 |
| Ông Gene Fang - Phó giám đốc điều hành Moody’s Ratings. Ảnh: Đinh Nhung/Mekong ASEAN |
Sáng ngày 26/2, Moody’s Ratings và VIS Rating phối hợp tổ chức tọa đàm báo chí xoay quanh bức tranh tín nhiệm và triển vọng kinh tế của Việt Nam.
Phát biểu tại tọa đàm, ông Gene Fang - Phó giám đốc điều hành Moody’s Ratings nhấn mạnh, Việt Nam là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất, trên cơ sở các dự báo trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương năm nay. Trong đó, tiêu dùng và khu vực tư nhân đóng vai trò ngày càng lớn vào tăng trưởng.
“Trên thực tế, thị trường lao động đang ngày càng được củng cố, tiền lương tăng lên cùng với niềm tin tiêu dùng của người dân ngày càng gia tăng. Đầu tư của doanh nghiệp tư nhân tiếp tục được duy trì ổn định, các hoạt động nâng cao năng suất lao động cũng hỗ trợ rất nhiều cho quá trình tăng trưởng này,” ông Gene Fang nói.
Động lực tăng trưởng thứ hai, theo chuyên gia từ Moody's Ratings, là xuất khẩu. Có những thời điểm cán cân thương mại thâm hụt trong năm 2025, song điều này không hoàn toàn tiêu cực. “Việc các doanh nghiệp nhập khẩu một lượng lớn máy móc, thiết bị và tài sản cố định để đầu tư vào sản xuất có thể làm giảm xuất khẩu ròng trong ngắn hạn nhưng lại tạo tiền đề cho sự phát triển mạnh mẽ của Việt Nam trong tương lai,” ông Gene Fang nói.
Ông Gene Fang cho rằng động lực tăng trưởng còn được củng cố bởi dòng vốn FDI, vẫn tăng trưởng đều đặn và ổn định bất chấp những bất ổn về thuế quan hay các biến động trên toàn cầu.
Về tài khóa, theo ông Gene Fang, sau thời điểm Covid-19 khi ngân sách thặng dư do đại dịch, từ năm 2023 trở lại đây, Việt Nam đã bội chi ngân sách, phần lớn đến từ việc gia tăng chi tiêu cho phát triển.
Chính phủ đã đưa ra các kế hoạch đầu tư hạ tầng cho giai đoạn 2021-2025 với tổng quy mô chiếm khoảng 40% GDP. Ông đánh giá đây là nỗ lực rất lớn và tập trung của Chính phủ để mở rộng mạng lưới hạ tầng giao thông, nâng cao năng lực logistics, hàng hải và mở rộng công suất năng lượng. Song song đó là sự phát triển của hạ tầng số.
Chuyên gia Moody's dự báo tỷ lệ nợ công trên GDP của Việt Nam sẽ tăng thêm 3,3% vào năm 2030 (khoảng 40% GDP). Theo ông, dưới góc độ xếp hạng tín nhiệm, Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa tài khóa khi mức nợ này vẫn thấp hơn nhiều so với ngưỡng trần 60%.
Cải cách là động lực để Việt Nam cải thiện hồ sơ tín nhiệm
Báo cáo phân tích sâu về chương trình cải cách của Việt Nam do Moody’s Ratings phát hành ngày 23/2/2026 nhận định, chương trình cải cách sâu rộng của Việt Nam đang tạo nền tảng tích cực cho chất lượng tín nhiệm quốc gia, trong bối cảnh xếp hạng hiện tại ở mức Ba2 với triển vọng ổn định.
Theo tổ chức xếp hạng tín nhiệm, nếu được triển khai hiệu quả, chương trình cải cách của Việt Nam có thể nâng cao năng lực thể chế, củng cố sức cạnh tranh và giảm rủi ro hệ thống ngân hàng. Trong đó, điểm thay đổi lớn nhất được Moody’s nhấn mạnh là chuyển từ quản trị mang tính định hướng sang quản trị theo mục tiêu định lượng, bao gồm các chỉ tiêu cụ thể về tăng trưởng, năng suất, phát triển con người và giảm phát thải carbon.
 |
| Các lĩnh vực đóng góp vào tăng trưởng GDP thực tế của Việt Nam, so với năm trước. Nguồn Moody’s |
Trong báo cáo, Moody’s Ratings cũng nêu cụ thể các cơ sở để Việt Nam cải thiện hồ sơ tín nhiệm. Điển hình như việc đẩy mạnh các thay đổi mang tính cấu trúc nhằm nâng cao sức cạnh tranh. Trong nhiều năm, nền kinh tế Việt Nam hưởng lợi từ làn sóng dịch chuyển sản xuất khỏi Trung Quốc, song phần lớn tập trung vào sản xuất giá trị gia tăng thấp.
Hiện nay Chính phủ thúc đẩy công nghệ cao, kinh tế tri thức, phát triển khu vực tư nhân, cải cách doanh nghiệp Nhà nước... Những thay đổi trong Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư giúp tăng minh bạch, giảm thủ tục hành chính và làm rõ cơ chế sở hữu nước ngoài.
Trụ cột khác trong chương trình cải cách của Việt Nam, theo Moody’s, là đầu tư hạ tầng. Trong năm 2025, Việt Nam khởi động 564 dự án quy mô lớn với tổng vốn ước tính hơn 5 triệu tỷ đồng (khoảng 200 tỷ USD, tương đương 40% GDP). Các dự án trải rộng từ cao tốc, đường sắt, sân bay đến năng lượng và hạ tầng đô thị. Tổ chức xếp hạng đánh giá việc mở rộng đầu tư công có thể giúp cải thiện năng lực logistics và củng cố vai trò của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Với dòng vốn đầu tư nước ngoài trực tiếp (FDI), bất chấp bất ổn thuế quan từ Mỹ, vốn FDI năm 2025 vẫn tăng nhẹ 0,5% và giải ngân tăng 9%. Các tập đoàn như Nvidia, Samsung tiếp tục mở rộng đầu tư R&D và trung tâm dữ liệu tại Việt Nam. Moody’s kỳ vọng dòng vốn FDI sẽ tăng tốc mạnh hơn trong năm 2026 nếu môi trường cải cách duy trì ổn định.
Với thị trường chứng khoán, hệ thống giao dịch KRX và việc gỡ bỏ yêu cầu ký quỹ (prefunding) đối với nhà đầu tư ngoại góp phần cải thiện thanh khoản thị trường...
Dù đánh giá tích cực, Moody’s cũng lưu ý rằng hiệu quả cải cách phụ thuộc vào khả năng thực thi đồng bộ, đặc biệt là giải ngân đầu tư công, kiểm soát tín dụng bất động sản, nâng cao vốn hóa ngân hàng.
“Nếu cải cách được duy trì với tốc độ hiện nay, Việt Nam có thể cải thiện đáng kể chất lượng thể chế và sức cạnh tranh, tạo nền tảng cho khả năng nâng hạng tín nhiệm trong trung hạn,” báo cáo của Moody’s viết.
