 |
| Đại biểu Tô Ái Vang "hiến kế" kéo dài tuổi thọ cho nam giới. Ảnh: Media Quốc hội |
Sáng ngày 2/12, thảo luận tại hội trường về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035, đại biểu Tô Ái Vang (Đoàn Cần Thơ) quan tâm đến vấn đề kéo dài tuổi thọ cho nam giới.
Bà dẫn số liệu sơ bộ từ Tổng cục Thống kê năm 2024 cho thấy, thời gian sống khỏe mạnh trung bình của người dân Việt Nam là 65,4 tuổi. Trong đó nam giới có thời gian sống khỏe mạnh khoảng 62,8 tuổi, nữ giới có thời gian sống khỏe mạnh khoảng 68 tuổi. Tuổi thọ trung bình từ lúc sinh là 74,5 tuổi, trong đó nam giới khoảng 72,3 tuổi và nữ giới là 77,3 tuổi. Như vậy có sự chênh lệch khá nhiều, nữ giới sống khỏe mạnh và thọ hơn nam giới khoảng 5 năm.
Theo đại biểu Vang, đây là xu hướng toàn cầu khi số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Tổ chức Điều tra Dân số của Liên Hợp Quốc cũng cho thấy, tuổi thọ trung bình của nam giới thường ngắn hơn nữ giới từ 5 đến 10 năm.
Đại biểu dẫn lý giải từ WHO rằng, có sự biến mất dần nhiễm sắc thể Y từ tiểu quần thể tế bào nam giới dẫn đến sẹo mô tim. Khi nam giới già đi, họ sẽ mất dần nhiễm sắc thể Y trong một số tế bào. Quá trình này diễn ra theo tuổi tác, đặc biệt ở tuổi từ 60 trở lên, làm tăng nguy cơ suy tim và dẫn đến tử vong.
Ngoài ra, theo bà Vang, nam giới cơ bản có nhiều thói quen gây thiệt hại hơn nữ giới như ít quan tâm đến sự chăm sóc của bản thân, hút thuốc, uống rượu, ít tập thể dục... Đặc biệt, họ thường có xu hướng chịu đựng, kìm nén cảm xúc. “Ngay từ khi còn nhỏ, nam giới được dạy về cách định hình hình ảnh của mình là phải tự mình chịu đựng áp lực và nỗi đau, không thể hiện cảm xúc ra bên ngoài. Điều này có hại cho sức khỏe cả về thể chất lẫn tinh thần, làm giảm khả năng miễn dịch của cơ thể và ảnh hưởng lớn đến tuổi thọ,” đại biểu nêu thực tế.
Từ thực tiễn trên, đại biểu Tô Ái Vang đề xuất Chương trình bổ sung chỉ tiêu tăng thời gian sống khoẻ mạnh ở nam trung niên lên 3 năm đến năm 2030, và ít nhất 5 năm đến năm 2035; giảm tỷ lệ tử vong do bệnh không lây nhiễm ở nam giới xuống 30% đến năm 2030 và 50% đến năm 2035.
Đại biểu cũng kiến nghị bổ sung chỉ tiêu chăm sóc sức khoẻ nam giới chuyên biệt, giúp giải quyết các thách thức về thức khoẻ mang tính chất đặc thù, nâng cao hiệu quả phòng bệnh và chất lượng cuộc sống cho nam giới. Bổ sung một dự án về chiến lược sức khỏe nam giới với mục tiêu can thiệp hành vi, truyền thông giới và dịch vụ thân thiện.
“Nếu không vào ở tuổi 70, nam giới sẽ có nhiều biến đổi về sức khỏe và cuộc sống. Đến khi đó, gia đình và xã hội sẽ thiếu đi trụ cột, thiếu sự cân bằng về giới, thiếu sự phát triển bền vững của xã hội vào tuổi trung thọ. Và đây có thể là nguyên nhân dẫn đến sự cô đơn bất bình đẳng của phụ nữ ở tuổi xế chiều,” bà Vang nói.
Thách thức “già trước khi giàu”
 |
| Đại biểu Trần Thị Hiền (Đoàn Ninh Bình). Ảnh: Media Quốc hội |
Để nâng cao sức khoẻ và kéo dài tuổi thọ cho nhân dân, một số đại biểu đề nghị quan tâm đến việc phát triển các cơ sở dưỡng lão. Theo đại biểu Trần Thị Hiền (Đoàn Ninh Bình), Việt Nam đã bước vào giai đoạn già hóa, dự báo đến 2036 trở thành dân số già và đến 2049 là “siêu già”. Đặt bên cạnh mục tiêu đến năm 2045 nước ta trở thành nước thu nhập cao thì có thể thấy thách thức “già trước khi giàu” là rất thực tế.
Trong bối cảnh nguồn lực đầu tư công có hạn, đại biểu Hiền cho rằng đẩy mạnh xã hội hóa, thu hút nguồn lực tư nhân phát triển dịch vụ chăm sóc người cao tuổi là yêu cầu khách quan, cấp thiết và mang tính chiến lược. “Trong quy hoạch ở các địa phương cần quy hoạch quỹ đất sạch dành cho phát triển cơ sở dưỡng lão và có cơ chế, chính sách đột phá về ưu đãi tín dụng, hỗ trợ lãi suất, thuế thu nhập doanh nghiệp trong đầu tư lĩnh vực này,” đại biểu nêu đề xuất.
Đại biểu Nguyễn Văn Mạnh (Đoàn Phú Thọ) nêu rõ, Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị đã xác định nhiều giải pháp để thích ứng với già hóa dân số, trong đó có việc đầu tư phát triển viện lão khoa và bệnh viện đa khoa có chuyên khoa lão khoa. Cụ thể là yêu cầu là mỗi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có ít nhất một bệnh viện tuyến cuối chuyên sâu, một bệnh viện lão khoa hoặc bệnh viện đa khoa có chuyên khoa lão khoa, nhằm chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi được tốt hơn.
Tuy nhiên, đại biểu cho rằng nội dung trên chưa được cụ thể hóa trong Chương trình mục tiêu quốc gia chăm sóc sức khỏe nhân dân. Do đó, ông đề nghị Chính phủ cần cân đối các nguồn vốn đầu tư phát triển đã bố trí trong Chương trình để bố trí cho tiểu dự án nâng cao chất lượng dân số và tiểu dự án thích ứng với già hóa dân số, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. “Trong điều kiện chưa có đủ kinh phí thì lựa chọn thực hiện thí điểm ở một số tỉnh, thành phố để thực hiện theo quy hoạch đã triển khai,” đại biểu góp ý.
