 |
| TS. Võ Trí Thành phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Đinh Nhung/Mekong ASEAN |
Phát biểu tại hội thảo “Động lực tăng trưởng kinh tế hai chữ số và cơ hội đầu tư năm 2026” sáng 13/1, TS Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện nghiên cứu Chiến lược thương hiệu và cạnh tranh cho rằng, thế giới đang có nhiều biến động, từ xung đột địa chính trị, thương mại giữa các nước lớn đến biến đổi khí hậu, thảm họa thiên tai... Đường biên về công nghệ đang mở rộng sâu và nhanh chưa từng có. Cùng với đó là xu hướng chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và sự tái cấu trúc nền kinh tế trên toàn thế giới với sự dẫn dắt các tập đoàn lớn.
Trong bối cảnh ấy, TS Võ Trí Thành cho rằng Việt Nam phải ứng xử rất khéo léo, vừa ổn định vĩ mô vừa thúc đẩy phát triển qua việc tận dụng tất cả các nguồn lực.
“Thế giới có xu hướng phân mảnh hơn, chủ nghĩa dân tộc, chủ nghĩa bảo hộ gia tăng, nhưng song song đó, toàn cầu hóa, số hóa, dòng vốn đầu tư và thương mại vẫn tiếp tục dịch chuyển, đặc biệt trong khu vực Đông Nam Á và Việt Nam,” ông Thành chia sẻ tại hội thảo do CafeF tổ chức.
Ngoài thị trường quốc tế, vị chuyên gia cho rằng thị trường trong nước cũng rất quan trọng. Với dân số hơn 100 triệu người, tầng lớp trung lưu tăng nhanh, Việt Nam trở thành một thị trường rất tiềm năng cho sản xuất, tiêu dùng và đầu tư.
Đặc biệt, theo TS Võ Trí Thành, tỷ lệ đầu tư trên GDP của Việt Nam khoảng trên 30%, trong đó đầu tư tư nhân vẫn còn nhiều dư địa. “Chúng ta có tỷ lệ tiết kiệm khá cao nhưng việc chuyển hóa thành đầu tư hiệu quả vẫn còn hạn chế. Đây là vấn đề về niềm tin, về thể chế và về môi trường đầu tư kinh doanh,” ông nói.
Giai đoạn mới, Việt Nam đã xác định cải cách thể chế, phát triển hạ tầng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là ba đột phá chiến lược để tạo động lực nội sinh mới cho đất nước. “Cuộc cải cách và đổi mới của Việt Nam chưa bao giờ dừng lại. Chúng ta đang bước vào giai đoạn mới, với yêu cầu cao hơn về tự chủ chiến lược, về năng lực lựa chọn con đường phát triển của mình trong một thế giới đầy biến động,” TS Võ Trí Thành nhấn mạnh.
 |
| PGS.TS Trần Đình Thiên. Ảnh: Đinh Nhung/Mekong ASEAN |
Nói về vấn đề cải cách thể chế, PGS.TS Trần Đình Thiên - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam tâm đắc với cách tiếp cận mới theo bộ, theo khối, như "bộ tứ" nghị quyết. Theo ông, đây là một cách tiếp cận tổng thể, hệ thống, không chỉ giải quyết từng điểm riêng lẻ mà thay đổi toàn bộ cục diện.
“Tôi tin rằng, tiền đề nhất quán này, bắt nguồn từ tư duy kiến tạo và tháo gỡ khó khăn, các chính sách sẽ đi vào cuộc sống một cách nhanh chóng,” ông Thiên chia sẻ tại hội thảo.
Về mô hình tăng trưởng mới của Việt Nam, PGS.TS Trần Đình Thiên cho rằng đang có động lực mạnh mẽ dựa trên những thay đổi vừa qua. Thứ nhất, khu vực tư nhân lần đầu tiên được nhìn nhận một cách khác biệt, đúng với vai trò.
Thứ hai, khoa học công nghệ thực sự trở thành mục tiêu và công cụ. “Trước đây, công nghệ thường chỉ được tôn thờ hoặc coi trọng một cách chung chung. Nhưng lần này, cách tiếp cận trong các nghị quyết đã xác định công nghệ là lực lượng sản xuất nền tảng, và việc triển khai đang bắt đầu được đẩy mạnh, không chỉ là mục tiêu mà còn là công cụ để đạt được mục tiêu,” ông Trần Đình Thiên phân tích.
Thứ ba, theo vị chuyên gia, đến từ cách triển khai hạ tầng nền tảng. Đã có một sự tiếp cận hệ thống trong phát triển hạ tầng, có sự ưu tiên và liên kết chặt chẽ. “Đây là một yếu tố quan trọng trong mô hình tăng trưởng mới,” ông nói.
Doanh nghiệp cũng "chuyển mình"
 |
| Ông Phạm Hồng Hải - Tổng giám đốc Ngân hàng OCB. Ảnh: Đinh Nhung/Mekong ASEAN |
Từ phía doanh nghiệp, các lãnh đạo doanh nghiệp tham gia hội thảo cho biết đang có sự thay đổi mạnh mẽ để chớp thời cơ trong giai đoạn phát triển mới. Ông Phạm Hồng Hải - Tổng giám đốc Ngân hàng OCB cho biết, trong lĩnh vực ngân hàng, tư duy quyết định nhanh - triển khai nhanh - chịu trách nhiệm rõ ràng ngày càng thể hiện.
Ông Hải nêu ví dụ với cách triển khai mới của Ngân hàng OCB là cho vay dựa trên dòng tiền. “Trước đây, điều đầu tiên các ngân hàng Việt Nam hỏi doanh nghiệp là tài sản đảm bảo ở đâu? Giờ đây, với hình thức cho vay dựa trên dòng tiền, chúng tôi đã giúp hàng loạt start up Việt Nam tiếp cận nguồn vốn,” ông chia sẻ.
Ví dụ thứ hai mà Tổng giám đốc OCB nêu là tín dụng xanh. Theo ông Hải, đây là mảng không dễ, nhưng “xanh” lại là yếu tố mang đến cơ hội cho doanh nghiệp, ngân hàng và cả nền kinh tế. Ông dẫn một số báo cáo cho thấy, từ giờ cho đến năm 2030, trung bình Việt Nam cần khoảng 150.000 USD để đầu tư cho năng lượng tái tạo. Bên cạnh đó là xu hướng chuyển dịch hoạt động xanh, nhiều doanh nghiệp dù chưa đáp ứng tiêu chuẩn xanh nhưng có nhu cầu chuyển dịch cũng cần đầu tư vào khoản này.
“Tôi cho rằng, chiến lược xanh không chỉ là trách nhiệm xã hội của bản thân ngân hàng, mà nó còn tạo ra rất nhiều cơ hội kinh doanh cho hệ thống ngân hàng, một động lực tăng trưởng mới. Ở những năm 2000, chúng ta nói rất nhiều về mobile, về điện thoại di động, thì giờ đây, xu hướng mới là ESG, là AI. Đây chính là xu hướng mà doanh nghiệp nào tận dụng được thì có thể tạo nên sự phi thường,” ông Hải nêu quan điểm.
 |
| Ông Nguyễn Đức Hùng Linh - Phó Tổng giám đốc, Khối Đầu tư TTC AgriS. Ảnh: Đinh Nhung/Mekong ASEAN |
Theo ông Nguyễn Đức Hùng Linh - Phó Tổng giám đốc, Khối Đầu tư CTCP Thành Thành Công - Biên Hoà (TTC AgriS), tương tự các mặt hàng nông sản khác như gạo hay cà phê, giá đường đang chịu sức ép cạnh tranh rất lớn trên thị trường toàn cầu. Cung - cầu thế giới đang ở trạng thái tương đối cân bằng, khiến biên lợi nhuận của ngành nông nghiệp khó cải thiện mạnh, thường chỉ dao động quanh ngưỡng 10%.
Để giải bài toán quy mô lớn nhưng lợi nhuận thấp, TTC AgriS đã dịch chuyển sang các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, điển hình là sản phẩm đường organic (hữu cơ). Doanh nghiệp cũng mở rộng không gian sản xuất ra nước ngoài, trong đó khái niệm xuất khẩu không chỉ đơn thuần là sản xuất tại Việt Nam rồi bán ra nước ngoài, mà còn là việc đặt nhà máy và vùng nguyên liệu trực tiếp tại thị trường quốc tế - tương tự cách các doanh nghiệp Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc từng đầu tư vào Việt Nam.
Đặc biệt, không chỉ dừng lại ở vai trò cung cấp hàng hóa, chiến lược của TTC AgriS là từng bước chuyển sang cung cấp dịch vụ và giải pháp nông nghiệp. Đó là phát triển các phần mềm tư vấn canh tác, cung cấp dịch vụ thiết kế và vận hành nông trại; tài chính xanh.
“Việt Nam có hàng chục triệu nông dân nhưng hiện vẫn thiếu vắng một ứng dụng nền tảng chuyên biệt phục vụ riêng cho hoạt động sản xuất nông nghiệp. Đây chính là khoảng trống mà chúng tôi muốn lấp đầy. Khi mang lại được giá trị thực cho người nông dân - từ năng suất, tài chính đến quản trị - đó chính là con đường kiến tạo tăng trưởng bền vững trong dài hạn,” ông Nguyễn Đức Hùng Linh chia sẻ.
