Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 2, chiều ngày 9/11, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế.
Góp ý cụ thể vào việc sửa đổi Luật Khám bệnh, chữa bệnh và Luật Bảo hiểm y tế, đại biểu Nguyễn Khánh Vũ - Đoàn Quảng Trị đề nghị bổ sung quyền được biết trước chi phí phải tự trả.
![]() |
| Đại biểu Nguyễn Khánh Vũ - Đoàn Quảng Trị phát biểu tại hội trường. Ảnh: Media Quốc hội |
Theo ông, luật hiện hành quy định người bệnh có bảo hiểm y tế phải tự trả chi phí ngoài phạm vi được hưởng, nhưng chưa cho họ quyền được biết trước các khoản đó.
Người bệnh mới được thông tin về giá dịch vụ, còn quyền được giải thích các khoản chi trả chỉ phát sinh khi có yêu cầu. Trong khi đó, mức hưởng khác nhau từ 80% đến 100%, lại tùy nơi khám và tỷ lệ thanh toán của một số thuốc, dịch vụ nên người bệnh không thể tự tính phần mình phải trả.
“Thực tiễn, cử tri đã phản ánh có trường hợp người bệnh được chỉ định 8 loại thuốc thì 7 loại thuốc không thuộc danh mục bảo hiểm y tế, phải tự mua. Có tình trạng người bệnh tự mua cả thuốc, vật tư thuộc phạm vi quỹ chi trả. Có trường hợp khám đúng thủ tục vẫn phải nộp thêm ngoài phần chi trả và Bộ Y tế đã phải chấn chỉnh,” ông Vũ nêu vấn đề.
Theo đại biểu, khi không được thông báo trước, người bệnh không biết khoản nào đúng, khoản nào sai và đây là khoảng trống pháp lý, dễ trở thành kẽ hở cho việc lạm thu ở một số cơ sở khám, chữa bệnh.
Với những lý lẽ nêu trên, đại biểu Nguyễn Khánh Vũ đề nghị bổ sung vào dự thảo Luật quy định người bệnh được thông báo trước các khoản chi phí phải tự chi trả ngoài phạm vi được hưởng bảo hiểm y tế khi được chỉ định thuốc, thiết bị y tế, dịch vụ kỹ thuật, trừ trường hợp cấp cứu và giao Chính phủ quy định chi tiết nội dung, hình thức thông báo.
Theo ông, quy định trên không can thiệp vào chuyên môn của thầy thuốc nhưng vẫn đảm bảo người bệnh được biết trước để chủ động lựa chọn dịch vụ phù hợp với điều kiện kinh tế của mình.
Liên quan đến thuốc ngoài danh mục bảo hiểm y tế, đại biểu Nguyễn Khánh Vũ dẫn thêm thông tin, nhiều thầy thuốc rất trăn trở về việc biết có thuốc hiệu quả hơn nhưng chưa thuộc danh mục kê, kê thì người bệnh phải tự trả và không kê thì kết quả điều trị chưa như mong muốn.
Theo Điều 21 Luật Bảo hiểm y tế, quỹ chỉ thanh toán thuốc trong danh mục nên khi được chỉ định thuốc ngoài danh mục, người bệnh phải tự trả cho toàn bộ, kể cả phần quỹ lẽ ra đã chi cho cùng thuốc chỉ định trong danh mục.
Vì vậy, ông Vũ đề xuất trường hợp người bệnh được bác sĩ chỉ định thuốc ngoài danh mục nhưng danh mục có thuốc cùng chỉ định thì Chính phủ quy định quỹ thanh toán theo mức của thuốc trong danh mục, còn người bệnh chỉ trả phần chênh lệch. Như vậy, quỹ không vượt phần người bệnh vốn được hưởng và người bệnh được dùng thuốc tốt hơn để đảm bảo quyền lợi.
Chỉ định phải căn cứ vào tình trạng bệnh, hiệu quả và độ an toàn của thuốc
![]() |
| Đại biểu Hà Anh Thư - Đoàn Quảng Ngãi. Ảnh: Media Quốc hội |
Cùng mối quan tâm, đại biểu Hà Anh Thư - Đoàn Quảng Ngãi đề cập quy định thanh toán khi người bệnh chọn dịch vụ theo yêu cầu. Bà cho biết, Báo cáo số 2080 của Bộ Y tế nêu phương án sửa Khoản 7 Điều 110 quy định quyền được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán khi người bệnh chọn dịch vụ theo yêu cầu. Tuy nhiên, dự thảo Luật mới thể hiện được nội dung quyết định giá và công khai giá.
Do vậy, đại biểu đề nghị ghi rõ ngay tại dự thảo người bệnh chọn dịch vụ theo yêu cầu vẫn được quỹ thanh toán theo phạm vi được hưởng, mức hưởng và điều kiện thanh toán của pháp luật về bảo hiểm y tế.
Trước khi người bệnh lựa chọn, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải thông tin rõ phần quỹ dự kiến thanh toán và phần người bệnh dự kiến phải trả. Khi thanh toán, hai khoản này phải được thể hiện riêng lẻ trên bảng kê để có thể theo dõi.
Liên quan đến quyền được điều trị phù hợp, đại biểu Hà Anh Thư đề nghị quan tâm thêm đến khả năng tiếp cận thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Chỉ định phải căn cứ vào tình trạng bệnh, hiệu quả và độ an toàn của thuốc.
Khi rà soát danh mục thuốc bảo hiểm y tế, cần ưu tiên xem xét thuốc thế hệ mới có bằng chứng mang lại lợi ích rõ rệt cho người bệnh như kéo dài thời gian sống, giảm biến chứng hoặc giảm tác dụng phụ nghiêm trọng. Cần xác định nhóm người bệnh hưởng lợi rõ nhất, đồng thời đánh giá chi phí của cả quá trình điều trị và khả năng chi trả của quỹ.
Theo bà Thư, khi thuốc bác sĩ chỉ định thuộc phạm vi hưởng nhưng bệnh viện đang thiếu, bệnh viện phải giải thích và chủ động tìm phương án bảo đảm điều trị. Nếu có thuốc thay thế phù hợp, bác sĩ cần giải thích căn cứ chuyên môn cho người bệnh.
Nếu người bệnh phải tự mua thuốc và đủ điều kiện thanh toán trực tiếp, bệnh viện phải cấp phiếu xác nhận thiếu thuốc và hướng dẫn nộp hồ sơ kèm hoá đơn cho cơ quan bảo hiểm xã hội.
Cơ quan bảo hiểm xã hội thanh toán trực tiếp cho người bệnh căn cứ vào số lượng, đơn giá trên hoá đơn, giới hạn đơn giá thanh toán và mức hưởng theo quy định. Với thuốc ngoài phạm vi được hưởng, bệnh viện phải giải thích lý do chỉ định và chi phí mà người bệnh phải tự trả. Người bệnh cần biết những thông tin này trước khi bỏ tiền ra mua thuốc.