanh nghiệp sẽ tiếp tục là trụ cột tăng trưởng tín dụng trong nửa cuối năm. Việc đẩy nhanh giải ngân đầu tư công và nhiều dự án lớn bước vào giai đoạn triển khai được kỳ vọng duy trì nhu cầu vốn của khu vực doanh nghiệp.

Ngược lại, thị trường bất động sản được dự báo còn trầm lắng trong nửa cuối năm, khiến nhu cầu vay mua nhà và đầu tư bất động sản của khách hàng cá nhân khó phục hồi nhanh. Vì vậy, tăng trưởng tín dụng có thể tiếp tục nghiêng về các ngân hàng có thế mạnh cho vay doanh nghiệp và quan hệ với các tập đoàn lớn.

Xu hướng này cũng thể hiện ở kỳ hạn tín dụng. Tỷ trọng dư nợ dài hạn toàn ngành đã tăng từ 30% vào quý 1/2025 lên 33,2% vào quý 2/2026, trong khi cho vay ngắn hạn giảm từ 56,9% xuống 52,6%. Riêng 6 tháng đầu năm, dư nợ dài hạn tăng 11,2%, gần gấp đôi mức 6,9% của tín dụng ngắn hạn.

TCBS cho rằng diễn biến trên phản ánh dòng vốn ngày càng tập trung vào các dự án bất động sản và hạ tầng có chu kỳ giải ngân dài, trong khi nhu cầu vốn lưu động và tiêu dùng tăng chậm hơn.

Ngoài tín dụng truyền thống, trái phiếu doanh nghiệp cũng tăng tốc trở lại trong quý 2. Dư trái phiếu doanh nghiệp của toàn ngành đạt khoảng 257.500 tỷ đồng, tăng 42,5% so với quý trước và 46% so với cuối năm 2025, đưa tỷ trọng trong tổng tín dụng từ 1,2% lên 1,7%.

TCBS dự báo kênh này tiếp tục đóng vai trò bổ trợ cho tín dụng trong nửa cuối năm khi nhu cầu vốn của các dự án lớn gia tăng. Tuy nhiên, quy mô trái phiếu doanh nghiệp hiện tập trung vào một số ngân hàng, vì vậy chất lượng tổ chức phát hành và mức độ liên quan tới các chủ đầu tư bất động sản vẫn là yếu tố cần theo dõi.